Maguta Asina Nguva: Magadzirirwo eUrban Dhizaini Inochengetedza Nhoroondo Ichiri Kumbundira Shanduko
- Jackie De Burca
- November 18, 2024
Hunhu hwe a guta nhema hadzisi dzemazuva ano chete akitekicha kana kuti migwagwa ine vanhu vakawanda, asi mumucheka wakaoma kunzwisisa wejira rayo romuguta. Mucheka uyu, wakarukwa neshinda dzenhoroondo, tsika, uye utsanzi, inoumba chimiro nekuzivikanwa kwenzvimbo. Urban patani inoita basa rakakosha mukuchengetedza zvakapfuura uchichinjira kune zvazvino uye zvemangwana zveguta1.
Munyika yose, maguta vari kuratidza kufunga kuronga maguta inogona kudzikamisa dzikamo pakati pekuchengetedza nhaka yenhoroondo uye kugamuchira budiriro yemazuva ano. Kubva kuBarcelona's modernist masterpieces kuenda kuSingapore Sustainable infrastructure, vagadziri vemaguta vari kutsvaga nzira itsva dzekubatanidza dzekare nedzitsva, vachigadzira nzvimbo dzine simba, dzinogara dzinokudza zvakapfuura asi vachizadzisa zvinodiwa nemazuva ano.1.
Enzaniso yeguta semushonga mukuru une simba, kune shinda imwe neimwe - ingave chivakwa chenzvimbo, nzvimbo yeruzhinji ine ruzha, kana network yemigwagwa inoshamwaridzana nevanofamba netsoka - yakarukwa zvine mutsindo mujira rakakura remudhorobha. Kunzwisisa uye kuremekedza iyi dandemutande yakaoma yezvinhu kwakakosha kumaguta ari kutsvaga kuitika kubudirira kwakasimba, kuve nechokwadi chekuti nhoroondo yakapfuma uye kuzivikanwa kwetsika kwenzvimbo hazvirasikirwe mukutsvaga kufambira mberi1.
Zvitsva Zvitsva
- Urban design inoita basa rakakosha mukuchengetedza nhaka yeguta uku ichienderana nezvinodiwa zvemazuva ano.
- Maguta epasirese ari kuratidzira nzira itsva dzekubatanidza dzekare nedzitsva, dzichigadzira nzvimbo dzine simba, dzinogara.
- Kunzwisisa machira emudhorobha akaomesesa kwakakosha pabudiriro inogara ichiremekedza hunhu hweguta.
- Kuronga kwemaguta kunofungwa kunogona kudzikamisa pakati pekuchengetedza zvakapfuura nekugamuchira kufambira mberi kwemazuva ano.
- Enzaniso yeguta semushonga mukuru unoratidza kubatana kwezvinhu zvemudhorobha zvinoumba chimiro chenzvimbo.
Iko Essence yeUrban Dhizaini mune Nhoroondo Yemamiriro
Dhizaini yemadhorobha ibasa rakawanda rinosanganisa hunyanzvi, sainzi, uye nhoroondo kuumba nzira yatinoona nayo maguta edu.2. Kutsvaga mabviro ayo kubva kumagariro ekare seRome neGreece, ndima yekuronga maguta yakashanduka kwemazana emakore, ichipindura kukuchinja kuri kuita nharaunda.3. Ichi chikamu chinotarisa munhoroondo dzekare dzakagadzira dhizaini yemaguta, ichijekesa kuti zvakapfuura zvinozivisa sei zvazvino neramangwana remaguta edu.
Kutsanangura Urban Design
Pakati payo, dhizaini yemadhorobha ihunyanzvi hwekugadzira uye kuumba nzvimbo dzeveruzhinji, kubva pakati pemaguta ane chipatapata kuenda kunzvimbo dzakanyarara. Inosanganisira kuronga, dhizaini, uye manejimendi eiyo inovakwa nharaunda, nechinangwa chikuru chekusimudzira hupenyu hwevagari vemumaguta2. Ichi chirango chinokwevera pamhando dzakasiyana dzezvirango, kusanganisira zvivakwa, landscape architecture, civil ouinjiniya, uye kuronga kwemadhorobha, kugadzira nzvimbo dzemadhorobha dzakabatana uye dzinoshanda.
Historical Pesvedzero paUrban Planning
Iko kushanduka kwekugadzirwa kwemaguta kwakaumbwa nematambudziko akasiyana-siyana uye maitiro emagariro enguva dzakasiyana3. Munguva yepashure pehondo, semuenzaniso, yakanangana nemotokari kuronga guta zvakakonzera kuwanda kwemotokari uye mhepo kusvibiswa, kuratidza kudiwa kwemaitiro akasimba uye akatarisana nevanhu2. Saizvozvo, chirongwa cheHigh Line muNew York City chakaratidza kudzoreredzwa kwekusiiwa kwezvivako inogona kushandura nzvimbo dzemumaguta uye kukurudzira munharaunda kubatanidzwa2. Pasi rese, maguta akaita seMedellín, Colombia, aratidza simba rehurongwa hwekugadzira maguta ekuvandudza hupenyu hwevagari vawo.2.
Sezvo maguta ari kuramba achikura uye nekushanduka, dhizaini yemadhorobha inoita basa rakakosha mukugadzirisa matambudziko akaomarara, kubva mukusaenzana munharaunda uye kushomeka kwedzimba kusvika. kuchengetedzwa kwenzvimbo2. Nekukwevera kurudziro kubva munhoroondo dzakaitika uye kujairana nezvido zvemazuva ano, vanoronga maguta nevagadziri vanoyedza kugadzira nharaunda dzemudhorobha dzine simba, dzinogarika, uye dzine tsika dzakapfuma dzinochengetedza kukosha kwenhaka yeguta uku vachimbundirana nezvinodiwa nenyika yanhasi.
"Magadzirirwo emadhorobha haangoite chimiro cheguta, asi nezve mashandiro arinoita uye ruzivo rwaanosikira vagari varo."
