Hupenyu Mukati meMaple Leaf naSandra Simić ©

Hupenyu Mukati meMaple Leaf naSandra Simić

Ichi chinyorwa naSandra Simić muenzaniso wakanaka wekuti vanhu vangabatana sei kunzvimbo dzakavatenderedza. Patinoita izvi, tingangoita kuti titarisire zvakasiyana-siyana zvipenyu zvakatipoteredza.

Nyeredzi Yamangwanani naAlex Janvier, muCanada anoremekedzwa Zvizvarwa muimbi, akatora pfungwa dzangu uye fungidziro kamwechete. Zvinoita sekunge chiitiko changu chese cheCanada chinogona kupfupikiswa kuburikidza neiri basa rakanakisa rehunyanzvi, iro rinoshongedza dome reimwe yemasalon eCanadian Museum of History muGatineau, Quebec.

iyo maple Leaf Canadian museum yenhoroondo
Canadian Museum of History naSandra Simić ©

Vanhu vokuCanada kare munhau vaishandisa chiedza chenyeredzi yamangwanani nokuda kwenhungamiro, mumaawa apakuvamba emangwanani echando. Nyeredzi yeMangwanani inotaura nyaya yezvikamu zvakasiyana zvenhoroondo yeChizvarwa, ichitumira meseji yetariro yekuremekedzana.

Kufanana nekunakidzwa nenyeredzi husiku, ndakakoshesa basa iri reunyanzvi ndakasununguka kubva pachigaro, ndakatarisa kumusoro kwedenga guru riri pamusoro pangu. Manzwiro acho angaenzaniswa neSistine Chapel muVatican, musiyano pano uri rugare nokunyarara, sezvo ndaikwanisa kunakidzwa nako chero bedzi ndaida.

Ndinogara ndichishamiswa nehunyanzvi. Nemarudzi ayo ose. Ini ndinonzwa sekunge hunyanzvi hunoratidza hunhu, kurarama zvakavanzika kubva kune ziso rekuona, kutidzidzisa uye kufamba pamberi pedu. Mural iyi yaitsanangura nhoroondo yeChivanhu kwete nehungwaru chete, asiwo mupfungwa, kuburikidza nemusanganiswa unoshamisa weruvara unoratidza tariro uye unyoro. Manzwiro angu ega eiyi basa reunyanzvi ndeokuti muzvarirwo anokunda nguva dzose, zvisinei nemamiriro ezvinhu.

Ottawa
Ottawa naSandra Simić ©

Ndichitendeudzira maziso kurudyi, ndakaona nepamadziro egirazi dare repamusoro Kanadha neParamende iri mhiri kwerwizi rweOttawa. Mangwanani-ngwanani, ndainakidzwa nekuyangarara muchikepe cheamphibian nemurwizi urwu, ndichiburitsa furo jena rakawanda, izvo zvakandiyeuchidza nezvekutambudzika pakati peMarudzi ekutanga nemakoloni pamwe nekurwira kodzero dzevanhu vekuCanada nhasi.

Unyanzvi uhwu hwakaita kuti ndide kudzidza zvakawanda nezve vekutanga vekuCanada vakatora nyika idzi.

Ndakaongorora nhoroondo yekare uye yakasiyana-siyana yevanhu vekutanga vanogara pano, kuburikidza nekuratidzwa kunoshamisa kwakaratidzwa muFirst Peoples Hall. Kuburikidza nenyaya dzakaratidzwa imomo mumhando dzakasiyana-siyana dzenhau, ndakadzidza kuti vanhu veMarudzi vakasunga sei nyika nezviwanikwa zvayo nemaziviro avo, kuti Mweya Mukuru wakaisa sei vanhu panyika uye kuti Vanhu Vokutanga vakaita sei zvisungo zvemweya nenyika nemhuka.

Semuenzaniso, imwe yemharidzo yaive yekuti Musiki akaisa Algonquin kuti itore nyika ino uye hupenyu huchatenderera nekusingaperi, chero nzizi dzichayerera.

Ndakadzidza nezve kukosha zvechisikigo kubva kune lens yevagari vekutanga venyika idzi. Zvikurukuru, ndakafarikanya nhau pamusoro pomudzimu wokuchengeta weOtter, uyo akaenda pamberi poMudzimu Mukuru ndokuvimbisa kudzidzisa vanhu pamusoro pokubatana, kuti vararame mukuwirirana.

