Bolivia Biodiversity uye Nzvimbo Yakavakwa
Bolivia, ine nzvimbo dzayo dzinoshamisa uye dzakasiyana ecosystems, inyika inodada zvinoshamisa biodiversity. Kumusha kunosvika makumi mana muzana ezvisikwa zvepasirese, Bolivia yakatora matanho akakosha kuchengetedza ayo nhaka yechisikigo. Na 137 nzvimbo dzakachengetedzwa inofukidza chikamu chechina chenyika yayo, Bolivia inoratidza kuzvipira kwayo kuchengetedzwa kwenzvimbo uye kuchengetedza zvipenyu.
- Bolivia inozivikanwa nekupfuma kwayo kwakasiyana-siyana, iine ingangoita 40% yezvisikwa zvipenyu zvepasi rose zvinowanikwa mukati memiganhu yayo.
- Nyika yakagadzira 137 nzvimbo dzakadzivirirwa dzinofukidza chikamu chimwe muzvina chenyika yayo kuchengetedza zvakasiyana-siyana zvipenyu zvayo.
- Kutyisidzirwa kwezvisikwa zveBolivia zvinosanganisira kubira, kutengesa zvisiri pamutemo, kubvuta ivhu, kutema miti, kuchinja kwemamiriro ekunze, uye kurima nokutema nokupisa.
- Bolivia ine akati wandei biodiversity hotspots, akadai sa Madre de Dios-Tambopata hotspot uye nzvimbo dzokumusoro dze Beni naMamore nzizi.
- Kuchengetedza zvipenyu zvayo, Bolivia yakagadzira muzvarirwo inochengetedza, inosimudzira kurima kwakasimba, kudzika mitemo, uye inotsigira kuchengetedza mazano.
Zvinotora >
The Rich Flora uye Fauna dzeBolivia
Bolivia, iine akasiyana enzvimbo, inopa nzvimbo yekugara yemhuka dzakasiyana uye chirimwa howa, zvichiita kuti ive imwe yenyika dzine zvipenyu zvakasiyana-siyana pasi rose. Kubva kunzvimbo dzakakwirira kusvika kumasango anonaya mvura yakawanda uye masango akasiyana-siyana, nzvimbo dzekugara muBolivia dzinogara kune zvakawanda zvakasiyana. maruva nemhuka.
Chimwe chinhu chinoshamisa pakusikwa kwezvipenyu muBolivia ishiri dzayo dzakasiyana-siyana. Nemhando dzeshiri dzinopfuura chiuru, vanoona shiri uye vanofarira zvisikwa vari mukunakirwa. Yakatsakatika zvakanyanya uye inowanikwa muBolivia chete, iyo Blue-throated Macaw chinhu chinokwezva kuona. Zvimwe zvinoshamisa zveshiri zvinosanganisira hombe yeAndean Condor, Noblella pygmaea (Pygmy Rainfrog) isinganyanyi kuzivikanwa nokuda kwemavara ayo anopenya uye kurira kunoyevedza, uye Three-toed Sloth, iyo inofamba-famba mumasango eBolivia.
“Nzvimbo yeBolivia yakasarudzika inopa nzvimbo dzekugara dzemarudzi akasiyana-siyana emhuka nezvinomera.
Pamwe chete nemhando dzemhuka dzinonakidza, Bolivia ine marudzi akasiyana ezvinomera akasiyana. Begonia boliviensis, inozivikanwa nemaruva ayo anoyevedza, inowedzera kunaka kwenzvimbo dzeBolivia. The Poison Dart Datya, rine mavara anoshamisa uye nzira yekudzivirira inokatyamadza, inoshamisa zvechokwadi. Uyezve, Heliconia rostrata, chirimwa chinotumbuka zvinoshamisa, uye maorchid akasiyana-siyana, bromeliad, uye fern zvinoshongedza masango eBolivia nokupenya kwawo.
Uyu muunganidzwa wakakura uye wakasiyana-siyana wemaruva nemhuka unoratidza kukosha yezvipenyu zvakasiyana-siyana zveBolivia. Ngatimbonyatsoongororai dzimwe mhando dzemhuka nemiti dzinoshamisa dzinowanikwa muBolivia:
| Mhuka Mhuka | Miti Yemiti |
|---|---|
| Blue-throated Macaw | Begonia boliviensis |
| Andes Condor | heliconia rostrata |
| Noblella pygmaea (Pygmy Rainfrog) | Mhando dzakasiyana-siyana orchids |
| Zvigunwe zvitatu Sloth | Chepfu Dart Datya |
Sezvinoratidzwa netafura, pfuma yemuBolivia inosanganisira mhando dzakasiyana-siyana dzemhuka nezvinomera, chimwe nechimwe chichibatsira mukusiyana-siyana kwezvinhu zvipenyu munyika yacho uye kupfuma kwezvakatipoteredza.