Basa Rekuchengetedza muUrban Design
Kuchengetedza kunokosha ku kuvandudzwa kwemaguta, kuchengetedza hunhu hweguta rakasiyana uye nhaka nepo zvichienderana nekukura uye shanduko4. Urban kuchengetedza zvinosanganisira kuchengetedzwa nekuchengetedzwa kwenhoroondo, tsika, uye zviwanikwa zvekuvaka munzvimbo dzemumaguta, zvinosanganisira zvivakwa, nzvimbo dzemumigwagwa, nharaunda, uye nzvimbo dzakasikwa4. Iyi nzira yakazara inotarisisa kuchengetedza matunhu ese kwete zvimiro zvega, zvichipa ruzivo rwenzira dzekare dzehupenyu uye nhoroondo. kukosha.
Kuenzanisa Mazuvano uye Nhaka
4 Adaptive kushandiswa zvakare, maitiro makuru mukuchengetedza maguta, anosanganisira kudzoreredza zvivakwa zvekare kuti zvishandiswe patsva uchichengetedza kukosha kwazvo kwenhoroondo.5. Kugadziridzwa kwezvivakwa zvekare kuti zvishandiswe zvakare kunoda kushanda nesimba pane zvekushandisa zvakanyanya, zvichipa mamwe mabasa5. Kuchengetedza kwemaguta kunogonawo kuchengetedza kusvika ku50 muzana pamutengo wekuvaka chivakwa chitsva5. Iyi chiyero chemazuva ano uye nhaka inogona kumutsiridza yakaora nzvimbo dzekutengeserana dzemaguta, kukwezva vagari vane mari yepamusoro uye mabhizinesi matsva.5.
Nyaya Dzidzo dzeKuchengetedza Kubudirira
4 Zvidzidzo zvemapurojekiti ekuchengetedza madhorobha akabudirira anosanganisira kudzoreredzwa kweOld Town yeQuito, kushandiswa zvakare kweGasometer muVienna, kuvandudzwa kweBattersea Power Station muLondon, kumutsiridza nharaunda yeEl Born muBarcelona, uye kuedza kuchengetedza muguta rekare re Yazd6. Washington, DC zvakare ine nhoroondo yakasimba yekuchengetedzwa kwenhoroondo, ine makumi manomwe ematunhu enhoroondo uye anopfuura makumi matatu emunharaunda nharaunda dzakasarudzwa senzvimbo dzenhoroondo.6. Kuenzanisa kuchengetedzwa kwenhoroondo zvinodiwa nezvido zvinokwikwidza se dzimba dzinodhura, kugadzikana kwemamiriro ekunze, uye miitiro yekuvaka yepamusoro-soro yakakosha mukuronga kwemaguta kunobudirira.
4 Iyo Conservation Management Plan izano rakazara rinotungamira kuchengetedzwa kwakasimba uye kuchinjika kwenhaka dzakavakwa.4. Kubatanidzwa kwemichina mitsva yakadai BIM uye zvinyorwa zvedhijitari zviri kuwedzera kuwanda mumapurojekiti ekuchengetedza madhorobha kubatsira mukunzwisisa zviri nani uye kutonga zvivakwa zvenhoroondo4. Kubatana kwenharaunda kwakakosha mumadhorobha kuedza kuchengetedza, kuva nechokwadi chokuti zvinodikanwa zvomunzvimbomo nezvinokosha zvinorangarirwa mumapurojekiti okuchengetedza.
| manzwiro | Kubudirira Kuedza Kuchengetedza |
|---|---|
| Quito, Ekwadho | Kudzorerwa kweOld Town |
| Vienna, Austria | Adaptive kushandiswazve kweGasometer |
| London, UK | Kuvandudzwazve kweBattersea Power Station |
| Barcelona, Speini | Kuvandudzwa kwenzvimbo yeEl Born |
| Yazd, Iran | Kuedza kuchengetedza muguta rekare |
| Washington, DC, USA | Makumi manomwe enhoroondo matunhu uye anopfuura makumi matatu emunharaunda nhoroondo dzenharaunda |
“Kuchengetedza kwakakosha pakugarisa kukura kwemaguta, kuchengetedza hunhu hweguta rakasiyana nenhaka nepo zvichibvumira kukura nokuchinja.”
Iconic Architectural Styles uye Nyaya Dzavo
Iyo yakavakwa mhepo mvura nenzvimbo yemaguta edu tapestry yakarukwa neshinda dzenhoroondo, imwe neimwe yekuvakisa rondedzero yakasarudzika iyo yakaumba mamiriro emudhorobha. Kubva pahukuru hwezvinoshamisa zveVictorian kusvika kune minimalism yeModernist mafambiro, aya madhizaini akasiya chiratidzo chisingadzimiki pane yedu. Architectural heritage.
Victorian Marvels
Nguva yeVictorian, kubva panguva yekutonga kwaMambokadzi Victoria kubva 1837 kusvika 1901, yakaona kukura kwezvitaera zvekuvaka zvinoramba zvichitikwezva nhasi.7. The Stonehenge muAmesbury, United Kingdom, kubvira 2,400 BCE, uye Silbury Hill muWiltshire, United Kingdom, yakapedzwa munguva yekupedzisira yeNeolithic, mienzaniso miviri yekuvapo kusingagumi kwezvivakwa zvenhoroondo mumadhizaini emadhorobha.7. Zvivako zvihombe izvi, zvakashongedzwa, zvine hudzamu hwazvo hwakaoma kunzwisisa uye shongedzero dzazvo, zvave zvakafanana nekuzivikanwa kwetsika dzemaguta mazhinji, zvinoshanda sechiedza chenguva yakapfuura.
Modernist Movements
Mukupesana zvikuru nerunako rweVictorian, mafambiro eModernist ekutanga kwezana ramakore rechi20 akakurudzira shanduko huru kune kureruka nekushanda.8. Chikoro chekugadzira cheBauhaus, chakavambwa mukati Jerimani muna 1919, yakatsigira nzira yeminimust inoisa pamberi chimiro uye kushanda pamusoro pekushongedza zvinhu8. Ichi chakapfava, chinoshandisa chimiro chakasiya chiratidzo chisingadzimiki padhizaini yemadhorobha, iine zvivakwa zvemifananidzo zvakaita seBauhaus-Archiv muBerlin uye Villa Savoye muPoissy, Furanzi, yakamira sezvipupuriro zvekusingaperi pesvedzero yeModernist architecture.