Canadian Museum of History zvechokwadi yakadzamisa kuonga kwangu Canada, sezvandakadzidza zvakawanda kwazvo. Sezvineiwo, ndakaudzwa kuti kune kutenda kwakapararira pakati pemarudzi ekuti mweya yakaipa inovanda mumakona, izvo zvinoita kuti chimiro cheCanadian Museum of History chive chakasiyana, sezvo chisina makona.

Ndakanyatsonzwisisa kubatana kwemukati kwevanhu nezvisikwa pandakaona Niagara Falls kekutanga.

Niagara Falls
Niagara Falls naSandra Simić ©

Chiitiko ichi chaive chisina kufanana nezvandaifungidzira. Ndakaona mapopoma akawanda uye zvinoshamisa zvinoshamisa kare, asi Niagara Falls yakapfuura zvandaitarisira. Kunze kwekuona mapopoma ndichiri chinhambwe, ndaidawo kusangana nekupinda muKudonha chaiko (kusvikira chinhambwe chakachengeteka) nechikepe. Shiri dzaibhururuka dzakasununguka mukati meruzha nekunhuhwirira kwemvura. Vakanga vasingatyi simba, asi chikamu charo.

Apo igwa rangu rakanga richiswedera zvishoma nezvishoma paKupunzika kukuru, ndakanzwa simba guru kudarika ini ndichipinda muKupunzika, ndichiva imwe nemvura. Zvese zvaive zvichena uye zvakanyorova pane imwe nguva. Ichena uye ine simba, nepo nyika yese yakangonyangarika.

Chandaingonzwa nekuona zvakandipoteredza imvura, uku mhere yevanhu vachifara yainzwika sezevezeve. Kuve mukati memhute ine simba iyi yemvura pasina mubvunzo chiitiko chave chikamu changu, chichindiyeuchidza nezvekubatana kwemukati kwandinogovana nemasikirwo.

Ndichifunga nezvechiitiko ichi ndichicherechedza nzvimbo yakakwana yeMapopoma eNiagara ndiri kure (kudyira pauriri hwechi13 hwechivako chine matenga ari pedyo), ndakafunga nezvemvura. Hune revo sei! Pane imwe nguva, inogona kunge yakaita chando chechando, chando chinoomesa chando, mhute, mhute, ichangoyerera mugomo murwizi, iri donhwe remunyanza…Mukati mezvimiro zvese izvi, zvinoramba zvakadaro. Hunhu hwayo hahuchinji, serudo. Uye sezvakangoita vanhu.

Niagara Falls naSandra Simić ©
Niagara Falls naSandra Simić ©

Kubatanidza pfungwa idzi nenhoroondo yeCanada, kwakaita kuti ndione kuti kuzivikanwa kwenyika kunogona kuumbwa zvakabudirira kuburikidza nekubatanidza vanhu vanobva kumativi ese enyika.

Kunyangwe ivo vachibva kwakasiyana kwakasiyana, chiremerera chekuva vekuCanada chinopenya. Ndakafara zvikuru kupupurira kuti vechiduku vokuCanada vanofunga kuti hondo hadzichashandi.

Vadzidzi vekumayunivhesiti anoremekedzwa zvikuru eCanada vari kurwira runyararo rwepasirese kuburikidza nekuratidzira kune runyararo, izvo zvisina kuvharwa munhau dzepasirese nenzira yaifanirwa nematanho aya akanaka, ukuwo zvaiitika panhau muCanada mazuva ese.

Vadzidzi vanobva kunyika dziri muhondo munyika dzavanobva, vave kurwa pamwe chete murunyararo, vachirara kwemazuva akawanda pamberi pemayunivhesiti, sechiratidzo chekuratidzira. Ndinoda kupa ruremekedzo rwangu rwakadzama kune vose vechidiki ava vanoshamisa, mwoyo yenyu ngaikuteverei nguva dzose.

Kushanyira Canadian Museum of History uye Niagara Falls ndizvo zviviri zvakakosha zviitiko. Zvisinei, ndakashanyirawo dzimwe nzvimbo dzakawanda izvo zvakakonzerawo maonero angu akanaka.

Aya ese akapfava nzvimbo dzakatenderedza Niagara Falls akakodzera kushanyira. Iyi inzvimbo ine mvura yakawanda, seLake Ontario kana Niagara River, ine yakanaka misha neminda yemizambiringa inoyevedza yakanyura muzvishamiso zvechisikigo. Kunyanya, ndakayeverwa neguta reNiagara-on-the-Lake, rinotaridzika sebhaisikopo rakagadzirirwa hupenyu hwakakwana.