Bolivia Paradhiso Yekuona Shiri
Chimwe chinhu chinokwezva pakusiyana-siyana kwezvipenyu muBolivia iparadhiso yayo yokuona shiri. Nemhando dzeshiri dzinopfuura chiuru, Bolivia inopa mikana yakakwana yekuona zvisikwa zvisingawanzo uye zvine minhenga ine minhenga. Iyo Blue-throated Macaw iri mungozi yekutsakatika, inowanikwa kuBolivia, inokwezva vanotarisa shiri neminhenga yayo yebhuruu. Zvichakadaro, Andean Condor, inozivikanwa samambo wematenga eAndean, inobhururuka zvakanaka pamusoro pemakomo.
Izvi zvinoshamisa zveshiri, pamwe chete nezvimwe zvipenyu zvakawanda zvinowanikwa muBolivia, zvinoita kuti ive nzvimbo inotsvakwa nevanofarira shiri vanobva kumativi ose enyika.
Bolivia's Unique Biodiversity Hotspots
Bolivia imusha kune akati wandei siyana zvipenyu hotspots ayo akakosha ecological kukosha. Aya mahotspots anosanganisira ane mukurumbira Madre de Dios-Tambopata hotspot uye nzvimbo dzokumusoro dze Beni naMamore nzizi. Vanochengeta marudzi akasiyana-siyana ezvipenyu anowanikwa muBolivia uye haawanikwe chero kupi zvako pasi pano.
Imwe yenzvimbo dzinonyanya kuzivikanwa muBolivia ndeye Madre de Dios-Tambopata hotspot. Inowanikwa mu Amazon inonaya mvura, dunhu rino rinozivikanwa nekusiyana-siyana kwaro kwezvipenyu uye kuwanda kwezvipenyu zvemhando yepamusoro. Pakati pezvipenyu izvi pane Giant River Otter uye huru Harpy Gondo, iyo inokwezva fungidziro nerunako rwayo rwakasiyana uye nharaunda. kukosha.
Nzvimbo dzepamusoro dze Beni naMamore nzizi gadzirawo hotspot yakapfuma mumhando dzezvirimwa. Nzvimbo iyi izere nemasango akasvibira akazara nemaruva emaruva, bromeliads, uye ferns. Runako runoshamisa rwezvinomera izvi rwakakwezva vanoongorora zvirimwa uye vanofarira zvakasikwa zvakafanana, zvichiratidza kusiyana kunoshamisa kwemaruva ekuBolivia.
“Nzvimbo idzi dzinonyanya kudyiwa zvinhu zvipenyu zvakasiyana-siyana, dzine zvipenyu zvisingawaniki kune imwe nzvimbo pasi pano. Kuchengetedzwa kwadzo kunokosha kuti tidzivirire zvisikwa zvipenyu uye kuti zvirambe zviri pakati nepakati muBolivia,” akadaro Dr. Maria Lopez, nyanzvi ine mukurumbira wezvinhu zvipenyu uye kusiyana-siyana kwezvinhu zvipenyu. nyanzvi.
Kuti vave nechokwadi chekuenderera mberi kwenzvimbo idzi dzinopisa uye marudzi anovimba nawo, zvakawedzera kuedza kuchengetedza dzakakosha. Kudzivirirwa kwenzvimbo dzinogara dzakakosha, maitiro ekutonga anoenderera mberi, uye kuwedzera kuziva kweveruzhinji zvinhu zvinodikanwa zvekuchengetedza kusarudzika kusingadzoreki kunowanikwa mukati menzvimbo dzinopisa dzeBolivia.

Kuenzanisa Biodiversity Hotspots muBolivia
| Hotspot | Zvisikwa Zvikuru | Zvimwe zvinoshamisa |
|---|---|---|
| Madre de Dios-Tambopata | Giant River Otter, Harpy Gondo | Kuwanda kwezvipenyu zvemhando, Amazon sango remvura |
| Beni naMamore nzizi | Orchids, Bromeliads, Ferns | Mhando dzakasiyana dzemiti, masango akasvibira |
Tafura inoratidzira mhando huru uye yakasarudzika maficha eMadre de Dios-Tambopata hotspot uye Beni neMamore nzizi hotspot. Aya mahotspots emienzaniso yezvakapfuma zvakasiyana-siyana zvezvipenyu zveBolivia, zvichiita kuti ive nzvimbo dzakakoshera zvirongwa zvekuchengetedza.
