S3, E20: Ubume beedolophu zethu kunye noDkt Nadina Galle, iCandelo loku-3
- UJackie De Burca
- Novemba 19, 2024
Ubume beedolophu zethu kunye noDkt. Nadina Galle, iCandelo loku-3
“Edolophini indalo ayisiyomva nje; lubomi bemihla ngemihla eziphilayo, ngumntu impilo, yaye ukomelela kwemozulu. " – Umamkeli, uJackie De Burca
MAMELA NGEZANSI
Wamkelekile kwisiqendu sesithathu kuthotho lwethu olukhethekileyo oluna Nadina Galle, ngendalo Njineli, 2024 National Geographic Explorer, kunye umbhali of Ubume Bethu Cities: Ukuhlanganisa Amandla eHlabathi leNdalo ukuze uphile kwiPlanethi eguqukayo.
Umamkeli uJackie De Burca ungena kwizixhobo, itekhnoloji, kunye nohlengahlengiso lokuyila ngokutsha indalo yasedolophini ulawulo, iphefumlelwe yincwadi kaNadina.
Kwesi siqendu, uNadina ubamba:
- Ubumfama bezityalo: Yintoni, kutheni iyindlela yoluntu, kwaye iluchaphazela njani unxibelelwano lwethu nendalo.
- UkuHlolwa kweZilwanyana zeZilwanyana: Fumanisa ikhamera yeDiopsis eyothusayo, eyilelwe ukulinganisa inani lezinambuzane ezibhabhayo kunye nokuvavanya ungenelelo lweentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo.
- I-Urban Evolution: Imizekelo ephuhlisa ingqondo ye iintlobo ukuziqhelanisa ne emzini ubomi, ukusuka kwiinkumba ezinemibala ekhaphukhaphu ukuya kumaqunube aphakamileyo kunye noonomatse abanolwazi lwesixeko.
- INzululwazi yaBemi kwiSikali: Funda malunga neentshukumo zehlabathi ezifana noMngeni weNdalo yesiXeko kunye nee-apps ezintsha ezifana ne-EarthSnap kunye ne-Merlin, ezixhobisa abantu bemihla ngemihla ukuba baqhagamshelane kunye kunye noxwebhu. Izityalo nezilwanyana zasezidolophini.
"Izinambuzane zisenokungabi nomtsalane, kodwa ziyilaphu le-hammock yobomi.” - UGqr. Nadina Galle
UNadina ukwabelana ngezifundo ezinomdla ezibonisa ukuba itekhnoloji kunye nokuzibandakanya kwabemi kuyitshintsha njani indlela esisebenzisana ngayo nedolophu. zendalo.
Amagqabantshintshi aphambili:
- Ibinzana elithi “ubumfama bezityalo” nokuxhaphaka kwabo ngendlela emangalisayo—kwanaphakathi kwabo bathanda indalo.
- Indlela izixeko, izinto eziphilayo ezahlukeneyo, kunye Ukufudukela kwabantu ezidolophini zinqumlana ngeendlela ezinefuthe kwindalo kunye nempilo yomntu.
- Ibali lomfundi wesikolo samabanga aphakamileyo efumanisa kwakhona uhlobo ekucingelwa ukuba lutshabalele ngexesha loMngeni weNdalo yesiXeko.
- Izixhobo ezifana ne-Birdcast kunye ne-EarthSnap ezisa indalo kwiminwe yethu kunye nokulwa Izityalo nezilwanyana ubumfama.
"Tyena ngakumbi siyiqonda zityalo nezilwanyana ezisingqongileyo, kokukhona sizinyamekela ngakumbi—yaye elo linyathelo lokuqala lokuzikhusela.” – UGqr. Nadina Galle
Yintoni elandelayo:
Hlala ubukele isiqendu sokugqibela solu ngcelele, apho uJackie noNadina baphonononga unxibelelwano phakathi kwempilo yabantu kunye needosi zemihla ngemihla zendalo. Funda ukuba iindawo zasedolophini zinokuxhasa njani ngcono impilo kunye impilo ngokuhlanganiswa okucingayo kwezinto zendalo.
Izixhobo ezikhankanyiweyo:
- Ubume Bethu nguNadina Galle
- Umngeni weNdalo yeSixeko (Funda nzulu)
- I-EarthSnap kunye ne-Merlin Apps
- UMenno Schilthuizen's UDarwin Uza eDolophini
Mamela Ngezantsi:
Phonononga Ngakumbi:
utyelelo Amazwi Akhayo amanqaku, ulwazi, kunye nohlaziyo ubomi obuzinzileyo nasedolophini ezintsha.
malunga noDkt. nadina galle
Nadina Galle, Ph.D. yinjineli yendalo yaseDatshi-yaseCanada, itekhnoloji, kunye nepodcaster. Umsebenzi wakhe ubonakaliswe kwiidokhumentari eziveliswe ngu BBC Umhlaba kunye noshicilelo oluninzi, kubandakanya iNewsweek, ELLE, kunye neNational Geographic.
Owafumana amabhaso aliqela emfundo nezorhwebo, kubandakanywa isifundi seFulbright sobudlelwane eMIT's Senseable City Lab, ukhethwe nguForbes' 30 phantsi koluhlu lwama-30, kwaye kutshanje wabiza iNational Geographic Explorer ngomsebenzi wakhe wokukhula kwezixeko kwiLatin America. ziplaga kwi I-Intanethi yeNdalo. Wahlula ixesha lakhe phakathi kweAmsterdam kunye neToronto.
Obomi bakwangoko
Wazalelwa kwi elamaDatshi kwaye wakhulela phakathi Khanada, UDkt. Nadina Galle wahlakulela uthando lwangaphandle kunye nokuzinikela okunzulu ekulondolozeni indalo ukususela emncinci.
IiNkuthazo ezisisiseko kunye neenkanuko
Ekhuthazwe yimibhalo yabahlali basezidolophini uJane Jacobs kunye noJames Howard Kunstler kwiminyaka yakhe yeshumi elivisayo, waqala ukuthandabuza ukungalingani phakathi kwendalo kunye nokusasazeka kwedolophu awakubonayo kwidolophu yaseCanada.
Njengonjineli wezinto eziphilayo eziqhutywa luthando lwe-ecology kunye nokuthakazelisa iteknoloji, uGqr. Galle uphanda, uphuhlisa, kwaye uzisa ubugcisa obukhulayo kwintengiso, ejolise ekwakheni uluntu olungcono kubantu kunye nendalo-umbono awubiza ngokuthi "i-intanethi yeNdalo." ” (IoN).
I-IoN iye yaguquka yaba yintshukumo yehlabathi, idibanisa abaqeqeshi abanesibindi abasebenzisa itekhnoloji entsha ukudala uluntu olutyebileyo kwindalo. UGqr. Galle IPodcast ye-Intanethi yeNdalo, ngokukhutshelwa okungaphezulu kwe-25,000, iqaqambisa umsebenzi ongaqhelekanga waba somashishini kunye nabaqambi, abakhuthaza abaphulaphuli kwihlabathi liphela.

Ngaphezulu kweminyaka elishumi yamava kwizifundiswa kumazwekazi amane, uGqr. Nadina Galle unesiseko esomeleleyo kuphando lwezenzululwazi. Nangona kunjalo, yindibaniselwano yakhe yobuchwephesha bezemfundo kunye neminyaka esebenza-kunye nokwakha-ukuqala kobugcisa obumenza ahluke. Ngoku uhambisa amanqaku aphambili, umodareyitha iminyhadala yehlabathi, usasaza ulwazi, kwaye usungula iimveliso kwindawo yendalo, abantu kunye netekhnoloji.
Iboniswe kwimidiya ephezulu
Umsebenzi kaGqr Galle ubonakaliswe kumaxwebhu yi-BBC Earth kunye ne-arte.tv, kwiinkqubo ezininzi zerediyo zaseBrithani, i-Irish, kunye ne-Dutch, kunye neempapasho ezininzi zokushicilela, kubandakanywa. Newsweek, IT, yaye National Geographic, eyayinenqaku elinamaphepha amahlanu kwiPh.D. uphando.