Gothic Landmarks
Macathedral mahombe uye zvivakwa zvakanaka zvevagari zvakashongedzwa nematombo akaoma kunzwisisa uye maspire anokwira zvagara zviri chinhu chinotsanangudza mumaguta mazhinji eEurope.9. Stonehenge mukati England, prehistoric ibwe denderedzwa, inoratidza yekare kuvaka unyanzvi uye zvakavanzika, nepo dzimba dzokugara dzemawere dzakafanana nedzomuMesa Verde, Colorado, dzinoratidza kare-kare. dhizaini inogadzikana miitiro9. Basilica yeSt. Sernin muToulouse, France, yakavakwa pakati pe1070 na1120, inomira sechipupuriro chekukwezva kusingagumi kwezvivakwa zveGothic, maberere ayo akapinza uye mbabvu dzinoshamisa uye dzinoshamisa kune vese vanoiona.
Aya masitaera ekuvaka, imwe neimwe iine hunhu hwayo uye kukosha kwenhoroondo, yave yakabatana zvisingaite nekuzivikanwa kwemaguta avanogarwa. Nekuchengetedza nekubatanidza aya madhizaini ekuronga kwemazuva ano emadhorobha, isu hatingoremekedzi zvekare asi zvakare kugadzira yakapfuma tapestry yenhaka yekuvaka iyo icharamba ichikurudzira uye inokwezva zvizvarwa zvinotevera.
Maitiro ekubatanidza Nhoroondo muUrban Spaces
Sezvo maguta achishanduka, kuchengetedza tsika Nhaka nepo uchimbundikira kuvandudzwa kwemaguta kunova chiyero chakapfava. Mazano matsva anobatanidza nhoroondo munzvimbo dzemazuva ano dzemumadhorobha akakosha pakuchengetedza nhaka yeguta uye kukurudzira pfungwa yekuzivikanwa kwenharaunda. Nzira mbiri dzakakosha dzinomira pachena: kushandiswa zvakare kwezvivakwa zvekare uye kubatanidzwa kwezvinhu zvenhoroondo mune zvitsva.
Kushandisazve Zvivakwa
Iko kushandiswa zvakare kwezvivakwa zvekare chishandiso chine simba muurban planner's toolkit. Nokurongazve zvivako zviripo, maguta anogona kufema hupenyu hutsva munhaka yavo yekuvaka uku achidzikisa iyo kukanganisa kwezvakatipoteredza yekuvaka kutsva10. Somuenzaniso, gadziriro yeMetrocable muMedellín, Colombia yakabetsera mukuderedza mwero woutsotsi munharaunda dzaichimbova dzine utsotsi hwakakwirira.10, nepo kuvandudzwa kwenzvimbo dzeveruzhinji muLas Condes, Santiago yakavandudza zvitoro nekuchengetedza kuchengetedzwa, zvichikonzera kuwedzera kwetsoka.10. Kugadziriswazve kwe Traditional Medicine uye Herb Market muDurban, South Africa zvakakonzera kukura kwakakosha kwehupfumi, mamiriro akachengeteka, uye kuwedzera mikana yevatengesi.10.
Kubatanidzwa kwe Historical Elements mune Zvitsva Zvitsva
Kubatanidza zvinhu zvenhoroondo muzvivakwa zvitsva zvemudhorobha zvinogona kugadzira musanganiswa unowirirana wekare nezvitsva, kuchengetedza nhaka yeguta uku uchienderana nezvido zvemazuva ano.11. Zvivakwa zvenhoroondo uye nzvimbo dzinoita basa rakakosha mukukurudzira kurangarira pamwe nekuchengetedza tsika nemagariro munzvimbo dzemumaguta11. Mapurojekiti ekuchengetedza dzimba anodhura anokwirisa zvivakwa zviripo kudzikisa mitengo yekuvaka uye kugadzirisa nyaya dzekugona kwedzimba11. Mumwe muenzaniso unozivikanwa ndeye Council House 2 muMelbourne, Ositireriya, iyo yakagamuchira nyeredzi nhanhatu Girinhi Nyeredzi chiyero muna 2005 nokuda kwekugadzirwa kwayo kwakasimba uye kuchinja panharaunda yakapoteredza10.
Community Engagement muUrban Design
Kuchengetedza nhoroondo yemaguta harisi basa revanoronga maguta nevagadziri; zvinoda kushanda nesimba kwenharaunda12. Madhizaini emudhorobha anoshandisa nzira yakajeka, yeruzhinji yekuita sarudzo kuti abatanidze nhengo dzenharaunda muhurongwa hwekugadzira12. Iyi nzira yekudyidzana inovimbisa kuti yakasarudzika hunhu uye nhaka yenzvimbo inoremekedzwa uye inopembererwa mukugadzirwa kwenzvimbo dzemadhorobha dzemazuva ano.
Kukosha Kwekupinda Munzvimbo
Kubudirira kwezvirongwa zvekugadzira madhorobha zvinochengetedza nhoroondo zvinoenderana nekubatanidzwa zvine musoro kwevagari venzvimbo uye vane chekuita nenharaunda12. Nekubatanidza maonero uye zvido zvevanhu vanogara, vanoshanda, uye vanobudirira munzvimbo idzi dzenhoroondo, vagadziri vemaguta vanogona kugadzira zvigadziriso zvinoenderana nenharaunda uye nekukudza nhaka yayo.13. Tsvagiridzo yakaitwa neAmerican Planning Association inoratidza hukama hwakanaka pakati pemhando yemadhorobha uye nharaunda hupenyu hwakanaka13.
Nyaya Mienzaniso yeCommunity-Driven Initiatives
Pasi rese, kune mienzaniso inokurudzira yemapurojekiti edhizaini emaguta akabudirira kusanganisa kuchengetedzwa kwenhoroondo nezvido zvemumaguta zvemazuva ano13. Imwe nyaya yakadai ndeyekushandurwa kwerwizi rweDetroit, uko vagari veko vakabatana nevagadziri vemaguta kuti vamutsidzire nzvimbo iyi vachichengetedza nhaka yeindasitiri.13. Mhedzisiro yacho inzvimbo ine simba, inosvikika yeruzhinji inopemberera zvakapfuura guta ichipa hub ine simba yenharaunda yemazuva ano.