Kuchengetedza Zvipenyu zvakasiyana-siyana zveBolivia kuburikidza neKuchengetedza Kuedza
Bolivia inoziva kukosha kwekuchengetedza zvipenyu zvayo uye yakatora matanho akakosha kuchengetedza ayo zviwanikwa uye ecosystems. Iine huwandu hwenzvimbo dzakachengetedzwa dze137, nyika yakagadzira network yakasimba yenzvimbo dzekuchengetedza dzinobatanidza chikamu chechina chenzvimbo yayo. Idzi nzvimbo dzakachengetedzwa, kusanganisira nzvimbo dzinochengeterwa mhuka nemapaki enyika, dzinoshanda senzvimbo dzinokosha dzekuchengetedza zvipenyu zviri mungozi nenzvimbo dzekugara.
Imwe danho rinocherechedzwa rekuchengetedza muBolivia kusimudzira maitiro ekuchengetedza purazi. Nokukurudzira kuva nehanya land management uye nekutsigira nzira dzakasimba dzekupfuya mombe, Bolivia ine chinangwa chekudzikisa kutemwa kwemasango uye kuparadzwa kwenzvimbo kunokonzerwa nemaitiro echinyakare ekupfuya mombe. Kuchengetera mafuro manyoro hakungobatsiri kuchengetedza nharaunda dzakakosha chete asiwo kunosimudzira kugona kwehupfumi kwenguva refu kwechikamu chekurima.
“Kuchengetedzwa kwemafuro muBolivia kunoita basa rinokosha mukudzikamisa zvinodiwa pakurima uye kuchengetedzwa kwemarudzi akasiyana-siyana. magariro ekutonga kwevhu, tinogona kuchengetedza zviwanikwa zvedu tichichengetedza raramo of nharaunda dzemunharaunda. "
Kutsigira kuedza kwekuchengetedza mhuka dzakasiyana-siyana, Bolivia yakadzika mutemo kuchengetedza nzvimbo dzayo dzakachengetedzwa. Mutemo weNational Protected Areas System Act unopa hwaro hwemutemo hwekugadzwa, kutonga, uye kudzora nzvimbo dzakachengetedzwa munyika yose. Pamusoro pezvo, Bolivia yakamisa Biodiversity and Protected Areas Fund, iyo inopa rutsigiro rwemari kumapurojekiti ekuchengetedza uye zvirongwa.
Kuenderera mberi kwekutarisa nekuongorora masisitimu kwakakosha kune vakabudirira kushanda of matanho ekuchengetedza. Kuongororwa nguva dzose kwenzvimbo dzakachengetedzwa kunobatsira kuona matambudziko ari kubuda uye kuona kuti nzira dzekuchengetedza dzinoramba dzichishanda uye dzichienderana nekuchinja kwemamiriro ekunze.
Nzvimbo Dzakachengetedzwa dzeBolivia
| Nzvimbo Yakachengetedzwa | Date Rakatangwa | Nzvimbo Yese (sq km) | Key Features |
|---|---|---|---|
| Sajama National Park | 1939 | 4133 | Inosanganisira iyo yepamusoro peak muBolivia, akasiyana ecosystems |
| Noel Kempff Mercado National Park | 1988 | 1,523,446 | Imwe yemapaki makuru enyika, Amazon rainforest |
| Madidi National Park | 1995 | 18,958 | Yakapfuma biodiversity, akasiyana ecosystems, indigenous communities |
| Tuni-Condoriri Yakabatanidzwa Management Natural Area | 2003 | 200 | Makomo ane makomo, maruva nemhuka dzakasiyana |
Kuburikidza nekuedza uku kwakazara, Bolivia yakazvipira kuchengetedza zvipenyu zvayo ichisimudzira kubudirira kwakasimba. Nekuenzanisa kuchengetedzwa kwenhaka yayo yechisikigo nezvido zvevagari vayo, Bolivia inogadza muenzaniso kune mamwe marudzi anovavarira kugarisana kwakanaka pakati pevanhu nezvisikwa.