Ufumene iiwonga ezininzi zemfundo kunye nezorhwebo, kubandakanywa isifundi seFulbright sobudlelwane bakhe eMIT Senseable City Lab, apho aqhubeka nokubamba umanyano lophando. UGqr Galle uye wadweliswa kwi-Sustainable Top 100 yoosomashishini abancinci baseDatshi iminyaka emithathu elandelelanayo (ubuninzi obuvumelekileyo) kwaye wanikwa ibhaso eliphezulu le-European Space Agency, "i-Space Oscar," ngomsebenzi wakhe wokucacisa isithsaba semithi yasezidolophini. ukulwa nokugawulwa kwamahlathi. Forbes kwaye Elsevier bobabini bamazi kuluhlu lwabo “ngama-30 ngaphantsi kwama-30”.
INtloko kwezeNzululwazi, Intliziyo kuNxibelelwano
Abathengi, abo asebenza nabo, kunye nabahlobo bayayixabisa indlela uGqr. Galle angakwazi ngayo ukuthabatha iziphumo—umgangatho awubonisa ukunyaniseka, uvelwano kunye nobuchule bakhe. Ezi mpawu, ukholelwa ukuba zibalulekile kumaqela akhokelayo ukuze afezekise uthumo ekwabelwana ngalo.
Unomdla kwindlela akuyo-uphando kunye nokwakha ulwazi "lokuthatha indalo kwi-intanethi" -uGqr. UGalle uyaziqhenya ngokuba nentloko yakhe kwisayensi kunye nentliziyo yakhe ekunxibelelaneni. Uzinikezele ekuguquleleni okufunyenweyo kwizifundo nakwitekhnoloji kulwazi olufikelelekayo kuluntu kumajelo ohlukeneyo osasazo.
Umhloli weSizwe weJografi
Kwi-2024, uGqr. Galle wabizwa ngokuba nguMhloli weSizwe weGeographic, apho ephanda indlela izixeko kulo lonke elaseLatin America. ukudibanisa kwi-Intanethi yeNdalo.
Incwadi yokuqala
Incwadi yakhe yokuqala, Ubume beeDolophu Zethu: Ukubophelela Amandla eHlabathi leNdalo ukuze usinde kwiPlanethi eguqukayo, yapapashwa nguHarperCollins ngoJuni 18, 2024, kwaye iyafumaneka ukuthenga kwezi ndawo ngokwendawo okuyo ehlabathini.
Ushicilelo oluveliswe ngedijithali (lunokubandakanya ezinye iimpazamo)
Molweni kuwe. Kwaye sisiqendu sesithathu kolu ngcelele kunye noNadine Galle. NdinguJackie De Burca. Kuba Amazwi Akhayo. U-Nadina uza kwenza intshayelelo ekhawulezayo ngokwenene, kodwa intshayelelo efanelekileyo malunga noNadina kunye nomsebenzi wakhe ukuza kuthi ga ngoku inokufumaneka kwisiqendu sokuqala solu ngcelele apho uya kufumanisa izinto ezininzi ezinomdla azenzileyo ukuza kuthi ga ngoku. Kwaye uza kwenza izinto ezininzi ebomini bakhe ngokubonakala kwayo yonke into. Ngoku sigubungela incwadi yakhe kwaye siyahlulahlula ngokwemiba emithathu eyahlukeneyo yolwazi oza kulufumana kwincwadi yakhe. Kwaye esi siqendu simalunga nezixhobo kunye nobuchule bokubeka iliso kulawulo lwendalo edolophini. Nadina, wamkelekile kwakhona, enkosi kakhulu ngokuba lapha.
[00:01:02] UNadina Galle: Ewe, enkosi kakhulu, Jackie. Kumnandi ukuba lapha kwakhona. Kwaye molweni, nonke. NdinguNadina Galle. NdiyiNjineli yaseDatshi yaseCanada. Ndingu-2024 National Geographic Explorer kwaye kutshanje umbhali weNdalo yoBume bethu bokubopha amandla eHlabathi leNdalo ukusinda kwiPlanethi eguqukayo. Kwaye kumnandi ukubuya.
[00:01:26] Jackie De Burca: Brilliant, Nadina. Ke, njengoko benditshilo kwintshayelelo, yiya kwisiqendu sokuqala kwaye umamele ukuba awukakwenzi oko. Ngoku, enye yezinto eyandimangalisa ngokwenene, Nadina, yayikukuqonda ukuba wawukade ubandezeleka koko kubizwa ngokuba bubumfama bezityalo. Okokuqala, makhe. Mhlawumbi sifuna ukuba uphonononge kanye ukuba kuthetha ukuthini oko. Kodwa ngaba unokuthetha nangendlela owaqonda ngayo ukuba ngelo xesha wawubandezeleke bubumfama bezityalo?
[00:01:52] Nadina Galle: Ewe.
Ndicinga ukuba luhlobo oluhlekisayo kunye nobumfama bezityalo, eli gama sele likhona ixesha elide ngoku, kodwa ndabona kutshanje kumajelo asekuhlaleni kukho lo mkhwa ngoku ukuba ube nazo zonke iintlobo zobumfama, nokuba yinto ebizwa ngokuba yi-blush blindness okanye i-fake tan blindness, le ngcamango yokuba wenza into kwaye awuqondi nokuba uyayenza. Kwaye ndicinga njengabantu abaninzi abahlala ezixekweni, ngaphandle kokuba kakhulu ngaphandle ebuntwaneni, ndaqonda ukuba, uyazi, ndihamba ngepaki yam yasekuhlaleni yasezidolophini, ukuba, kwaye ndineentloni ukuthetha oku, ukwenza oko ndikwenzayo kwakunzima ngokwenene ukuchonga izityalo ezininzi kunye nezinambuzane kunye nezinye iintlobo zezilwanyana endabelana ngazo nezixeko zam. Kwaye kunjalo ndinentloni zokukuvuma oku kuba le yinxalenye yomsebenzi wam, kodwa indenze ndacinga ukuba le yinto endiyicingayo, ngakumbi ukuba unjalo, ukuba awuyonjineli yendalo kunye ne-ecologist yasezidolophini, njengam, mhlawumbi, uyazi, ujongene nale nto ngakumbi nangakumbi. Kwaye ndaphazamiseka ngokupheleleyo xa ndifumanisa oku isifundo oko kwenziwa zombini UK kunye US abantwana bafumanisa ukuba umndilili umntwana wakwazi ukuchonga amakhulu iilogo kunye namagama brand, kodwa nkqu nokukwazi ukuchonga 10 izityalo zendawo okanye iintlobo zemithi.
Kwaye ndiyacinga ukuba oko kuthetha nje indlela ebanzi yoluntu. Ngokwenyani, kukho olunye uphando olunomdla ngokwenene oluhamba nolu lufumanise ukuba kule minyaka ingama-50 idlulileyo kukho iimbekiselo ezingaphantsi nangaphantsi kwindalo kumculo wethu nakuncwadi kunokuba sasinjalo kwiminyaka engama-50 eyadlulayo, endicinga ukuba yinto enomdla kakhulu. . Ithetha nje, uyazi, indima yendalo kuluntu lwethu lwemihla ngemihla, kowethu, kuluntu lwethu lwemihla ngemihla. Uyazi ukuba sithetha kangakanani ngendalo, sibhekisela kangakanani kuyo nobuhle bayo nobungangamsha bayo kwiingoma zethu nakuncwadi lwethu nakumculo wethu? Kuxutyushwa kangakanani esikolweni nakulutsha lwethu? Kwaye yandenza ndaqonda ukuba le yinto endandisokola nayo, xa ndiqwalasela umsebenzi wam, uyazi, kukho abantu abaninzi ngakumbi abanokujongana nale nto. Kwaye ibaluleke kakhulu kuba ndicinga ukuba ithetha ngale ndlela ibanzi apho singenawo umbono olungileyo wendima kunye nendalo kwaye idlala kubomi bethu bemihla ngemihla. Kwaye njengoko sibonile kuphando, lunxibelelwano lwemihla ngemihla nendalo esilufuna ngamandla impilo yethu kunye nokhuseleko lwethu kwiintlekele ezinxulumene nemozulu.