Mumwe muenzaniso unokosha ndewoMutsetse Wepamusoro muNew York City, paki yavose yakavakwa pachitima chakasiiwa chakakwirira.13. Iyi purojekiti, inotungamirwa neboka renharaunda, yave muenzaniso wepasi rose wekugadzirisa zvakare kushandiswa uye kubatanidzwa kwezvivakwa zvekare munzvimbo inobudirira yeruzhinji.13. Zvidzidzo izvi zvinoratidza simba rekuita kwenharaunda mukuumba dhizaini yemadhorobha inochengetedza zvakapfuura uchimbundikira ramangwana.
“Kubudirira kwekugadzira maguta kunoda kuti nharaunda itore chikamu. Nekungoteerera manzwi evagari venzvimbo iyi ndipo patinogona kugadzira nzvimbo dzinokudza zvechokwadi nhoroondo nehunhu hwenzvimbo. "
- Jane Jacobs, ane mukurumbira murwiri wemadhorobha uye munyori
Iyo Impact yeTekinoroji pane Nhoroondo Kuchengetedza
Tekinoroji yakashandura munda wekuchengetedza nhoroondo mukugadzirwa kwemaguta. Digital kudzoreredza matekiniki ikozvino inobvumira iyo chaiyo kuvakazve uye kuchengetedzwa kwenzvimbo dzakarasika dzenhoroondo uye zvigadzirwa14. Kubatanidzwa kwe AI mukuvaka uye kuchengetedza kwenhoroondo kunogonesa kuvandudzwa kwezvivakwa kana maguta akarasika kune nhoroondo14. Japan inoshanda semuenzaniso wepamusoro, inonyatso kuwiriranisa nhaka yetsika nehunyanzvi tekinoroji, ichiratidza kuenzana pakati pezviviri izvi.14. Kumbundira tekinoroji kwakagonesa kusanganiswa kweramangwana nekare, kuchengetedza nhaka yetsika kuzvizvarwa zvinotevera.14.
Digital Restoration Techniques
Tekinoroji dzehunyanzvi dziri kushandura nzira yatinosvika nayo pakuchengetedza nhoroondo15. Kuvaka Ruzivo rweModeli (BIM), laser scanning, uye 3D kudhinda kwakawedzera huchokwadi uye kugona kwekudzoreredza zvivakwa zvekare.15. Laser scanning inopa yakadzama 3D modhi yekuongorora mamiriro ezvivakwa uye kuronga kudzoreredza basa, nepo 3D kudhinda kunogonesa kudzokororwa chaiko kwezvinhu zvekuvaka kugadzirisa zvivakwa zvakakuvadzwa.15. Drones dzakashongedzerwa nemakamera epamberi uye ma sensors anopa akadzama emuchadenga, achibvumira kusinga pindike kuongororwa kwenzvimbo dzenhoroondo.15. Virtual uye Augmented Reality tekinoroji inowedzera kuwedzera kuonesa mumapurojekiti ekuchengetedza uye kuita veruzhinji.
Smart Cities uye Heritage Management
Kubatanidzwa kwehunyanzvi hwekugadzira madhorobha kwakashandurawo nzira yatinotarisira nayo nekuchengetedza nhaka yetsika16. Maguta akachenjera shandisa tekinoroji yedhijitari uye mhinduro dzinofambiswa nedata kusimudzira hupenyu hwevagari uye nekuvandudza kushanda kwesevhisi16. The Internet Zvinhu (IoT), data hombe, uye chakagadzirwa njere (AI) vanoshandirwa kubata zviwanikwa, zvekufambisa, zvivakwa, uye masevhisi eruzhinji munguva chaiyo, ukuwo vachitsigira kuchengetedzwa kwenhaka yetsika.16. Tekinoroji dzepamberi senge 3D scanning, photogrammetry, uye chaiyo chaiyo (VR) inogona kunyora nekuchengetedza tsika dzenhaka nzvimbo, ichipa inopindirana uye inonyudza zviitiko kune vashanyi.16. IoT sensors inogona kutarisa zvimiro utano, mamiriro ezvakatipoteredza, uye traffic yevaenzi kufanotaura uye kudzivirira kukuvadzwa, nepo huru data analytics inozivisa data-inotungamirwa kuita sarudzo mukuchengetedza nhaka.16.
Basa retekinoroji mukuchengetedza tsika inobvumira kuchengetedza uye kudzokororwa kwezvimiro zvenhoroondo, kukurudzira pfungwa yenharaunda uye tsitsi pakati pezvakasiyana kwakasiyana.14. Mapurogiramu emitauro uye matura epamhepo anobatsirawo kuchengetedza tsika dziri mungozi, kuve nechokwadi chekuti tapestry yakapfuma yenhoroondo yedu yakagovaniswa inochengeterwa zvizvarwa zvinotevera.14.
"Tekinoroji yakashandura nzira yatinosvika nayo pakuchengetedza nhoroondo, zvichitibvumira kuvandudza zvimiro zvakarasika, kunyora nhaka yetsika, uye kuita nharaunda munzira itsva uye dzinonyudza."
Mitemo Inotsigira Historical Urban Design
Mitemo inoshanda yakakosha kuchengetedza nhaka yakapfuma yenhoroondo mukati menzvimbo dzemaguta. Mitemo yeZoning uye runyorwa rwenhaka inoita basa rakakosha mukuchengetedza nzvimbo dzakakosha dzenhoroondo uye kuona kuti budiriro yemadhorobha inoremekedza uye inozadzisa machira ekuvaka aripo.17. Zvakare, kuwana mari yakakwana yemapurojekiti ekuchengetedza kwakakosha mukuchengetedza uye kudzoreredza hunhu hwenzvimbo idzi dzinokosheswa dzemaguta.17.