Kuchengetedza Mukuita: Iyo Blue-throated Macaw
Iyo Blue-throated Macaw, mhuka iri mungozi yekutsakatika inowanikwa muBolivia chete, yakatarisana nekutyisidzirwa kwakanyanya nekuda kwe kurasikirwa kwekugara uye kutengeserana zvisiri pamutemo. Kuchengetedza shiri iyi ine mukurumbira, zvirongwa zvakatsaurirwa kuchengetedza zvakaitwa, kusanganisira kutangwa kwe Barba Azul Nature Reserve. Iyi nzvimbo inochengeterwa inoshanda senzvimbo tsvene yeBlue-throated Macaw nedzimwe mhuka dziri mungozi, ichipa nzvimbo yakachengetedzwa kwadzinogona kubudirira.
Tsvagiridzo inoita basa rakakosha mukunzwisisa zvinodikanwa uye maitiro eBlue-throated Macaw, inotungamira mabasa ekuchengetedza. Masayendisiti nevatsvakurudzi vanonyatsoongorora huwandu hweshiri, maberekero, uye zvinodikanwa zvekugara kuti vazivise zvakanangwa. nzira dzekuchengetedza.
Kudzoreredzwa kweHabitat uye Dziviriro
Habitat kudzorerwa chinhu chakakosha che Blue-throated Macaw kuchengetedza. Nhamburiko dziri kuitwa kudzorera uye kuchengetedza dzinogara zvisikwa izvo zvakakosha pakurarama kweshiri. Zviitiko zvekudzoreredza zvinotarisa pakudyarazve masango ane maruva ekuzvarwa, kugadzira nzvimbo dzakakodzera dzekugara, nekuchengetedza matsime emvura akakosha.
Pamusoro pezvo, matanho ekudzivirira pekugara anoitwa kudzikamisa kupindira kwevanhu uye kuve nechokwadi chekuchengetedzwa kwenguva refu kweBlue-throated Macaw's habitat. Aya matanho anosanganisira kumisikidza buffer zone dzakatenderedza Barba Azul Nature Reserve, kutevedzera mitemo yakasimba inorambidza kutema miti zvisiri pamutemo uye kushandura ivhu, uye kushanda pamwe nenharaunda kusimudzira tsika dzekushandisa ivhu.
Community Engagement in Conservation
Community engagement inoita basa rakakosha mukubudirira kwe Blue-throated Macaw kuchengetedza. Nharaunda dzenharaunda ndivo vane chekuita nekuchengetedza shiri idzi, sezvo dzichigara mukati kana pedyo nenzvimbo dzinokosha kuti dzirarame. Nekubatanidza nharaunda idzi muzvirongwa zvekuchengetedza, ruzivo rwavo nemaitiro echinyakare zvinogona kushandiswa kutsigira zvinangwa zvekuchengetedza zvenguva refu.
Dzidzo yakavakirwa munharaunda uye zvirongwa zvekuzivisa zvinoitwa kukurudzira pfungwa yevaridzi uye mutoro pakati pevagari venzvimbo. Aya mapurogiramu anopa kudzidza pakurima kwakasimba, mamwe mararamiro, uye kukosha kwekuchengetedzwa kwezvipenyu zvakasiyana-siyana. Nekupa simba munharaunda, kuedza kuchengetedza kunowedzera kushanda uye kuenderera mberi.
Kuita nharaunda dzenharaunda mukuedza kuchengetedza kunovimbisa kuti kuchengetedzwa kwenzvimbo yeBlue-throated Macaw inoenderana nezvido zvenzvimbo uye zvishuwo, zvichisimudzira pfungwa yekugovana mutoro wekupona kwayo.
Inomiririra inomiririra yeBlue-throated Macaw huwandu hwevanhu:

| Rinokosha | zuva |
|---|---|
| Kugadzwa kwe Barba Azul Nature Reserve | 2008 |
| Kuitwa kwezvirongwa zvekudzorera pekugara | 2010 |
| Zvirongwa zvekudyidzana munharaunda | 2012 |
| Kuwedzera kwehuwandu hweBlue-throated Macaw | 2015 |
Rwendo rwekuchengetedza rweBlue-throated Macaw runoratidza kuzvipira kweBolivia kuchengetedza zvakasiyana-siyana zvipenyu zvayo. Kuburikidza nekutsvagisa, kudzoreredza pekugara, uye kuita nharaunda, Bolivia iri kutora matanho akasimba kuchengetedza ramangwana remhando iyi inoshamisa. Nekushanda pamwechete, tinogona kuve nechokwadi chekuti Blue-throated Macaw inoramba ichishongedza matenga eBolivia kuzvizvarwa zvichauya.