[00:04:34] UJackie De Burca: Ngokuqinisekileyo. Ndicinga ukuba into ethi qatha engqondweni yam, Nadina, xa uthetha ngaloo nto kukuzisa kwinqanaba lokuba siza kuthi i-lettuce, uyazi, ungasebenzisa kwisaladi. Njengabantwana abaninzi endinokuthi ndinxibelelane nabo, andinabo abantwana bam, kodwa uyazi, ngokucacileyo abahlobo abaninzi benza kwaye bayakubona ukuba ufumana i-lettuce kwivenkile enkulu. Ke kufana nendalo ikhutshwa nje kwinxaki malunga nokuba, uyazi, apho ukutya kwethu kuveliswa khona.
[00:05:00] UNadina Galle: Ekunene, kunjalo, kanye. Ndithi kukho abantwana abakhulele ezidolophini abacinga ukuba ubisi luphuma evenkileni. Abade benze unxulumano nenkomo. Ke oko kuya kubonisa ukuba sikude kangakanani na. Kwaye ungaphikisana ngathi, ngubani okhathalayo? Ngubani okhathalayo ukuba abantwana abayazi loo nto? Kutheni ibalulekile nje loo nto? Kwaye ndingaxoxa ukuba ifika kwezona zinto zikhoyo, iingcambu ezinzulu zezinto ezisenza sibe ngabantu, unxibelelwano lwethu nomhlaba kunye nokutya esikuphefumlayo kunye noMoya esiwuphefumlayo kunye nezixhobo esizisebenzisayo, zonke zivela emhlabeni. enye indlela okanye enye. Kwaye xa sele siphulukene ngokupheleleyo naloo nto, kulungile, ndoyika ngokwenene ikamva loluntu ngaloo ndlela.
[00:05:44] UJackie De Burca: Ewe, ngokupheleleyo. Kwaye kwakhona, njengokuba uthetha, Nadine, kungena engqondweni yam ukuba ucinga ngobugcisa bomqolomba, uyazi, ubugcisa obubonayo, ubugcisa be-prehistoric emiqolombeni, le yayiyezilwanyana, ngokuqhelekileyo, ayizizo zonke. , kodwa uninzi lwayo lwezilwanyana. Ke, uyazi, xa sicinga ngayo, yiminyaka engama-200 kuphela okanye kunjalo yoshishino kwaye emva koko siye phambili ukusuka apho, ukuba luchaphazele njani uluntu. Kodwa ngaphambi koko, bonke ookhokho bethu babebandakanyeka kwindalo yonke imihla. Ngokuqhelekileyo.
[00:06:21] Nadina Galle: Ewe. Kwaye ndicinga ukuba yiyo loo nto indima yendalo yesixeko ibaluleke kakhulu, kuba njengathi. Thina njengabantu bamandulo sasinamava ngaloo mihla, indalo yayiyinxalenye yobomi bethu bemihla ngemihla. Kwaye ndiyacinga ukuba sifikelele kwinqanaba apho siziva singafumana, uyazi, gcwalisa indebe yethu yendalo ngeempelaveki okanye ngeeholide ngohambo okanye ngokuhamba. Kwaye ngakumbi nangakumbi uphando lusibonisa ukuba izibonelelo zokwenyani zendalo zivela kwezo thamo zemihla ngemihla kwaye akunyanzelekanga ukuba zibe zezi, uyazi, imimandla emikhulu yasentlango. Ungandivi kakubi, ezo ziyamangalisa ukuba unethuba lokundwendwela. Kodwa ukufumana okuninzi kula mayeza emihla ngemihla kunokuvela kumthi omnye otyalwe ngaphandle kwendlu yakho, apho ubona umoya uvuthuza emagqabini, apho usiva iintaka zicula, apho ubona iimbovane zikhwela esiqwini. Njengawe, unazo ezi, la mayeza emihla ngemihla. Yiloo nto eneneni eyenza uninzi lobomi bethu.
[00:07:17] UJackie De Burca: Ewe, hayi, ndivumelana nawe ngokupheleleyo. Kwaye ndinethamsanqa ngokwaneleyo, uyazi, ukuba ndingafikelela kuloo nto. Kodwa ngokuqinisekileyo, abanye abantu, kunjalo. Akukho lula ukwenza. Enye yezinto endibetha ngokuba ngqwabalala kodwa iyinyani, ndicinga ukuba ukuhlala ezidolophini iyalingana, uyazi, engazange ibonwe ngaphambili ilahleko yendalo, kodwa kunye neentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo ezinamandla ziyakhusela indawo kunye nempilo yabantu. Ngoku, oko kusikhokelela kwinto yokuba kukho ukwehla okukhulu ngokucacileyo, zonke iintlobo zabantu, kodwa ngakumbi inani lezinambuzane. Ungathetha nathi ngale nto, Nadine? Yaye uyazi ukuba kusichaphazela njani?
[00:07:56] UNadina Galle: Ewe, inomdla kuba sinokubona kwihlabathi liphela ukuba ezinye zezona zixeko zikhulu zehlabathi ziqalisiwe kwaye zikhule kwezinye zezona zixeko zikhulu zehlabathi. iindawo zezityalo nezilwanyana ezohlukeneyo. Kwaye ndicinga ukuba ithetha nje into efana, ke, kutheni sitsaleleka kwizinto ezahlukeneyo zezinto eziphilayo? Kutheni sifuna ukuhlala kwiindawo ezine-biodiversity ephezulu. Kwaye ndiyacinga ukuba siyazi ukuba okukhona intlobo-ntlobo zezityalo nezilwanyana eziphilayo, kokukhona sinobuxhakaxhaka obungakumbi bohlukeneyo ntlekele zemvelo, okukhona amathuba amaninzi, kokukhona sirhawuzelelwa ngakumbi ukuba sisebenzise izixhobo ezahlukeneyo zekhusi. Amayeza makhulu, izinto zokwakha, iintlobo ezahlukeneyo zokutya. Uyazi, sifuna ukuhlala kwiindawo ezinobomi obuninzi kwaye bunobomi obuninzi. Ke ndicinga ukuba inika umdla into yokuba kwixesha lembali yoluntu, sele sitsalelekile kwezi ndawo zezityalo nezilwanyana ezohlukeneyo ukuze senze izixeko zethu kwaye sikhulise izixeko zethu. Kodwa ewe, indlela esihamba ngayo malunga nokufudukela ezidolophini ikwayingozi kakhulu kwizinto ezahlukeneyo eziphilayo. Ikhokelela kuqhekeko lweendawo zokuhlala, esona sisoyikiso sikhulu kwizityalo nezilwanyana ezohlukeneyo xa ususa indawo yokuhlala. Kwaye ngokuqinisekileyo oko kuqhekeka kuthetha ukuba, uyazi, uphulukana neendawo zokufuduka kwendalo, uphulukana noluhlu olukhulu lweentlobo ezithile zezilwanyana ukuze zikwazi ukuzingela okanye ukuqokelela ubutyebi bazo.
Kwaye ngakumbi enye yeentlobo esebenza kakhulu yinambuzane yethu, njengoko ubutshilo, Jackie. Kwaye uyazi, abantu bahlala bezibuza, kufana, ke, uyazi, kutheni ndingazikhathaleli izinambuzane? Ndiyazikhathalela iindlovu kunye namahlosi. Kwaye ndiyaqonda ukuba izinambuzane zisenokungabi yeyona nto inomtsalane kwiintlobo esinazo, kodwa, enyanisweni, zenza ilaphu le-hammock yobomi. Zikweyona nto iphambili, uyazi, zezona zihambisa ipoleni emhlabeni, ewe, ibalulekile ekuboneleleni kokutya. Ngabona bakhuphisi abakhulu. Uyazi, ziqinisekisa ukubola kwezinto eziphilayo ezibuyela emhlabeni zize zibuyele njengeendlela ezintsha zobomi.