Zoning Regulations uye Heritage List
Maguta kutenderera pasirese akaisa marongero akasiyana siyana enzvimbo uye zvirongwa zvekuronga nhaka kuchengetedza magariro avo emudhorobha.18. Semuyenzaniso, Guta reBerkeley muUnited States rine Landmarks Preservation Ordinance, yakavambwa muna 1974, iyo inobvumira kudomwa kwezvivakwa zvine mucherechedzo uye ongororo yezvikumbiro zvemvumo yekuchinja, kuvaka, kana kuputswa mumatunhu ane nhoroondo.18. Iyi nzira yakazara inovimbisa kuti yakasarudzika yekuvaka hunhu hweguta inochengetedzwa, kunyangwe ichiramba ichishanduka uye ichienderana nezvinodiwa zvemazuva ano.
Mikana Yemari Yekuchengetedza Mapurojekiti
Kuwana mari yakakwana kwakakosha kune vakabudirira kushanda yezvirongwa zvekuchengetedza maguta17. Hurumende, masangano akazvimirira, uye masangano epasi rese anowanzo kupa zvipo uye rubatsiro rwemari kutsigira kudzoreredzwa nekuchengetedza zvivakwa zvenhoroondo, pamwe nekuvandudzwa kwehurongwa hwemadhorobha hwakakwana hunobatanidza zvinhu zvenhaka.17. Iyi mikana yemari inogonesa makanzuru kuisa mari mukuchengetedza kwenguva yakareba nhaka yemaguta, vachiona kuti inoramba iri chikamu chine simba uye chakakosha chekuzivikanwa kweguta.
“Kuchengetedzwa kwenzvimbo dzekare dzemudhorobha inyaya yakakomba kuchengetedza nhaka yetsika. "17
Sezvo maguta epasirese ari kunetsekana nematambudziko ekukurumidza kukura kwemaguta uye budiriro, kudiwa kwemitemo yakasimba uye nzira dzemari dzekutsigira dhizaini yemadhorobha zvave kuwedzera kuoneka.17. Nekuita chiyero pakati pekuchengetedza zvakapfuura uye kugamuchira ramangwana, vanogadzira mitemo nevarongi vemaguta vanogona kuve nechokwadi chekuti nhaka yakapfuma yemaguta edu inoramba ichipembererwa uye yakabatanidzwa mumararamiro emazuva ano emudhorobha.17.
Matambudziko Mukuchengetedza Nhaka Yemaguta
Kuchengetedza hupfumi hwenhoroondo dzemaguta zvinounza matambudziko makuru sezvo nzvimbo dzemumaguta dzichinetsana nemakwikwi ebudiriro nekuchengetedza nhaka.19. Maguta nenzvimbo dzemumaguta ndiwo anonyanya kumiririrwa marudzi enhaka paWorld Heritage List, achisimbisa kukosha kuchengetedza nzvimbo idzi dzinokosheswa19. Zvakadaro, kukurumidza kusimuka kwekugara kwemadhorobha, nepamusoro pe54% yevagari vepasi rose vanogara munzvimbo dzemadhorobha kubva muna 2016 uye kuwedzera kuri kutarisirwa kuenderera, kunyanya munyika dzine mari yepakati nepakati, zvinounza kudzvanyirira kukuru kune nhoroondo dzemadhorobha.20.
Kusawirirana pakati peBudiriro neKuchengetedza
Nyaya yekuchengetedzwa kwenhaka pamwe nekusimudzirwa kwemaguta inowanzokonzera dambudziko rezvematongerwo enyika, vezvematongerwo enyika vachiona kuchengetedzwa kwenhaka sechimhingamupinyi mukusimudzirwa kweupfumi hwenyika.20. Kuenzanisa kudiwa kuri kuwedzera kwemaguta nekuchengetedzwa kwenhaka yetsika kunopa dambudziko rakakura, sezvo kuyedza kuyananisa izvi zvinonyanya kukwikwidza zvinotarisana nemaguta mazhinji pasi rose.20. Chido chekufambira mberi uye zvechizvino-zvino zvinogona kutungamirira mukuputswa kwezvivakwa zvenhoroondo, sezvinoonekwa munyaya yeBattambang, Kambodhiya, uko zvivakwa zvenhaka zve800 zvakambobatanidzwa mu'Nzvimbo Yekuchengetedza Nhaka'.21.
Dzvinyiriro dzehupfumi paNhoroondo dzeSaiti
Dzvinyiriro dzehupfumi panzvimbo dzenhoroondo ndechimwe chinhu chakakosha mukuchengetedzwa kwenhaka yemaguta19. Maguta eWorld Heritage ari pakati peWorld Heritage Properties ayo anoonekwa kazhinji mumishumo yekuchengetedzwa, zvichiratidza matambudziko avanotarisana nawo.19. MuBattambang, kudzikira kwekushandiswa kwekugara uye zvitoro zvechinyakare mukati meNzvimbo Dziviriro Yenzvimbo, pamwe nekuwedzera kunoshamisa kwekushandiswa kwekutengesa kune chinangwa chekukwezva vashanyi, kunoratidza kunetsana kuri pakati pekuchengetedza hunhu hweguta uye kutora mari panhaka yaro kuti iwane hupfumi.21. Kunyange kushanya kwenhaka kuine mukana wekusimudzira hupfumi hwenzvimbo, kunogona zvakare kutungamira mukusimudzirwa uye kutamiswa kwevagari venguva refu, zvichiwedzera kutyisidzira huchokwadi hweiyo nhoroondo yemadhorobha.20.
Kugadzirisa matambudziko aya kunoda nzira ine mativi mazhinji inodzikamisa zvido zvebudiriro yemaguta nekuchengetedzwa kwenhaka yetsika. Magadzirirwo matsva, seaya anotsigirwa neMORROW, kambani inotarisana nekuronga maguta nekuchengetedza nhaka, iyo inosimbisa kubatanidzwa kwekuchengetedzwa kwenhaka yemaguta mune yakakura Sustainable Development Goals (SDGs) kusimudzira hupenyu hwevagari uye kusimudzira budiriro yehupfumi, inopa zvinovimbisa. nzira dziri mberi21.