Kutyisidzirwa kune Zvipenyu zvakasiyana-siyana zveBolivia
Huwandu hwezvipenyu hweBolivia hwakapfuma hwakatarisana netyisidziro dzakasiyana-siyana dzinoisa mungozi kurarama kwemaruva nemhuka dzayo dzakasiyana. Kubva zvisiri pamutemo Wildlife kutengeserana kusvika pakuparadzwa kwenzvimbo, matambudziko aya anoda kutariswa nekukurumidza uye chiito kuti ave nechokwadi chekuchengetedzwa kwenhaka yechisikigo yeBolivia.
Kuchinja kwemamiriro ekunze ndiye mumwe wevatyairi vakuru ve kurasikirwa kwezvinhu zvipenyu muBolivia. Kukwira kwetembiricha, kushandura mafambiro emvura, uye kuwedzera kuwanda kwe zviitiko zvekunze zvakanyanya zvine zvazvinoreva zvakanyanya kune ecosystem uye marudzi. Mhedzisiro yekushanduka kwemamiriro ekunze inoshandura nzvimbo dzekugara uye kukanganisa chiyero chechisikigo, zvichikonzera kudzikira kana kutsakatika kwezvirimwa nemhuka zviri munjodzi.
Imwe njodzi yakakosha ndeye kuparadzwa kwenzvimbo, zvichikonzerwa nemabasa akadai sekuvhima zvisiri pamutemo, matanda, kutora nyika, uye kutorwa kwezviwanikwa. Miitiro iyi haingoparadzanise uye kushatisa nzvimbo dzinogara zvisikwa asiwo zvinoguma nokurasikirwa kwezvipenyu zvinokosha zvinotsigira marudzi akasiyana-siyana. Nzvimbo dzakadzivirirwa ndidzo dzinonyanya kutambudzika, nezviitwa zvevanhu zvichipinda munzvimbo idzi dzakakosha dzemhuka dzesango.
The kutengeserana kwemhuka dzesango zvisiri pamutemo inowedzera kutyisidzira kwakatarisana nezvisikwa zvakasiyana-siyana zveBolivia. Kutengeswa kwemarudzi ari mungozi yokutsakatika, kusanganisira zvinomera nemhuka, hakungovhiringidzi chete ecological balance asiwo inonyima nharaunda dzenzvimbo zviwanikwa zvadzo. Kutengeserana kusiri pamutemo uku kunopa dambudziko guru pakuedza kuchengetedza uye kunoda kugadziriswa kuburikidza nekuomesera uye kuziva veruzhinji.
Uyezve, kurima nokutema miitiro inobatsira pakuparadzwa kwekugara uye kuparara kwevhu. Kucheneswa kwevhu kuburikidza nekupisa kunokonzera kuparara kwemasango kwakawanda, zvichikanganisa nzvimbo dzakachengetedzwa uye kuwedzera kuparadza zvipenyu zvakasiyana-siyana. Kuparara kwemasango nezvawo ecosystem services zvinokanganisa kudzikama kuri pakati pemarudzi nekwaanogara.

“Kurasikirwa kwe biodiversity muBolivia haisi nyaya yezvakatipoteredza chete asi ine zvayaireva pamagariro, tsika, uye upfumi hupenyu hwakanaka munharaunda dzenzvimbo. Zvakakosha kuti tigadzirise kutyisidzira uku uye kushandisa nzira dzinoshanda dzekuchengetedza kuchengetedza yakasarudzika nhaka yechisikigo yeBolivia. "
Basa reIDB Mukusimudzira Kusimudzirwa Kwemaguta Kwemadhorobha muBolivia
The Inter-American Bhizinesi Rekuvandudza (IDB) inoita basa rakakosha mukusimudzira kuvandudzwa kwemaguta muBolivia, kunyanya mu maguta yeLa Paz neEl Alto. Kuziva kukosha kwekugadzira inorarama uye yakasimba nzvimbo dzemumaguta, IDB yakabvumira chikwereti chemamiriyoni makumi matatu emadhora kutsigira zvirongwa zvakakwana zvinowedzera hupenyu hwevagari uye kusimudzira zvakatipoteredza. kuchengetedza.
Imwe yemapurojekiti akakosha anopihwa mari nechikwereti ndeye kuvaka ye18.2-kilomita yakasikwa corridor, iyo inoshanda sechinhu chakakosha pakati peEl Alto neLa Paz. Iyo yakasikwa corridor haingowedzere kubatana pakati pemaguta maviri asi inopawo a girinhi nzvimbo yeruzhinji inopa mikana yekutandara kune vese vagari nevashanyi.