Kwaye banikezela ngolu vavanyo lumangalisayo lwe-litmus okanye le biomarker yezinto ezahlukeneyo zebhayoloji iyonke. Ke into esiyibonayo kwiindawo eziye zanciphisa ukuhlukahlukana kwezinto eziphilayo, inani labantu bezinambuzane yayingabokuqala ukuya. Ke unobu budlelwane apho ukuba inani lezinambuzane liyehla, iintlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo ziyehla. Ke iyavakala into yokuba ngenene sifuna ukujonga kwaye silawule inani lezinambuzane zethu ukuze sikwazi ukubonelela ngommeli wolawulo lwezinye izinto eziphilayo. Kodwa umba wawukwixesha elidlulileyo kukuba besingenanjongo yokulinganisa inani lezinambuzane.
Kwaye ndiyathetha, ukuqiqa kulula kakhulu. Izinambuzane kunzima ukuzilinganisa nokubala.
Kwaye, uyazi, sineendidi ezininzi zamanyathelo enzululwazi athe anceda ngandlel’ ithile, kodwa ayasilela, uyazi, onke axhomekeke ngokupheleleyo. Ke ngokwenene imarike ibisele ilungele indlela yokulinganisa inani lezinambuzane ukuze sibe nale proxy yeentlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo zizonke.
.
[00:11:18] UNadina Galle: Ewe, libali ke elo endiligubungelayo kwincwadi ebizwa ngokuba yikhamera yeDiopsis. Kwaye ikhamera yeDiopsis sisisombululo sale ngxaki. Le ngxaki ndisandula ukuyichaza ndizama ukuyila a.
Yiyo. Ngokwesiseko, ibonakala ngathi itafile encinci. Kwaye ngaphezulu kwetafile onokuthi uyibeke ethafeni okanye kwintsimi yezolimo, okanye phezu kophahla kwisixeko naphi na apho ufuna ukulinganisa inani lezinambuzane, ngokusisiseko yile tafile incinci yentsimbi. Ngaphezulu kwayo, unayo le nto ikhuselweyo kwikhamera yezinto, kwaye ke unayo le pad yokumisa etyheli. Isizathu sokuba ibemthubi kukuba tyheli ngumbala othanda ukutsala izinambuzane ezininzi ezibhabhayo. Ke le khamera, eyona ndlela esebenza ngayo ithatha ifoto rhoqo kwimizuzwana eli-10, kwaye ngalo lonke ixesha kukho isinambuzane kuloo pad yokumisa etyheli, ibaleka kwangoko kwi-algorithm yombono wekhompyuter ukuchonga hayi kuphela uhlobo lwesi sinambuzane, kodwa nokulinganisa. biomass yayo. Kwaye ngaloo ndlela, sifumana iindlela ezinenjongo yokwenene zokulinganisa inani lezinambuzane ezibhabhayo, ezithi, ewe, sele ingomnye wemida yazo. Ijonga kuphela izinambuzane ezibhabhayo, kodwa yenye yezona ndlela zibalaseleyo esinazo ngoku zokulinganisa inani lezinambuzane. Kodwa okwesibini, kwakhona, ngethemba, ndingathi eyona meko iphambili yokusetyenziswa koku kukuhlalutya ukuba imali kunye notyalo-mali, kwaye zininzi mva nje ezigalelwa kumanyathelo eentlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo kunye nongenelelo olusebenza ngokwenene kuba, ndiyacinga, uyazi. , iintlobo-ntlobo zezinto eziphilayo zivakala zingacacanga kwaye zingekho ngqiqweni. Uyazi, wenza njani ukuze uqinisekise ukuba imali oyifaka kuyo iyanceda ngokwenene? Yi le. Le yenye indlela yokwenza oko.
[00:13:09] UJackie De Burca: Ewe, ibaluleke ngokwenene. Ndiyathetha, ngokucacileyo, nayiphi na imali okanye iinkampani, uyazi, ezenza utyalo-mali kule nto, zifuna ukubona uhlobo oluthile lwembuyekezo kwaye, uyazi, ukuxoxa oko ngaphakathi kweebhodi zabo kwaye ngokucacileyo ukuba banayo, uyazi. , abanini zabelo kunye nabatyali zimali njalo njalo. Ngoko ibalulekile, ngokwenene, akunjalo?
[00:13:30] UNadina Galle: Ewe, kwaye ubukhulu becala. Ndiyathetha, ezininzi zezi. Yinkcitho karhulumente, ngoko yonke yimali yabarhafi. Ke, uyazi, abantu bafuna ukuqiniseka ukuba kwixesha elinezinto ezininzi ezahlukeneyo ezikhuphisanayo, kanye nakwimeko yendawo kunye nemozulu, sifuna ukuqinisekisa ukuba sichitha imali yethu ngobulumko.
[00:13:46] UJackie De Burca: Enye into ebinomdla kakhulu. Sibona iintaka neempuku eziziqhelanisa ngobukrelekrele kwelinye icala, nto leyo endiyifumanisa ibangel’ umdla ngokwenene. Kodwa kwakhona kwelinye icala, kukho izifo ezitsha kunye nokuziphatha okunobungozi obutsha bezinye izidalwa. Ngoku, umzekelo, enye yeemeko zezifundo othetha ngazo kule ncwadi kukufunyanwa kombala okhanyayo wezinye iinkumba, okwenzekileyo ngenxa yokuba ziye zaqhelana nendawo yazo.
Kwafunyaniswa njani oku kwaye zeziphi izixhobo ezikhoyo ngoku ngokunxulumene nale ndawo?
[00:14:21] UNadina Galle: Ewe, ke le, iyamangalisa, le mbono yokuvela ezidolophini. Oku kuye kwathandwa kakhulu sisazinzulu saseDatshi, isazi ngezinambuzane kwasekuqaleni, kodwa sisazi ngebhayoloji ekholelwa kwindaleko ngokwengqiqo ebanzi yegama lehlabathi. Igama lakhe nguMenno Schildhausen kwaye usebenza kwimyuziyam yezinto eziphilayo kunye neziko elibizwa ngokuba yi-Naturalis eNetherlands eLeiden. Kwaye uye wajonga imizekelo emininzi eyahlukeneyo yale nto, ayibiza ngokuba yindalo yasezidolophini. Kwaye ke loo nto inokuthatha ngokusisiseko ukuba yintoni na. Ngaphambili sasicinga ukuba imfundiso yendaleko kaDarwin, sasingenakuyibona loo nto ebomini bomntu. Kunene. Asiyiboni indaleko isenzeka. Yayiyeyiphi, uyazi, esinye sezizathu ezingundoqo zokuba uDarwin wayenengxaki enkulu yokwazisa iithiyori zakhe. Kaloku abantu babenobunzima bokukholelwa ukuba le nto inokwenzeka kuba babengayiboni ngamehlo abo. Kwaye into esiyibonayo ngendaleko yasezidolophini, kubomi obufutshane beentlobo ezifana nezinambuzane ezithile kunye neentaka kunye nezityalo ezithile, sinokubona indaleko ngexesha lokwenyani, njengoko i-Mennosculfeizer ibeka. Ke umzekelo woku inokuba ezidolophini kukho iintlobo zezityalo ezithile eziye zavela ngokwenene ukuze ziwise imbewu yazo kufutshane nesityalo esingumama kunakwimijikelo yendaleko yangaphambili. Apho ezo mbewu, ubuya kufuna ukuba zibe khaphukhaphu kwaye zibambe umoya ngokulula ukuze zisasazeke ngokubanzi. Kunene. Kuba leyo yeyona njongo yendaleko, kukusasaza iintlobo zakho ezithile ngokubanzi kangangoko kwaye uxhaphaze iindawo ezininzi kangangoko unako. Kwaye olu hlobo lwesityalo luthile luye lwavela ngokwenene ukuze luwise imbewu yalo kufutshane nesityalo esingumama. Kuba, uyazi, i-asphalt, izixeko ezigcwele ikhonkrithi, kunokwenzeka ukuba ukwazi ukuseka ukuba uyehla kufutshane nesityalo sikamama, kuba siyazi ukuba eso sityalo sikwazile ukuntshula komnye umhlaba ngokuchasene ewe, ungasasaza kude kakhulu. . Kodwa ukuba ezo mbewu, uyazi, zihlala kwi-asphalt okanye esitratweni, ngokucacileyo azizukuphumelela.