Center Island maonero eToronto naSandra Simić ©
Center Island maonero eToronto naSandra Simić ©

Idzi nzvimbo dzakanga dzakasiana zvikuru nedhorobha reToronto, izvo zvakandiyeuchidza nezveNew York manzwiro. Kunyangwe ini ndinodawo kuongorora hupenyu hwemudhorobha, simba risingadavirike remvura rakavhura pfungwa dzangu kuenda kukutenda kwakadzama kwekubatana pakati pezvisikwa nevanhu. Ndakafunga nezvazvo ndakamira pamhenderekedzo yeCentre Island ndichiona Toronto.

Musiyano uyu uripo pakati peruzha rwemudhorobha rwuri kune rumwe rutivi rwemahombekombe, nekunyarara kweCentre Island uko kwandaifarira kuteerera shiri uye kunyarara kwaishamisa.

Ndichienderera mberi nenyaya yangu yeCanada, matulips akanga akazara muDorchester Park ine runyararo mudhorobha reMontreal, ine squirrels isinganyare kupfuura yeEurope, inoshamwaridzana nevanhu. Ndakaona maitiro eEuropean heritage muMontreal mune zvimwe zvivakwa kufanana neyakajeka yeCatholic Basilique Cathédrale Marie - Reine - du Monde, iyo Old Montreal, kana panguva dzekufamba kwenguva refu pakatarisana nemvura yeOld Port. Guta rinotariswa neMount Royal Park inoshamisa.

Ndakaororwa nenzvimbo yeguta repasi pevhu pasi peMontreal, iyo yakandiyeuchidza nezveKuala Lumpur corridors mu. Marazhiya, kwete mupfungwa yokuti akafanana, asi pfungwa huru. Sezvinongoita vanhu vekuMalaysia vanofarira kufamba nemumikoto ine mhepo inofefetera panzvimbo yekufamba pakupisa, vanhu vokuCanada vanofarira kufamba mumikoto inopisa munguva yechando.

Uye, kuti ndipedze nyaya, gore rakatevera ndakashanyirawo mhiri kweiyi nyika yakanaka - Vancouver, uko Zuva rinonyura muPacific Ocean.

Montreal naSandra Simić ©
Montreal naSandra Simić ©

Wanga uchiziva here kuti British Columbia ine misiyano mikuru yemitauro?

MuCanada yose mune mitauro 53 yakasiyana-siyana yevaAborigine, maererano nemashoko andakaona paCanadian Museum of History. Inonyanya kutaurwa iCree. Uchapupu hwezvokuchera matongo hunoratidza kuti Vekutanga Vanhu vakapararira kuNorth America yese, vachichinjika kune nharaunda dzakasiyana.

MuBritish Columbia, kubatana kwemukati pakati pevanhu nemasikirwo kwakatonyanya kuoneka sezvo nzvimbo dzaive dzichishamisa.

Kubva kumahombekombe akareba anonzi Seawall muVancouver, kuburikidza nehova nyowani, miti mirefu yemasango emvura uye pamusoro pemakomo akafukidzwa nechando, zvitsuwa zvakanaka munzira inoenda kune zuva kuVictoria nemvura yechando, mwaka wese uripo panguva imwe chete. Nenzvimbo, Vancouver nenzvimbo dzayo dzakasikwa dzakanyanya zvekuti mwaka unoenderana nekukwirira, mhepo uye zvimwe zvinhu, zvichiunza maonero akasiyana mhepo mvura nenzvimbo.

Near Vancouver by Sandra Simić ©
Near Vancouver by Sandra Simić ©


Ichi ndicho chikonzero iyo indasitiri yemafirimu yakagadziridzwa zvakanyanya muVancouver sezvo, pakati pezvimwe, zvinokwanisika kupfura zhizha nechando zviitiko pazuva rimwe chete. Zvakakodzera kutaura kuti Vancouver inonziwo North Hollywood. Ndakanakidzwa chaizvo nekutora bhaisikopo rakatenderedza Vancouver kuti ndidzidze zvakawanda nezve indasitiri yemabhaisikopo, kubva muhunyanzvi uye maitiro ekugadzira.

Ndiri paWhistler Mountain, ndakava nerukudzo kusangana nevanhu veMarudzi Ekutanga, vakagadzira Squamish Lil'wat Cultural Center (Sḵwx̱wú7mesh Lil̓wat7úl), vachigovana hunhu hwavo neruzivo rwakasimbisa kunzwisisa kwangu kwepakutanga kwekubatana kwakadzama kwemweya kwavanogovana nezvisikwa.