Iyo yakasikwa corridor yakagadzirirwa kuchengetedza nekusimudzira zvipenyu zvakasiyana-siyana, ichiita senzira yezvirimwa nemhuka, zvichibatsira kune zvese. ecological balance. Inosanganisirawo zvinogara zviripo, senge green infrastructure, kuderedza zvakatipoteredza kuchinja uye kuwedzera kusimba kwenzvimbo dzemumaguta.
Kuwedzera kune yakasikwa corridor, chikwereti cheIDB chinotsigira kugadzirwa kwemhando yepamusoro nzvimbo dzeveruzhinji muLa Paz neEl Alto. Idzi nzvimbo dzakakosha mukukurudzira kudyidzana kwenharaunda, kusimudzira hutano hwemuviri nepfungwa, uye kusimudzira hupenyu hwese hwenzvimbo dzemudhorobha.
Nekukoshesa zvinogoneka kukura kwemaguta uye nekudyara munzvimbo dzeveruzhinji, IDB iri kubatsira mukugarisa kwezvakatipoteredza, zvemagariro, uye zvehupfumi zveBolivia kwenguva refu. Matanho anotsigirwa nechikwereti cheIDB anofambirana nekuzvipira kweBolivia kugadzira maguta anosanganisirwa, anoshingirira, uye ane mutoro wezvakatipoteredza.
Tsika Dzechivanhu uye Kugara Kwakasimba muBolivia
Nharaunda dzechiBolivia dzakakosha mukuchengetedzwa kwezvipenyu zvakasiyana-siyana uye tsika ye kurarama kwakasimba. Nharaunda idzi dzine tsika dzagara dziripo dzinokurudzira kuchengetedzwa kwetsika nemagariro uye mabasa ehupfumi anoenderera mberi.
Imwe tsika yakadai ndeyekuruka machira echinyakare, uko mhizha dzechivanhu dzinoshandisa zvinhu zvechisikigo zvakaita sealpaca wool nedonje. Iri hunyanzvi hwechinyakare hachingogadziri micheka yakanaka uye yakasarudzika asiwo inotsigira raramo inoenderera mberi. Nekushandisa zviwanikwa zvemuno, indasitiri yechinyakare yekuruka machira inobatsira mukuchengetedza zviwanikwa zveBolivia uye inoderedza kukanganisa kwezvakatipoteredza zvemachira anogadzirwa-zhinji.
Kurima kwakasiyana-siyana uye kwakasimba kwakatekeshera munharaunda dzemuno muBolivia. Nharaunda idzi dzakagadzira nzira dzekurima dzinotora mukana wekusiyana kwemamiriro ekunze uye mamiriro ekunze enyika. Nekurima mbesa dzakasiyana siyana, vanova nechokwadi chegadziriro yezvokudya yakasimba uye kuderedza kutsamira pachirimwa chimwe chete chiri panjodzi yekuchinja kwezvakatipoteredza uye tupukanana.
Nzira dzekuvaka dzimba dzechivanhu dzinoitwa ne nharaunda dzemadzinza muBolivia hadzina kungoenderana nemamiriro ekunze enzvimbo chete asiwo dzinokurudzira kugadzikana. Zvinhu zvakasikwa zvakadai semashizha emichindwe nematombo zvinoshandiswa kuvaka dzimba izvo zvinosangana zvakabatana ne mhepo mvura nenzvimbo. Zvishandiso izvi zvinowanika nyore, zvinowanikwa munharaunda, uye zvine zvishoma ecological impact.
“Nhaka yedu yemuno inotidzidzisa kukosha kwekugara tichiwirirana nezvisikwa. Kuburikidza nemaitiro edu echinyakare, tinoyedza kuchengetedza hunhu hwedu tichisimudzira kurarama kwakasimba kune zvizvarwa zvinotevera. " – Indigenous community member
Nekugamuchira tsika dzadzo dzechinyakare, nharaunda dzechiBolivia hadzisi kuchengetedza dzadzo chete tsika nemagariro asi tichibatsirawo mukusimudzira budiriro yenyika. Aya maitiro anopa ruzivo rwakakosha uye zvidzidzo mukati kutarisira kwezvakatipoteredza izvo zvinogona kukurudzira kuedza kwakawanda kuchengetedza.
Tsika Dzechivanhu uye Kugara Kwakasimba muBolivia - Mapoinzi Akakosha:
- Nharaunda dzechivanhu muBolivia kuita basa rakakosha mukuchengetedza kusiyana-siyana kwezvipenyu nekuita mararamire akasimba.