Ke leyo iphambene kakhulu. Enye ngamagwababa sele eqalile ukukhala kwizandi eziphakamileyo kakhulu ukuze abe nokuva omnye komnye ngaphaya kwezandi zetrafikhi, eneneni, iyaphambana kum.
[00:16:47] UJackie De Burca: Unayo, iyamangalisa.
[00:16:49] UNadina Galle: Ke kupholile kakhulu. Kwaye kukho, kukho, ndiyathetha, ke uMenuscule wabhala le ncwadi kunye nencwadi engakholelekiyo, enye yezinto endizithandayo ebizwa ngokuba nguDarwin Uza eDolophini. Sisihloko esihle. Kwaye ngokusisiseko, yincwadi egcweleyo egcwele ezi ndidi zemizekelo. Kwaye ndingaqhubeka kuba banomdla kakhulu. Kodwa enye yazo.
[00:17:08] UJackie De Burca: Qhubeka, sixelele ngakumbi. Ngokuqinisekileyo enye yazo.
[00:17:14] UNadina Galle: Enye yezi endicinga ukuba ikhohlakele kakhulu ifana nombala wenomatse. Ke nina nomatse beninjalo. Ngoko ke, apho ndikhulele khona kumzantsi-ntshona we-Ontario, unonomatse ongwevu empuma kwaye unohlobo olumnyama kancinci. Ke apho ndakhulela khona, njengakwindawo enamahlathi kakhulu, njengokuba ubuya kuhlala ubona i-squirrels ezingwevu, njengaleyo yayiyeyona idumileyo. Uya kuyibona loo nto ngalo lonke ixesha. Kwaye xa ndandineminyaka eyi-18, ndafudukela eToronto ukuze ndifundele isidanga sam kwaye uya kubona i-squirrels ezingwevu ngamanye amaxesha.
Amaxesha amaninzi uye wabona ezi nyani zithanda mnyama kakhulu, iintlobo eziphantse zibe mnyama zaba nomatse. Ndiye ndaqalisa ukuyijonga loo nto. Kwaye iingcali zebhayoloji zibonile ukuba aba nomatse bamnyama babesiza ngakumbi kwaye bethandwa kakhulu kwiindawo ezihlala edolophini kuba wawubabona ngcono xa bethelekiswa ne-grayscape eyizixeko zethu. Ngoko ke, oonomatse abangwevu babedla ngokuba ngababulali bendlela ezixekweni ngenxa yombala wabo. Kuba unokubabona xa bethelekisa nonomatse bamnyama, bema ngakumbi. Ngoko kukho ngaphezulu kwaba nonomatse abamnyama. Ke yimizekelo nje enje. Yinto nje, iyamangalisa kuba ngokwenyani, njengoko benditshilo, ungayibona le nto ngexesha lokwenyani. Ungayibona le nto kwikhosi. Kwaye omnye wemizekelo awayenomdla kuyo uMenno yayikukufakwa imibala kweenkumba, ngokukodwa lo, lo mzekelo wendalo osetyenziswa kuphando oluninzi olwahlukileyo lwe-ikholoji. Uphando ngendalo lwayibiza loo nto. Ndiyathetha, ifana nenkumba yakho yegadi eqhelekileyo. Kwaye ngokusisiseko wayefuna ukufunda oku, kwaye le yindlela amatyala amaninzi eevolution asezidolophini afundwe ngayo, kukusetyenziswa kweetoni kunye neetoni zesampulu. Kuba ufuna ukuqiniseka ukuba le ayisiyonto nje enye, akunjalo? Ufuna ukuqiniseka ukuba ngenene uyakwazi ukuxelela iintsingiselo zendaleko ngesixa esikhulu, uyazi, iisampulu ezininzi ngcono.
Kodwa wenza ntoni? Uyazi, awukwazi ukuthumela umkhosi ukuba ufumane zonke ezi sampuli zahlukeneyo zezityalo ezahlukeneyo kwaye ukhethe iifoto zoonomatse kunye neenkumba. Ke basebenzisa amandla enzululwazi yabemi kwaye bayila i-app ebizwa ngokuba yi-Snail Snap kwaye bamema abantu kuzo zonke izixeko ezahlukeneyo zaseNetherlands ukuba bathathe iifoto zolu hlobo oluthile lwenkumba yomhlaba. Kwaye oko kusebenze kakuhle kuba zaziwa kakhulu, kulula ukuzilungisa, ukuqaphela, kwaye azishukumi ngokukhawuleza, kulula ukufota. Kwaye baqokelele into efana, ndicinga ukuba yayiyi-8,300 geolocated kwaye yayibaluleke kakhulu. Imifanekiso ye-geolocated yale ntsiba. Kwaye baphinda babaqhubela kwi-algorithm yombono wekhompyuter, kwaye baye bakwazi ukubona ukuba iinkumba ezazikumbindi wesixeko esishinyeneyo ngokomndilili, eneneni zinamaqokobhe alula kunalawo ayengaphandle kumbindi wesixeko.
Ngokusisiseko, le nkumba yegadi ngoku iguqukela kwezi ntlobo zimbini zahlukeneyo. Kwaye lowo uhlala kwiindawo ezixineneyo zasedolophini eneqokobhe elikhaphukhaphu kuba iyakwazi ukujongana nobushushu obugqithisileyo ngcono, ngamaqondo obushushu angcono. Kwaye ndacinga ukuba oku kunomdla kakhulu kuba eyona nto yenziweyo yenziwe ukuba umbala wendlu yayo, wophahla lwayo, ube khaphukhaphu. Kwaye le yinkqubo esiyibonayo nabantu. Xa singakwazi ukuphumeza a luhlaza uphahla phezu kwethu izakhiwo, enye yezona zinto zixabisa kakhulu esinokuzenza kukupeyinta uphahla lwethu lube mhlophe ukuze zikwazi ukubonakalisa ukukhanya kwaye ke ngoko kumakhaya kupholile kakhulu kwakhona. Ke yinto ehlekisayo nje, enye, ukubona amandla enzululwazi yabemi kule, zimbini, ukubona ukuba iinkumba zikhula ngale ndlela, kwaye ezintathu, izinto thina bantu esinokuzifunda kwiinkumba.
[00:21:01] UJackie De Burca: Iyamangalisa ngokupheleleyo. Yinto enika umdla ngokwenene, Nadina, xa ucinga ngayo, njengonomatse kunye nenkumba osandul’ ukuthetha ngayo, ngathi, kufuneka zivele kwaye ngandlel’ ithile okanye ngenye indlela zitshintshe i-pigment yazo. I-Pigmentation, ngokukodwa.
[00:21:17] UNadina Galle: Ewe, ewe. Ukusinda. Nantso ke into ephambeneyo. Kunje. Kwaye, kunjalo. Yindaleko. Kunene. Ngoko ke eyona nto ithetha ngayo kukuba iinkumba ezinamaqokobhe amnyama zithande ukutshabalala ngokukhawuleza kunezo zineenkumba ezinemibala ekhaphukhaphu. Ngoko abo baya kutshabalala. Oko kuthetha ukuba iintlobo ezinemibala ekhaphukhaphu zinethuba elingakumbi lokuzala. Kwaye ekuhambeni kwexesha. Kwaye ke, uyazi, iinkumba zinobomi obufutshane ngexesha, okukhawulezayo. Kubomi bomntu, siyakwazi ukubona ukuba uninzi lwabemi benkumba emva koko banamaqokobhe akhanyayo.