Munzira inoenda Whistler naSandra Simić ©
Munzira inoenda Whistler naSandra Simić ©

Somuenzaniso, paaitora chimedu chegwati romuti wesango rinonaya mvura yakawanda (kuti agadzire tswanda), mumwe mukadzi akaonga muti wacho nokuisa maoko ose pauri, achitsanangura kuti muti wacho wakanga wakuvadzwa uye waifanira kupora, achiratidza manzwiro echokwadi orudo.

Ndakafunga kuti ichi chaiva chokwadi kubudirira kwakasimba, kutora kubva kune zvakasikwa chete izvo zvinodiwa uye kwete zvakanyanya, kugovera hupenyu nemasikirwo neruremekedzo, mukati memwaka.

Ndakateererawo nyaya dzine chokuita ne "transformers" - zvisikwa zvine masimba anopfuura evanhu - uye kuti vangashandura sei munhu kuva gomo. Naizvozvo, vanhu vanotarira kumakomo vachirangarira madzitateguru avo. Ndinodawo kutaura kuti nyika dzeSquamish neLil'wat dzakagara pamwe chete munyika idzi murunyararo nerunyararo kubva pakutanga kwenguva.

Mubvunzo wekuti ndezvaani zvakagadziriswa nehuchenjeri nevatungamiriri vavo - vakabvuma kuti vanogara padivi nepadivi uye vakaita chibvumirano chakatenderedza. Pane zvakawanda zvekudzidza kubva kutsika idzi, kunyanya mazuva ano apo rugare rwepasi rose rwuri kubvunzwa.

Ferry kuenda kuVictoria naSandra Simić ©
Ferry kuenda kuVictoria naSandra Simić ©

Kubvuma kuti ivhu rinoramba riri dunhu risingazivikanwe reimwe nyika yeko kunoratidzwa pazvivakwa zvakawanda zvandakashanyira kuCanada.

Semuyenzaniso, Guta reVancouver rinosimbisa chirevo ichi pawebhusaiti yaro: "Guta reVancouver rinobvuma kuti riri panzvimbo isingazivikanwe yechinyakare ye xʷməθkʷəy̓əm (Musqueam), Sḵwx̱wú7mesh (Squamish), uye səWalilwthəle)ɬɬ."

Matauriro akadai anomiririra danho rekutanga mukuyananisa pakati pevagari vemunyika nevasiri verudzi rwechivanhu, vachicherechedza nguva yakapfuura yekoloni vachitarisa zvakanaka kune ramangwana.

Ndakapa chidimbu ichi musoro "Hupenyu mukati meMaple Leaf", sezvo ndaida kunyatsoongorora hupenyu mukati meCanada.

Kupedzisa maonero angu, ndaizosimbisa kubatana kwemukati pakati pezvisikwa nevanhu sechinhu chakakosha chekutora. Kana tikacherekedza shizha zvakanyanya, tinozoona paine mapatani akafanana netsinga dzedu. Upenyu hunoshamisa uye zvisikwa zvakanyatsopindirana nevanhu.

Retina yeziso redu inogovanisa mapatani akafanana netsinga dzeshizha, umo hupenyu hunoyerera senge nemutsinga dzedu pachedu. Zvigunwe zvedu zvinondiyeuchidza nezvetsinga dzemashizha, kutsemuka kwemakwati emuti kwakafanana nemakwinya edu, nepo matambudziko atinosangana nawo eupenyu angafananidzwa nekupenya kwemashizha emuti ari kufefeterwa nemhepo.

Kune vamwe vanhu, zvinosuruvarisa, iyi inenge iri mhepo yakaoma. Zvakadaro, vanhu vanotibatanidza tese. Ngativhurei shizha idzva uye tidzidze pamwechete kubva kune zvakasikwa, nekutenda uye nerudo, sezvakangoita Marudzi ekutanga enyika ino yakanaka.

Sandra Simić
16.03.2025

Sandra Simić

About Sandra Simić

Sandra igweta uye munyori kubva kuCroatia, EU. Zvido zvake zvekutsvagisa zvinosanganisira kururamisira kwevanhu, rugare rwepasi kuburikidza nemutemo, hunyanzvi uye nyeredzi.

Kufamba kunokurudzira Sandra kuti ararame kuburikidza neakasarudzika zviitiko uye kudzidza kuti hunhu hunotibatanidza sei tese.

Sandra Simić ndiye alumna weYunivhesiti yeLondon, Mambokadzi Mary & University College London, kwaakanyanya Mutemo wePublic International Law uye mutemo weEuropean kuburikidza nezvidzidzo zvepamutemo zvepashure.

Leave a Comment

Your kero e haangazozikamwi ichibudiswa.