Sezvo maguta ari kuramba achishanduka, kuchengetedzwa kwehunhu hwavo hwenhoroondo uye kuzivikanwa kwavo kunoramba kuri chinhu chakakosha pamberi. Nekufambisa kupindirana kwakaoma pakati pebudiriro nekuchengetedza, vanogadzira mitemo nevarongi vemaguta vanogona kuona kuti nhaka yekare haina kurasika, asi kuti yakarukwa zvisina musono mujira remangwana.
Nyaya Dzidzo: Maguta Anotungamira Nzira muUrban Design
Sezvo maguta ari kuedza kuenzanisa kuchengetedzwa kwenhaka yavo yenhoroondo nezvido zvebudiriro yemazuva ano, nzvimbo shoma dzemumaguta dzakabuda semienzaniso inopenya kuchengetedzwa kwenhaka yemumaguta kwakabudirira uye kugadzirwa kwenhoroondo yemadhorobha22. Aya maguta akaita mazano anobatanidza zvisina mutsetse ekare neatsva, achishanda sezvidzidzo zvinokurudzira zvemamwe makanzuru pasi rose.
Edinburgh: Musanganiswa Wekare uye Nyowani
Guta reScottish reEdinburgh chiratidzo chekugarisana kwakanaka kwekare neazvino. Guta rekare rekare reguta, a UNESCO World Heritage Site, inozvirumbidza yakachengetedzwa yakachengetedzwa medieval dhizaini uye inofananidzira nzvimbo dzakadai seEdinburgh castle neRoyal Mile.23. Zvichakadaro, chivakwa chemazuva ano cheNew Town, chakagadzirwa muzana ramakore rechi 18, chinozadzisa zvimiro zvenhoroondo, zvichigadzira nzvimbo inoyevedza yemadhorobha. Kuzvipira kweEdinburgh kuchengetedza nhaka yekuvaka uku ichimbundira dhizaini yemazuva ano kwaita kuti ive muenzaniso unopenya we kuchengetedzwa kwenhaka yemumaguta kwakabudirira.
Barcelona: Kuchengetedza Nhaka yaGaudi
Guta reSpain rine mukurumbira reBarcelona rinozivikanwa nekuzivikanwa kwaro kwezvivakwa, zvakanyanya kupesvedzerwa nemabasa emuono aAntoni Gaudí.22. Guta rakaedza pamwe chete kuchengetedza nekudzoreredza zvisikwa zvaGaudí, zvakaita seSagrada Familia, Park Güell, uye Casa Batlló, vachiona kuti kugadzirwa kwenhoroondo yemadhorobha inoramba ichikwezva vashanyi uye vagari zvakafanana. Kuzvipira kweBarcelona kuchengetedza nhaka yaGaudí uku ichiibatanidza zvisina mutsetse munzvimbo yemazuva ano yemadhorobha yakasimbisa mukurumbira wayo semutungamiri mumaguta. kuchengetedzwa kwenhaka yemumaguta kwakabudirira.
Roma: Kuenzanisa Hupenyu Hwazvino neNhoroondo Yakare
Serimwe remaguta ekare anogara achigarwa pasi rose, Roma yakatarisana nedambudziko rakasiyana rekuwiriranisa nhoroondo yayo yekare nezvido zvemazuva ano. kugara mudhorobha24. Guta rakashandisa nzira dzakasiyana-siyana kuchengetedza nzvimbo dzaro dzakawanda dzenhoroondo, dzakadai seColosseum, iyo Roman Forum, uye Pantheon, uku ichibvumirawo budiriro yakadzikama uye kubatanidzwa kwezvinhu zvemazuva ano zvekuvaka. Kudzikama kweRome pakati pekuchengetedza nhaka yakapfuma yetsika uye kujairana nezvido zveguta remuzana ramakore rechi21 inoshanda semuenzaniso kune mamwe maguta ari kunetsekana nekuoma kwekuchengetedza nhaka yemaguta.
Izvi zvidzidzo zveEdinburgh, Barcelona, neRome zvinoratidza kuti kubudirira kwekuchengetedza nhaka yemaguta uye kugadzirwa kwenhoroondo yemadhorobha hazvisi zvinangwa zvakasiyana222324. Nekugamuchira maitiro akazara anokoshesa zvakapfuura tichigamuchira zvazvino, maguta aya akave mabhenefiti ekurudziro kune vanoronga maguta nevagadziri vemitemo pasi rese, achiratidza kugona kukuru kwekubatanidza kuchengetedzwa kwenhoroondo nebudiriro yemadhorobha.
Ramangwana reUrban Design uye Historical Preservation
Mamiriro ekugadzirwa kwemadhorobha uye kuchengetedzwa kwenhoroondo ari kuita shanduko, sezvo maguta ari kutsvaga kuenzanisa zvinodiwa zvebudiriro yechizvino-zvino nekuchengetedza nhaka yavo yakapfuma yezvivakwa. Mafungiro ari kusimukira senge "guta remaminetsi gumi neshanu," iro rine chinangwa chekugadzira nharaunda dzinozvimiririra uko zvakakosha zviri mukati mechinhambwe chipfupi, zvinounza zvese zvinonetsa uye nemikana yekuchengetedza zvakapfuura.25.
Evolving Concepts muUrban Design
Sezvo nyika inowedzera kuita maguta, kukosha kwekubatanidza zvisina mutsetse zvinhu zvemazuva ano muzvirongwa zvenhoroondo kwakakosha kupfuura kare.25. Smart guta zvirongwa, izvo zvinosimudzira tekinoroji kusimudzira kurarama uye kuchengetedza, zviri kuratidza kuti zvakakosha mukuchengetedza kukosha kwenhaka yemaguta. Nekubatanidza matekinoroji ekushandisa simba muzvivakwa zvekare, maguta anogona kuderedza avo kabhoni tsoka apo uchichengetedza kuvimbika kwekuvaka kwekare25.
Uyezve, kukura kwekusimbisa kwekugadzirisa kushandiswa zvakare, uko zvivakwa zvekare zvinoshandurwa kuita nzvimbo dzemazuva ano, zvinopa mhinduro yakasimba inokudza yakapfuura ichigadzirisa zvinodiwa nezvino.26. Iyi nzira haingodzikisi kukanganiswa kwezvakatipoteredza nekuputsa uye kuvaka kutsva asiwo inopa mikana yenzvimbo dzakachipa-mutengo, kukurudzira nharaunda dzakasiyana uye dzinosanganisirwa.26.