[00:21:51] UJackie De Burca: Ewe, ngokupheleleyo. Izifundo zemizekelo ezinomdla kakhulu owabelana ngazo kwincwadi. Kukho ezinye izixhobo ezibalaseleyo ozibonisayo. Enye ibizwa ngokuba yi-birdcast, kwaye enye ibizwa ngokuba yi-earthsnap. Ziyintoni yaye zadalwa ngubani?
[00:22:07] Nadina Galle: Ewe. Ngoko i-Earth Snap yayinjalo. Ndiza kuqala ngaloo nto, kuba iyafana ne-Snail snap ngengqiqo yokuba iyakwazi ukuchonga iintlobo. Nangona i-Earth Snap ingayenzi nje loo nto kwiinkumba, iyenza loo nto kwizigidi zezityalo kunye neentlobo zezilwanyana kwihlabathi jikelele. Umqambi nguEric Rawls. UngowaseTexas, ngoku uhlala eColorado. Kwaye ekuqaleni waqala ngento ebizwa ngokuba yi-earth.com, eyona njongo yakhe iphambili ebomini, yayikukudala lo vimba mkhulu weefoto kunye noqwalaselo kunye nolwazi ngazo zonke iintlobo zezinto eziphilayo emhlabeni. Yayilusukelo lwakhe olo. Ngokusekwe kolu lwazi, emva koko waqala into ebizwa ngokuba yiPlantSnap, eyayiseyiyo nanamhla, yenye yezona zixhobo zibalaseleyo zokuchonga izityalo kwimarike.
Kodwa emva kwempumelelo yabaSebenzi beZityalo, wafuna ukuya nangakumbi, kwaye wagqiba ekubeni avule yonke indawo yokugcina umhlaba ukuze enze yonke into kwisityalo esinye, uyazi, izityalo kunye nezilwanyana ezichonga usetyenziso. Kwaye ngoku usebenza nzima kakhulu ukukhulisa loo app. Kwaye uyathemba, ndithetha ukuba, kufana ne-app ebizwa ngokuba yi-Inaturalist, ekwasetyenziswa ngokubanzi kakhulu kwaye kuphando lwezenzululwazi, unethemba lokuba le yinto esiyiqale ngayo incoko, inokunceda ekulweni laa nto siyibizayo. ubumfama bezityalo. Kuba ndiyakholelwa ukuba yonke into iqala ngolwazi kunye nokuqonda kunye nokuqonda. Okukhona sinokuqonda ngakumbi into ekhulayo kunye nento ehlala esingqongileyo, kokukhona siyiqonda ngakumbi ngayo, kokukhona sinokuyikhathalela kwaye kokukhona siya kwenza ngakumbi, ngethemba, ukuyikhusela. Ngoko ke ngu-Eric Rawls kunye ne-Earth Snap, kwaye ke i-Birdcast yaphuhliswa ngabaphandi kwiYunivesithi yaseCornell kunye nento ebizwa ngokuba yi-Merlin. Merlin yenye app ukuba ngokwenene. Kufana ne-Shazam yeentaka zeentaka. Bayakwazi ngokwenene ukuchonga iingoma zeentaka ngokusekelwe kwingoma yeentaka. Unorekhodisho lwaloo nto okanye uyayidlala iphila okanye uyirekhode iphila, kwaye iyakwazi ukuyiqonda loo nto kwaye ngethemba ukuchonga ukuba yeyiphi intaka le ngoma. Kwaye le yindlela nje entsha yokwenza oko. Kuba, ewe, njengoko unokucinga, ngezinto ezinje, nge-app efana ne-Earth Snap, izityalo kulula ukufota. Abashukumi. Iindidi zezilwanyana ezithile. Kwakhona kulula ukufota iintaka, Kakhulu, kunzima kakhulu. Ke ukuba nento efana ne-Merlin ngenene, iyonwabisa kakhulu kuba iyakwazi. Uyazi, into esikwaziyo ukuyenza ke siyakwazi ukuthatha ushicilelo embindini wepaki, embindini wehlathi, embindini wegadi eluphahleni. Siyakwazi ukuthatha ezi rekhodi kwaye ngokusekwe kwezo zirekhodiweyo, sikwazile ukuchonga ukuba zeziphi iintaka ezikuloo ndawo. Kwaye indlela abayenza ngayo ngokuchanekileyo kukubhadla okungeyonyani inomdla ngokwenene. Abakwenzi oko ngokurekhodwa komsindo. Eyona nto bayenzayo kukuguqula oko kurekhodishwayo, ndiyakholelwa ukuba kubizwa ngokuba yi. Ngaba ibizwa ngokuba yisonogram, apho unomfanekiso obonakalayo waloo audio? Kwaye ngokusekwe kuloo nto, kulungile, bayakwazi ukusebenzisa ubukrelekrele babo bokwenziwa kwaye bachonge ngokusisiseko, kulungile, zeziphi iisonograms zifana kakhulu enye kwenye kwaye ezinokuthi zibe zezo ntaka ethile. Kwakhona, akukho nanye kwezi apps zigqibelele. Akukho namnye kubo othatha indawo, uyazi, umlindi weentaka ezifayo okanye i-die hard naturalist, kunjalo. Kodwa ndicinga ukuba yindlela entle yokujongana nonxibelelwano lokuqala kunye nendalo kunye neentlobo ezithile esihlala kuzo abantu abanokuthi bangakwazi ukuba nazo.
[00:25:42] UJackie De Burca: Ngokuqinisekileyo. Hayi, hayi, hayi, ngokupheleleyo. Kwaye kwakhona, uyazi, uqalisa iinkqubo zokucinga njengoko unjalo. Njengoko uthetha ngayo yonke lento. Kwaye ndiyamangala, ndiyazi ukuba sinomahluko omncinci weminyaka, malunga neminyaka engama-20 okanye kancinci ngaphezulu, ndiyacinga.
Kodwa ndiyamangala, Nadina, ngaba ukhe wanamava afanayo malunga nosapho lwakho lokubuyela kumakhulu nomakhulu wakho apho yayiqhelekile Ayalend? Ngokuqinisekileyo kum, ukuba umakhulu wam athethe malunga, njengendalo, izityalo zendalo ezinokuphilisa into ethile, into ethile yohlobo oluthile. Ngoko akukho kude kangako. Ayisiyonto ikude le nto ndizama ukuyithetha, kuba, uyazi, bekunokuhambelana ukucinga ngezityalo njengamayeza.
[00:26:23] UNadina Galle: Ewe, ngokupheleleyo. Kwaye ndiyacinga, ndithetha ukuthi, umakhulu wam usebenze ngendlela efanayo, kwaye nomama wam uye wenza kwinqanaba elithile. Kwaye yiloo nto endikholelwa ukuba yiyo. Ilahlekile, masithi, kwisizukulwana senkulungwane ye-Gen Z, okanye nasemva koko. Kodwa ndiyayibona le ntshukumo inkulu. Njenge, ndicinga ukuba kukho intaphane yomdla wokufumana kwakhona, uyazi, sikwenza njani ukutya ukusuka ekuqaleni? Ndiyathetha, jonga nje uguquko lwesonka esimuncu esithe sayibona ngexesha le-COVID xa wonke umntu wayeqala ukwenza isonka sakhe ekhaya. Ndithetha ukuba, yayiyinto, yayiyinto eqhelekileyo ngokwenene, uyazi, ukucaphula ukucaphula, kumhla esiye, uyazi, siluhlobo oluthile. Siphulukene kwaphela nobo buchule kuba akukho mntu usifundise kona, kuba oomama bethu okanye ootata bethu baphulukene nesakhono ngendlela efanayo, uyayazi into eninzi yokuthunga, uyazi, iphelile, uyazi. , uhambe ngerada okanye izinto ezinje, uyazi, ezisisiseko, ezisisiseko, ezifana nokulungiswa kwebhayisekile okanye okusisiseko, uyazi, umbane okanye ukulungiswa kwesixhobo.