- Kuruka machira echinyakare uchishandisa zvinhu zvechisikigo zvinosimudzira kuchengetedzwa kwetsika nemagariro ehupfumi.
- Maitiro ekurima akasimba munharaunda dzechivanhu anovimbisa chikafu chakasiyana uye chakasimba.
- Nzira dzechinyakare dzekuvaka dzimba dzinoshandisa zvinhu zvechisikigo dzinosimudzira kusimudzira uye dzine kushomeka kwezvakatipoteredza.
Kuenzanisa Kwechinyakare uye Yemazuvano Machira Kugadzira
| Zviitiko | Traditional Textile Production | Modern Textile Production |
|---|---|---|
| Materials | Zvinhu zvakasikwa senge alpaca wool uye donje | Synthetic zvinhu zvakaita sepolyester uye naironi |
| Kukanganisa kwezvakatipoteredza | Minimal ecological impact | High kabhoni tsoka uye kushandiswa kwemvura |
| Kuchengetedzwa Kwetsika | Inosimudzira kuzivikanwa kwetsika uye ruzivo rwechinyakare | Ukoshi hushoma hwetsika |
| Mabhenefiti eSocioeconomic | Inotsigira mararamiro akasimba munharaunda dzechivanhu | Kugadzirwa kwakawanda kunowanzobatanidza mihoro yakaderera uye mamiriro ekushanda asina kunaka |

Kuburikidza nemaitiro avo echinyakare, nharaunda dzechiBolivia dzinoratidza kukosha kwekurarama mukuwirirana nechisikwa uku vachichengetedza hunhu hwavo. Aya maitiro anoshanda sechirongwa chekurarama kwakasimba uye anopa zvidzidzo zvakakosha zvekuedza kwepasi rose kuchengetedza.
mhedziso
Kuzvipira kweBolivia mukusimudzira budiriro uye nzira dzekuchengetedza zvisikwa zvinoonekwa kuburikidza nekumisa kwayo nzvimbo dzakachengetedzwa, kuita zvirongwa zvekuchengetedza, uye kuedza kuenzanisa budiriro yemaguta kuchengetedza kwezvakatipoteredza. Nekugadzirisa kutyisidzira kune zvipenyu zvakasiyana-siyana, kusimudzira miitiro yakadzikama, uye ichibatanidza ruzivo rwechinyakare, Bolivia iri kushingaira kushanda kune imwe nzira yebudiriro inovimbisa kuchengetedzwa kwenguva refu kwemaruva nemhuka dzayo dzakasiyana.
Kuenderera mberi nezvinangwa izvi, kuenderera mberi kwekudyidzana pakati pemasangano ehurumende, masangano asiri ehurumende (NGOs), uye nharaunda dzenzvimbo kwakakosha. Nokushanda pamwe chete, vanobatana ava vanogona kusimbisa kuedza kwekuchengetedza, kugadzira mazano matsva, uye kufambisa kushandiswa kunobudirira kwe Sustainable development policy.
Zvipenyu zvakasiyana-siyana zveBolivia uye zviwanikwa zvakapfuma zvinhu zvakakosha zvinofanirwa kuchengetedzwa kuzvizvarwa zvinotevera. Nekugamuchira nzira yakaenzana yekuvandudzwa kwemaguta uye kubatanidza kugadzikana muzvikamu zvese zvenzanga, Bolivia inogona kugadzirira nzira yeramangwana rakasvibira, rakatsiga. Kuburikidza nekuzvipira kunoenderera mberi nekubatana, Bolivia inogona kuramba iri mutungamiri wepasi rose mubudiriro inoenderera, ichipa muenzaniso kune dzimwe nyika kuti dzitevedze.
FAQ
Kusiyana-siyana kwezvinhu zvipenyu muBolivia kwakarevei?
Bolivia inozivikanwa nekupfuma kwayo kwakasiyana-siyana, iine ingangoita 40% yezvisikwa zvipenyu zvepasi rose zvinowanikwa mukati memiganhu yayo. Mamiriro ekunze akasiyana enyika anopa pekugara kwemarudzi akasiyana-siyana emhuka nezvinomera, zvichiita kuti ive imwe yenyika dzakasiyana-siyana pasi rose.
Bolivia iri kuchengetedza sei kusiyana-siyana kwayo?