Kuchengeta Nhoroondo Ipenyu kune Zvizvarwa Zvinouya
Kuchengetedza nhaka yemudhorobha yezvizvarwa zvinotevera kunoda nzira ine mativi mazhinji, inosanganisira dzidzo, tekinoroji, uye hunyanzvi hwekuchengetedza.27. Engaging nharaunda dzemunharaunda mudhorobha kuronga maitiro kwakakosha, sezvo ichivimbisa kuti akasiyana hunhu uye nyaya dzenzvimbo dzenhoroondo dzinoremekedzwa nekupembererwa25. Pamusoro pezvo, hurongwa hwekuchengetedza hwakakwana hunobatanidza kutariswa kwenhaka mumatongerwo enzvimbo zvinogona kusimbisa kushanda kwenguva refu kwenhaka yemaguta.27.
Sezvo maguta ari kuramba achishanduka, remangwana remagadzirirwo emaguta uye kuchengetedzwa kwenhoroondo riri mukuenzanisa kwakaringana pakati pekuremekedza zvekare nekumbundikira ramangwana. Nekushandisa tekinoroji, kukurudzira kubatana kwenharaunda, uye nekuita maitiro akasimba, maguta anogona kuchengetedza iwo akasiyana hunhu achienderana nekuchinja kuri kuita nzanga yemazuva ano.252627.
FAQ
Nderipi basa rekugadzirwa kwemaguta mukuchengetedza nhoroondo?
Dhizaini yemadhorobha inoita basa rakakosha mukuchengetedza nhoroondo uchijairana nezvinodiwa zvemazuva ano. Inosanganisira zvinhu zvemuviri uye zvepanyika zvinoumba chimiro cheguta, zvichibvumira kubatanidzwa kwezvinhu zvenhoroondo mumatunhu emazuva ano emaguta.
Chiitiko chenhoroondo chinozivisa sei maitiro emazuva ano ekugadzira madhorobha?
Mamiriro enhoroondo ekuronga kwemadhorobha, kubva kumagariro ekare kusvika kunguva yeRenaissance, inozivisa maitiro emazuva ano ekugadzira maguta. Inosimbisa kukosha kwenzvimbo dzeveruzhinji uye basa radzo mukukurudzira kudyidzana munharaunda.
Ndeapi marongero anoshandiswa kuenzanisa chimanjemanje nenhaka mukugadzirwa kwemadhorobha?
Kuchengetedza kwakakosha kune dhizaini yemadhorobha, kuchengetedza kuzivikanwa kweguta uku ichienderana nekukura. Mazano akabudirira anosanganisira kushandiswa zvakare kwezvivakwa uye kubatanidza zvinhu zvenhoroondo mukuvandudzwa kutsva, kugadzira musanganiswa unopindirana wekare uye mutsva mumachira emudhorobha.
Zvitaera zvemavakirwo ezvidhori zvinobatsira sei kuhunhu hwakasiyana hweguta?
Zvitaera zvekuvaka zvakasiyana, zvakaita seVictorian, Modernist, uye Gothic, zvinobatsira kune rakasiyana hunhu hweguta uye nhoroondo yenhoroondo. Ivo vanoumba mamiriro emudhorobha uye vanoratidza shanduko yekugadzira nekufamba kwenguva.
Nderipi basa rekuita kwenharaunda mukugadzirwa kwemaguta kunoremekedza nhoroondo?
Kubatanidzwa kwenharaunda kwakakosha mukugadzirwa kwemaguta kunoremekedza nhoroondo. Kupinda munharaunda mukuedza kwekuchengetedza nekusimudzira maguta kunogonesa kubatanidzwa kwakabudirira kwekuchengetedzwa kwenhoroondo nezvinodiwa zvemazuva ano zvemaguta.
Tekinoroji yakashandura sei kuchengetedza kwenhoroondo mukugadzirwa kwemaguta?
Tekinoroji yakashandura kuchengetedzwa kwenhoroondo mukugadzirwa kwemaguta. Madhijitari ekudzoreredza matekiniki anobvumira kuvakwazve kwakaringana uye kuchengetedzwa kwenzvimbo dzenhoroondo, nepo smart city technologies inogona kusimudzira manejimendi enhaka uye kuchengetedza chiyero nehupenyu hwemazuva ano hwemudhorobha.
Ndeapi marongero uye mari inotsigira dhizaini yemadhorobha?
Mitemo inoshanda, senge mirau yenzvimbo uye runyorwa rwenhaka, inochengetedza nzvimbo dzenhoroondo. Mikana yekupa mari yemapurojekiti ekuchengetedza inogonesa kuchengetedza uye kudzoreredza nhaka yemaguta.
Ndeapi matambudziko ari mukuchengetedza nhaka yemaguta?
Kuchengetedza nhaka yemaguta kunotarisana nematambudziko akawanda, anosanganisira kukakavara pakati pekumanikidzwa kwebudiriro nekuedza kwekuchengetedza, pamwe nekumanikidzwa kwehupfumi panzvimbo dzenhoroondo. Kuenzanisa kuvimbika kwenhoroondo nekubudirira kwehupfumi kwakakosha.
Chii chatingadzidze kubva kumaguta anoita zvakanaka mukubatanidza kuchengetedzwa kwenhoroondo nekugadzirwa kwemaguta emazuva ano?
Maguta akaita seEdinburgh, Barcelona neRome anopa nzwisiso yakakosha mukubatanidza zviitiko zvitsva nezvinhu zvenhoroondo, kuchengetedza zvivakwa zvekuvaka, uye kuenzanisa hupenyu hwemazuva ano hwemudhorobha nenzvimbo dzekare dzenhoroondo.
Ndedzipi pfungwa dziri kubuda uye marongero eramangwana rekugadzirwa kwemaguta uye kuchengetedzwa kwenhoroondo?