Uyazi, siphulukene nohlobo lwethu, uyazi, ihlabathi lethu lokuthenga kunye nokuba kulula kangakanani ukutshintsha izinto ezahlukeneyo kunye nokuthanda kwethu yonke into entsha kunye nohlaziyo kwezi, uyazi, ezi teknoloji kunye nezi zinto. Ndicinga ukuba asiyiboni loo nto. Kodwa ndiyakholelwa ukuba kukho oku kuphinda kuqale kwakhona. Kwaye uyayibona kwizinto ezinje ngabantu abafuna ukuhlala ekhaya, nakwindawo, uyazi, iinkundla ezixineneyo zasezidolophini, abantu abafuna ukuzilimela ukutya kwabo, nakwiibhalkhoni, uhlobo olutsha lokubuyela ekuzingeleni nasekujongeni ngaphandle kwentlango kunye nokuzingela kwabasindileyo. . Njengaye, ndiziva ngathi kukho olu hlobo lukhulu lokuphinda luvuselele umdla kwezo zinto kunye nokwenza ekhaya. Kwaye ndicinga ukuba intle ngokwenene kuba uninzi lolo lwazi, enye, ndicinga ukuba yenza ubomi bethu bube mnandi ngakumbi kwaye buhle kakhulu ukuba sikwazi ukudlula olo hlobo lobulumko nolwazi. Kwaye ekugqibeleni, ndicinga ukuba indalo ineempendulo ezininzi. Sivele salibala indlela yokuphulaphula.
[00:28:28] UJackie De Burca: Ngokuqinisekileyo, ngokupheleleyo. Ke lonto indikhokelela kuNadina kwisahluko sesithandathu. Kwaye ndisithanda kakhulu isihloko osinike isazinzulu ngaphakathi kwethu, esimangalisa ngokwenene malunga nokukhuthaza isayensi yabemi, isayensi kunye nokubandakanyeka.
Ke sikhe sayichukumisa loo nto kwamanye amanqanaba. Yintoni idolophu yehlabathi Zasendle ukuhlola ngoCelomngeni lweNdalo yeSixeko?
[00:28:56] UNadina Galle: Ewe, ndiwuthanda ngokupheleleyo lo mzekelo woMceli mngeni weNdalo yeSixeko kuba ndicinga kakhulu xa ezi zixhobo zokubeka iliso kunye nobuchwepheshe, uyazi, zihlala zihlala kwinqaba yendlovu yesikolo kwaye kuvakala kunzima. ukuba ummi wakho ophakathi athathe inxaxheba.
Kwaye into eyenziwa nguMcelimngeni weNdalo yesiXeko kukuba eneneni imema ubusuku basezidolophini kwihlabathi liphela minyaka le kwezi zine zeBioBlitz. Ngokuqhelekileyo ekupheleni kuka-Epreli, ekuqaleni kukaMeyi, kwaye yaqala ngo-2016. Ngoko ke babe noshicilelo lwabo lwesithoba ngo-2024. Kwaye yaqala njengokhuphiswano olulula, ukhuphiswano phakathi kweLos Angeles neSan Francisco. Yayiququzelelwa yiCalifornia Academy yeSayensi kunye neLos Angeles County Museum yeMbali yeNdalo. Kwaye kwakuthethwa ukuba kusetyenziswe i-app ye-inaturalist njengendlela yokwenza abemi babandakanyeke kwezi zixeko ukuba bafote ngokusisiseko, bachonge kwaye balayishe uqwalaselo oluninzi lwezityalo nezilwanyana zasekhaya ngaphakathi kwemida yesixeko ukuya kwi-inaturalists kangangoko kunokwenzeka.
Kwaye oku kwaqala. Yafumana abantu abangakumbi nangakumbi ababandakanyekayo nyaka ngamnye. Yakhula ukusuka kwinto eyayikwezi zixeko zibini kuphela ukuya kwinto eyayiseKhalifoniya kuphela, yaya kwinto eyayise-US kuphela yaya kwinto esanda kuthatha ihlabathi. Kushicilelo oludlulileyo ngo-2024, ngaphezu kwezixeko ezingama-700 ezithathe inxaxheba.
Eneneni ndaye ndaba yinxalenye yalo, kungekhona ikomkhulu, kodwa kwesona sixeko sikhulu saseBolivia. ILa Paz iye yathweswa isithsaba sokuphumelela uMngeni weNdalo yesiXeko kule minyaka mithathu idlulileyo ilandelelana. Ndifanele ukuba lapho nomnqwazi wam weNational Geographic Explorer, ndivelisa uxwebhu malunga noCelomngeni lweNdalo yesiXeko kunye nento ekhokelele iLa Paz kolu loyiso.
Kwaye kukho izinto ezimbalwa endizifundileyo. Enye, i-laparse yenye yezona ntlobo-ntlobo zezityalo nezilwanyana zehlabathi. Kunene. Ke loo nto yenza ukuba ukuphumelela into enje ngokumalunga neentlobo ezininzi ezichongiweyo kunye noqwalaselo oluninzi lwenziwe lula kancinci. Kodwa iLa Paz nayo iphumelele ngokuba nabantu abaninzi ababandakanyekayo, ababandakanyekayo, nto leyo idolophu nganye, ngokuqinisekileyo, inokukhuphisana nayo. oku babenombutho wendawo, isahluko saseBolivia se UkuLondolozwa kwezilwanyana Uluntu, zibandakanye ngokwenene kwaye usebenzise unxibelelwano lwabo ukubandakanya phantse sonke isikolo esiphakamileyo kunye neyunivesithi kunye nekholeji eLa Paz. Ke kwezi ntsuku zine kungenxa yokuba iqhele ukwenzeka. Kukho uLwesihlanu kuze kube nguMgqibelo, ngeCawa, kuze kube nguMvulo. Ngoko ngoLwesihlanu nangoMvulo, abanaso isikolo. Isikolo sabo sosuku kuhambo olukhokelwayo ukuya kwipaki yesizwe eyahlukeneyo, kwiipaki ezahlukeneyo, nakwisitrato, njengazo zonke ezi ndawo zahlukeneyo abazityumbileyo. Kwaye bathumela iibhasi ezizele ngabafundi kule mimandla yahlukeneyo kolu hambo lwasendle ukuya kuchonga iintlobo ezininzi kangangoko kunokwenzeka. Kwaye ke banakho oku njengenxalenye yekharityhulamu yabo yelo xesha lonyaka apho ke benza iiprojekthi ezisekelwe kwimigqaliselo abayenzileyo. Ndaye ndadibana nalo titshala umangalisayo webhayoloji, uNksz Gladys. Kwaye uNksk. Gladys, utitshala webhayoloji, uthi kubafundi bakhe, ngathi, akukapheli neentsuku zesikolo de uchonge ubuncinane izilwanyana ezingama-200, de ube wenze imigqaliselo engama-200 ubuncinane. Kwaye ngokuqinisekileyo ufumana amanqaku amaninzi. Uyenza. Ke kwakhona, into esiyiqalileyo le ncoko noJackie, lo mbono wobumfama bezityalo kwaye ndingatsho uhlobo lobumfama bezityalo kunye nefauna ngokubanzi. Le nto uyenzayo kukuba uthatha abantwana abancinci ubakhuphela kwizixeko zabo, kwiindawo abahlala kuzo, apho bakhulela khona, apho iintsapho zabo ziphuma rhoqo ngonyaka kulo mbhiyozo mhle wezilwanyana zasendle zasezidolophini. Kwaye ubacela ngokuthe ngqo ukuba bathathe inxaxheba, kungekuphela nje ngokuthatha imigqaliselo yabo nokufunda ngayo, kodwa nokuqonda into ekhula kwindawo yabo kwaye babe nemincili ngendlela abanokuthi baxelele ngayo iintsapho zabo kwaye ngethemba labantwana babo ngayo. kwilixa elizayo.
Kwaye yindlela entle kakhulu kuba indalo yasezidolophini sele isilwela olo hlobo lokuqondwa olulufaneleyo. Kwaye into endiyithandayo ngale nto yi-BioBlitz yeentsuku ezine. Iphantse yafana neholide, umbhiyozo wendalo yasedolophini minyaka le. Kwaye kudos ku-Allison Young kunye noLila Higgins, owaqala kwaye waqala lo mngeni kuyo yonke loo minyaka edlulileyo.