Bolivia yakagadzira nzvimbo 137 dzakadzivirirwa dzinofukidza chikamu chimwe muzvina chenyika yayo, kusanganisira nzvimbo dzinochengeterwa mhuka nenzvimbo dzinochengeterwa mhuka dziri mungozi. Nyika inokurudzira zvakare kuchengetwa kwemafuro kuitira kuderedza kutemwa kwemasango kunokonzerwa nekupfuya mombe. Mitemo, yakadai seNational Protected Areas System Act, uye mari yakatsaurirwa inotsigira zvirongwa zvekuchengetedza muBolivia.
Ndedzipi njodzi kune zvipenyu zvakasiyana-siyana zveBolivia?
Kusiyana-siyana kwezvipenyu muBolivia kwakatarisana nekutyisidzirwa kwakadai sekuvhima zvisiri pamutemo, kutengeserana zvisiri pamutemo, kubvutwa kweminda, kutema matanda, kutora zviwanikwa, kushanduka kwemamiriro ekunze, uye kurima kwekutema nekupisa. Zvinhu izvi zvinoparira kurasikirwa kwenzvimbo, kurasikirwa kwezvipenyu zvakasiyana-siyana, uye kuparara kwevhu munzvimbo dzakachengetedzwa.
Nderipi basa reInter-American Development Bank mukusimudzira maguta eBolivia?
The Inter-American Bhizinesi Rekuvandudza yakabvumidza chikwereti chemamiriyoni emamiriyoni kuBolivia chekuvandudza maguta zvakakwana uye zvinogara kwenguva refu mumaguta eLa Paz neEl Alto. Chikwereti ichi chine chinangwa chekuvandudza kubatana pakati pemaguta uye kugadzira nzvimbo itsva dzeveruzhinji dzakanaka, kusanganisira kuvakwa kwekoridho yechisikigo.
Nharaunda dzezvizvarwa zveBolivia dzinobatsira sei mukuchengetedzwa kwezvipenyu zvakasiyana-siyana?
Nharaunda dzechiBolivia dzinoita basa rakakosha mukuchengetedza kusiyana-siyana kwezvipenyu uye kuita kuti vanhu vararame. Tsika dzechivanhu dzakaita sekuruka machira uchishandisa midziyo yechisikigo nekurima kunosimudzira kuchengetedza tsika nemagariro uye mabasa ehupfumi asingakanganise nharaunda. Nzira dzechinyakare dzekuvaka dzimba dzinoshandisa zvinhu zvechisikigo dzinobatsirawo mukugarisa.
Bolivia iri kuchengetedza sei Blue-throated Macaw?
Bolivia yakaita zvirongwa zvakatsaurirwa kuchengetedza, kusanganisira kugadzwa kweBarba Azul Nature Reserve, kuchengetedza iyo iri mungozi yekutsakatika yeBlue-throated Macaw. Zvirongwa izvi zvinosanganisira kutsvagisa, kudzoreredza pekugara, uye kuita nharaunda kuti ive nechokwadi chekupona uye kubudirira kwerudzi urwu rweshiri.
Zvii zviri kuitwa kuti zvigadzirise zvingakanganisa kusiyana-siyana kwezvinhu zvipenyu muBolivia?
Bolivia yakazvipira kugadzirisa kutyisidzira kune zvipenyu zvakasiyana-siyana kuburikidza nemutemo, zvirongwa zvekuchengetedza, uye inoenderera mberi yekutarisa nekuongorora masisitimu. Kudyidzana pakati pemasangano ehurumende, maNGOs, nenharaunda kwakakosha kuchengetedza zvakapfuma maruva nemhuka munyika.
Ndedzipi dzimwe nzvimbo dziri muBolivia dzakasiyana-siyana dzezvipenyu?
Bolivia ine zvipenyu zvakasiyana siyana zvakaita seMadre de Dios-Tambopata hotspot uye nzvimbo dzepamusoro dzenzizi dzeBeni neMamore. Idzi nzvimbo imusha wezvipenyu zvakasiyana-siyana zvisingawanikwe kumwe paPasi uye zvinoda kusimbaradzwa kwekuchengetedza kuchengetedza nzvimbo dzadzo dzakakosha.
Bolivia iri kusimudzira sei budiriro inoenderera mberi?
Bolivia iri kusimudzira budiriro inoenderera mberi nekubatanidza ruzivo rwechinyakare, kuchengetedza tsika dzetsika, uye kuwiriranisa budiriro yemadhorobha nekuchengetedza nharaunda. Kuzvipira kwenyika mukuchengetedzwa kwezvipenyu zvakasiyana-siyana uye kuita kwakasimba kunoita kuti pave nemaitiro akaenzana ebudiriro yezvizvarwa zvinotevera.