Mafungiro achiri kusimukira, akadai se "guta remaminetsi gumi neshanu," uye hunyanzvi hwekuchengetedza hunyanzvi uchishandisa tekinoroji, dzidzo, uye kuita nharaunda zvinogadzirisa ramangwana rekugadzirwa kwemaguta uye kuchengetedzwa kwenhoroondo, kuve nechokwadi kukosha kwenhaka yemaguta kuzvizvarwa zvinotevera.
Source Links
- 2024 Kuronga Kwemadhorobha Haisi Kufinha: Ziva Kunakidzwa » Archova Visuals - https://archovavisuals.com/urban-planning-is-not-boring-discover-the-excitement/
- Urban Dhizaini: Kubatanidza Zvakapfuura, Zvazvino, Uye Neramangwana - https://urbandesignlab.in/urban-design-bridging-the-past-present-and-future/?srsltid=AfmBOooLfB0HF3T0UcX1IdTsGlG1irrn_HSw572d_14-fpuLLqAVi9ZE
- Nhoroondo Kuchengetedza uye Urban Design - https://www.re-thinkingthefuture.com/architectural-community/a10921-historic-preservation-and-urban-design/
- Chii chinonzi Urban Conservation? - https://urbandesignlab.in/what-is-urban-conservation-urban-design-lab/?srsltid=AfmBOorxtOEP9ZqZ_fakc_qKN0BmxQs56Ap36rir9mL-yYjHcL632UeB
- Kuchengetedza Kwemaguta Kunogona Kuchengetedza Nhaka yeGuta - https://urbanplanningdegree.com/how-urban-conservation-can-preserve-the-heritage-of-a-city/
- Iyo Intersection ye Historic Preservation uye Urban Planning (kuburikidza nePassle) - https://perspectives.goulstonstorrs.com/post/102iuzu/the-intersection-of-historic-preservation-and-urban-planning
- Kurumidza Rwendo rweArchitectural Eras - https://www.thoughtco.com/architecture-timeline-historic-periods-styles-175996
- Ndeapi Anonyanya Kuzivikanwa Zvitaera Zvekuvaka Munhoroondo? | Blog | Domestika - https://www.domestika.org/en/blog/13196-what-are-the-most-famous-architectural-styles-in-history
- Nguva Yenhoroondo yeArchitecture - https://urbandesignlab.in/timeline-of-the-history-of-architecture/?srsltid=AfmBOoo2GnyVkmF0lm7aaHB8KaH0bcpUqymSZ8_eKamROHRPEutYmXCT
- Matanho Gumi eKushandura Maguta uye Nzvimbo Dzeruzhinji kuburikidza neKugadzira Nzvimbo - https://www.pps.org/article/ten-strategies-for-transforming-cities-through-placemaking-public-spaces
- Kugadzira Nzvimbo: Basa reKuchengetedza Kwenhoroondo uye Kuvaka Zvinyorwa muKugadzira Nzvimbo Dzinofemedza Ruzhinji - https://soa.utexas.edu/news/placemaking-historic-preservation
- Kukosha kweUrban Design kuNharaunda Yako - https://mrsc.org/stay-informed/mrsc-insight/march-2020/the-importance-of-urban-design-for-your-community
- Chii chinonzi Urban Design? - https://www.nadigroup.com/insights/what-is-urban-design
- Kuchengetedzwa Kwetsika uye Basa reTekinoroji - https://www.re-thinkingthefuture.com/technology-architecture/a11747-cultural-preservation-and-the-role-of-technology/
- Tekinoroji Magadzirirwo muArchitectural Conservation - https://www.kaarwan.com/blogs/architecture/technological-innovations-in-architectural-conservation?id=1006
- Kukosha Kwekuchengetedza Nhaka Yetsika muSmart Cities - https://www.linkedin.com/pulse/value-preserving-cultural-heritage-smart-cities-rubén-bernardino-q1taf
- PDF - https://www.getty.edu/conservation/our_projects/field_projects/historic/experts_mtg_mar09.pdf
- PDF - https://berkeleyca.gov/sites/default/files/documents/13_Urban Design and Preservation Element-FINAL.pdf
- Kuchengetedzwa kwemaguta uye manejimendi enhoroondo nzvimbo. Kurudziro pane iyo Historic Urban Landscape - https://whc.unesco.org/en/activities/811/
- Kugadzira Kamuri Yekare Mune Ramangwana: Kugadzirisa Kubudirira Kwemaguta neCultural Heritage Preservation - https://digitalcommons.wcl.american.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1720&context=sdlp
- Kubatanidzwa kwekuchengetedzwa kwenhaka mukuronga kwemadhorobha - https://morrow.sg/integration-of-heritage-conservation-into-urban-planning/
- Vepamusoro gumi veSmart City Case Zvidzidzo Kupayona Sustainable Development - https://urbandesignlab.in/top-10-smart-city-case-studies-pioneering-sustainable-development/?srsltid=AfmBOopMRUIZbk29xk4ZNcKypfvEr4X3v5cMbq-ndPStmDKLYLuwR3m-
- Downtown: Ipfupi Nhoroondo yeAmerican Urban Exceptionalism - https://placesjournal.org/article/downtown-a-short-history-of-american-urban-exceptionalism/
- Urban Design Case Zvidzidzo: Local Government - https://environment.govt.nz/assets/Publications/Files/urban-design-case-studies-colour_0.pdf
- Kuenzanisa dhizaini yemazuva ano yemadhorobha nekuchengetedzwa kwenhoroondo: Wagadzirira here kufamba nekupesana kwezvitaera? - https://www.linkedin.com/advice/0/balancing-modern-urban-design-historical-preservation-7kdze
- Basa Rakakosha Rekuchengetedza muNew Urban Architecture| Tryba Architects - https://www.trybaarchitects.com/news/the-fundamental-role-of-preservation-in-new-urban-architecture
- Kubatanidza kuchengetedzwa kwenhoroondo muhurongwa hwakakura hwekuvandudzwa kwemaguta kuburikidza nekuronga kwakazara: kuongororwa kwezvirongwa zvemukati zvenzvimbo mumatunhu makuru eUS - Heritage Science - https://heritagesciencejournal.springeropen.com/articles/10.1186/s40494-022-00818-y