Kwaye ndiyazi xa ndithetha no-Alison Young, uvuthelwe kukuba kude kangakanani na, iindawo ezifikelelayo ezibanzi, kunye nenani labantu ababandakanyekayo unyaka nonyaka. Yinto ngokwenene.
Ndizakuchaza izinto ezimbini endizifumeneyo endizifundileyo kwixesha elidlulileyo. Enye yayiyinyoka yaseBolivia, ekucingelwa ukuba yaphela eLa Paz. Ngokwenene yayingekabonwa iminyaka engaphezu kwama-40. Yayingekabonwa kwaye yaphinda yafunyanwa ngumfundi wesikolo esiphakamileyo ngexesha loMngeni weNdalo yesiXeko. Bafumene ifoto yayo.
[00:34:15] UJackie De Burca: Ke iyamangalisa loo nto. Khawuthelekelele indlela umfundi amele ukuba wayevakalelwa ngayo.
[00:34:20] UNadina Galle: Yayisothusa. Ndiyathetha, ibali elifanayo lenzekile, ndiyakholelwa ukuba yayiyiWest Virginia. Yayiyipilisi yentsholongwane eyayikwaluhlobo olufanayo lwebali. Uyazi, kucingelwa ukuba kuphelile, akuzange kubonwe kumashumi eminyaka ngabaphandi, kwafunyanwa ngumfundi oneminyaka eli-15 ubudala utata wakhe amchaza njengokungathi ulikhoboka lefowuni ngokupheleleyo. Uyazi, wayengafuni ukuyenza kwaye utata wakhe wamenza ukuba ayenze ngefowuni yakhe, blah, blah, blah. Uyahamba, kwaye uthatha ifoto yale bug yepilisi. Unalo ngokupheleleyo ixesha elifana nokutshintsha ubomi. Uya kwi cheap. Akapheleli nje ekupapasheni iziphumo zemfundo kunye nabantu abavela kwiAkhademi yaseCalifornia yeSayensi kwijenali yesayensi ephononongwe ntanga ngaphambi kokuba aphumelele kwisikolo samabanga aphakamileyo, kodwa uye waqhubeka nokufunda ngezilwanyana.
[00:35:02] UJackie De Burca: Libali elimangalisayo elo. Kwaye ngokucacileyo, ewe, unokucinga ukuba kukho abantwana okanye abantu abancinci ababomi babo bujikwe ngokusulungekileyo kulo mceli mngeni weNdalo.
[00:35:16] UNadina Galle: Owu ewe. Ndiyathetha ukuba kukho nje, kukho, kukho imizekelo emininzi yaloo nto encwadini ngokunjalo. Njengokuba kukho enye enephulo lokubukela ubushushu esixoxe ngalo. Ndiyakholelwa ukuba yayikwisiqendu sesibini, lo mbono. Singayenza le milinganiso yobushushu obuphezulu kunye nobushushu bendawo kwindawo yakho ukuze wenze umgaqo-nkqubo ongcono wohlaza kunye nezicwangciso ezingcono zokupholisa. Kwakukho oku, kwakukho umfundi apho kuba bezama ukubandakanya abafundi bezikolo eziphakamileyo kangangoko kunokwenzeka kuloo projekthi. Kwakukho umfundi wesikolo samabanga aphakamileyo owathi ngenxa yelo phulo lokujonga i-Heat Watch wafumanisa ukuba indlu yakhe ngokomndilili yayifana ne-10 okanye i-15 degrees eshushu kunendlu yomhlobo wakhe. Kwaye wayefana, kuhle oko kuyavakala kuba sihlala sihamba siye kudlala apho ehlotyeni kuba kupholile kakhulu kwiyadi yakhe engasemva nakwisitrato sakhe kunokuba sikwi-intanethi. Wayenjalo, wakhuthazwa kakhulu yile nto. Ngenene wayekwincopho yokuyeka isikolo kuba usapho lwakhe lwalusengxakini yemali kwaye wayefuna ukusiyeka isikolo asebenze evenkileni ukuze ancede usapho lwakhe. Kwaye umseki weHeat Watch, uVivek Shonda, uye waqhagamshelana nomfundi kwaye waqala ngokumcebisa. Kwaye ngoku ukwinkqubo yesidanga kwisayensi yendalo esingqongileyo. Kwaye uVivek Wahlala esithi, ndiyakholelwa ukuba ndiyibhale le ncwadi ukuba ngathi akakwazi ukulinda ukumqesha xa ephumelele ngenxa yokuba wenza njalo ephefumlelwe libali. Kwaye kubonakala ngathi, zininzi ezintle, uyazi, oku, kukhulu kunokutshintsha nje, uyazi, indawo esihlala kuyo kunye nendawo esihlala kuyo. Kodwa kukho, kukwakho namathuba amahle omsebenzi kubantu bethu abancinci apha. Kwaye sizakuyidinga le nto Isizukulwana esilandelayo ye, uyazi, Internet yendalo innovators okanye techno ecologists ngokwenene, uyazi, ukukhokela le avant garde. Kwaye kuyamangalisa ukubona amanyathelo anjengala esenza umahluko.
[00:36:59] UJackie De Burca: Injalo ngokupheleleyo. Bendifowunelwe izolo ligqwetha elizinze e eNgilani malunga ne Inzuzo eshiyekileyo yezinto eziphilayo umthetho oye wavela ngaphambili ngo-2024, ngoFebruwari apho. Kwaye loo nto inxulumene nje nento yokuba wayenombono weshishini ukwenza naloo nto. Kwaye sinekhosi esiyiphuhliseyo ngaloo nto. Kwaye konke oku kusekwe kwinto yokuba akukho naphina kufutshane ne-ecologists eyaneleyo yokujikeleza nje ukuphatha loo mthetho. Ke ngumzekelo omncinci omncinci wento oyithethileyo ngokuchanekileyo, Nadina, eyokuba esi sizukulwana sizayo ngoku, kukho amathuba amangalisayo okuba babe ngabenzi benguqu abakhulu kwaye bazibandakanye kwindalo, njengoko usitsho, uyazi, kunye. , kunye nendibaniselwano neteknoloji, leyo ngokuqinisekileyo kanye into othetha ngayo, uyazi.
[00:37:52] UNadina Galle: Hayi, yile nto. Kwaye, kwaye sizakuzidinga. Ndithetha ukuthi, besizifuna izolo kwaye ngokuqinisekileyo siyabadinga ngoku. Ke mna, ndicinga ukuba yintoni emangalisayo ngale nto luhlobo lwesizukulwana esilandelayo solutsha olusingqongileyo kunye nabathandi bendalo entliziyweni, kodwa babone amandla obuchwephesha obunokunceda, uyazi, ukuphumelela abantu abafuna ukuba baphumelele kwaye bancede nabo emsebenzini wabo. Ndicinga ukuba loo nto iya kuba yinto ebaluleke kakhulu. Ndizibona kufuneka ndenze kancinci kwaye ndiqinisekile malunga neendlela ezinamandla enokuthi itekhnoloji isincede kulo mlo kwaye ngakumbi ibe yinto eyeyesibini.
[00:38:32] UJackie De Burca: Ngokuqinisekileyo. Ndiyacinga, ndicinga ukuba kufanele kube njalo. Ngethemba, Nadine, njengoko usitsho ngoku, sigubungele okuninzi kwakhona, okuqaqambileyo kwaye sinesiqendu esinye esilungiselelwe abaphulaphuli bethu ukuba sijonge phambili ekuza kujoliswa kakhulu malunga nezempilo kunye nezempilo kunye neendlela zempilo kunye nezenzo malunga. ukudibanisa iidosi zemihla ngemihla zendalo, ngethemba kwabo bantu banokulawula kwaye oko kunokuchaphazela njani impilo yabantu. Ngokucacileyo sijonge phambili kuloo nto kwaye siza kuncokola kwakhona kungekudala. Nadina, enkosi kakhulu.
[00:39:02] Nadina Galle: Enkosi, Jackie.








