Ukucinga kwakhona ngeNdawo zoLuntu: Uyilo lweDolophu lwaBantu, hayi iiMoto
- UJackie De Burca
- Novemba 18, 2024
Iindawo zasezidolophini ngokwesiko bezibeke phambili iimoto, zibumba izixeko ngeendlela ezihlala zingahoywa ngeemfuno zabahambi ngeenyawo. Nangona kunjalo, ucwangciso lwesixeko ngoku lutshintshela kumbono obeka abantu embindini woyilo lwedolophu. Le ndlela ijolise ekuphuculeni umgangatho wobomi, ukukhuthaza uzinzo, kunye nokukhuthaza intsebenziswano yoluntu ngokubanzi. Lo mbono ubeka phambili ukuhamba, ukukhwela ibhayisekile, kunye nezithuthi zikawonke-wonke ngaphezulu kokusetyenziswa kwemoto yabucala, ukunciphisa ingxinano yezithuthi kunye nongcoliseko ngelixa ikhuthaza indlela yokuphila esempilweni.1. Ngokudibanisa iindawo eziluhlaza, iindlela ezikhuselekileyo zabahambi ngeenyawo, kunye nokufikeleleka kwezothutho zikawonke-wonke, le ndlela iphakathi kwabantu idala imeko-bume yedolophu ezinzileyo ezuzisa uluntu lonke.
IItrakthi ezibalulekileyo
- Izixeko ziyila ngokutsha iindawo zoluntu ukuze zibeke phambili abahambi ngeenyawo nabakhweli beebhayisikile ngaphezu kosetyenziso lweemoto zabucala.
- Ukuguqula imimandla yasezidolophini ukuba igxile ebantwini kunokuphucula intsebenziswano yoluntu kunye nomgangatho wobomi.
- Ukubandakanya iindawo eziluhlaza kunye neendlela zokuthutha ezizinzileyo zifaka isandla kwindawo ephilileyo, ephilileyo.
- Amaqhinga afana neentlawulo zengxinano kunye neenkqubo zokwabelana ngemoto zinciphisa ngokufanelekileyo ukuhamba kwezithuthi zabucala ezidolophini1.
- Uyilo oluqukayo lwedolophu luqinisekisa ukufikeleleka komntu wonke, kubandakanywa abasebenzisi bezitulo ezinamavili kunye nabantu abadala.
Ukuqonda uYilo lweDolophu lwaBantu
Uyilo lwedolophu luqeqesho olunamacandelo amaninzi oludibanisa iindlela zokwakha, ukucwangcisa, kunye nokwakheka komhlaba ukudala izixeko ezihlalayo, ezizinzileyo kunye nezibandakanya uluntu kunye noluntu.2. Ngumba obalulekileyo wokucwangciswa kwedolophu ogqitha ngaphaya kwemekobume yasezidolophini eqhelekileyo, kunye nezixhobo zoyilo lwasezidolophini zisetyenziswa ngempumelelo kwimimandla yasezidolophini nasezilalini ngokunjalo.2.
Yintoni iUrban Design?
Embindini wayo, uyilo lwedolophu lumalunga nendlela abantu ababona ngayo kwaye basebenzise indawo ebangqongileyo, kugxilwe kwinkangeleko, iimvakalelo, kunye nokuphila koluntu.2. Ibandakanya inkqubo ecacileyo, yokuthatha izigqibo zikawonke-wonke evumela uthethathethwano noluntu olunentsingiselo kunye nentatho-nxaxheba, ukuqinisekisa ukuba iimeko zengingqi kunye neempembelelo zengingqi ngokubanzi zithathelwa ingqalelo.2. Uyilo lwedolophu ludibanisa iindlela ezahlukeneyo zothutho, ukusetyenziswa komhlaba, ukukhuselwa kwendalo, kunye nezindlu, ukujongana nemingeni enzima yokucwangcisa idolophu.2.
Ukubaluleka kweZithuba zoBuntu
Iiprojekthi zoyilo lwedolophu eziyimpumelelo zibeka phambili iimfuno kunye namava abantu, zidala iindawo ezifikelelekayo, ezifikelelekayo, nezilungele ukubandakanyeka koluntu kunye nonxibelelwano lwentlalo.2. Abaqulunqi basezidolophini kufuneka baqonde imbono yabantu, ukuziphatha kwenkcubeko, iimeko zoqoqosho, kunye nemisebenzi esebenzayo enxulumene nokusingqongileyo ukuphuhlisa izisombululo ezisebenzayo.2. Ngokubeka phambili abantu ngaphezulu kweemoto, uyilo lwasedolophini lunokuguqula izixeko zibe ziindawo ezonwabileyo nezizinzileyo kubahlali kunye neendwendwe ngokufanayo.
Abaqulunqi basezidolophini banokusebenza kwiindawo ezahlukeneyo, ukusuka kwiindawo zokuhlala ukuya kwiindawo zoshishino, izikhululo zikaloliwe, kunye neendawo zoluntu, zijolise ekuyileni abantu kwinqanaba lomntu.3. Ukubandakanya umyili wedolophu ekuqaleni koyilo okanye inkqubo yokuvuselela kunokonga ixesha kunye nemali kamva, ukwanelisa abachaphazelekayo abaninzi ngokujongana nemiba ephambili yoyilo kunye nokuqinisekisa ukuba izimvo zoluntu ziyaqondwa.3.
Uyilo oluhle lwedolophu lufunyaniswe ukuba longeza ixabiso lezoqoqosho ngezinto ezifana nembuyekezo ephezulu kutyalo-mali, ukwenza iindawo zibe nomtsalane, ukusabela kwimfuno yabahlali, ukunciphisa iindleko, ukufaka igalelo kubasebenzi abanemveliso, ukuxhasa uphuhliso oluxubeneyo, kunye nokuphakamisa udumo lweendawo.3.
Uyilo lwedolophu kurhulumente wasekhaya lubandakanya amagosa oyilo lwedolophu asebenza ngentsebenziswano kuwo onke amasebe ukuqonda imiqobo kunye neemfuno zemimandla, ebandakanya abachaphazelekayo ngemisitho nokusebenzisa amaxwebhu omgaqo-nkqubo ukuxhasa ulawulo lophuhliso.3. UCwangciso lwePhepha leNgcaciso yoMgaqo-nkqubo lowama-2020 lwexesha elizayo lubonisa ukuba izakhono zoyilo lwasezidolophini kunye nobuchule buya kuba sembindini wokuqulunqa iziCwangciso zeNdawo ezitsha ngogxininiso olukhulu ekuyileni iindawo ngobuchule kunye nokusetyenziswa kweekhowudi zoyilo ukuchaza oko kwamkelekileyo kuphuhliso.3.
Indima yeNdawo zoLuntu kuluntu
Iindawo zoluntu zidlala indima ebalulekileyo ekwakhiweni koqhagamshelo loluntu nasekuphuculeni umgangatho wobomi kwimimandla yasezidolophini. Ezi ndawo ekwabelwana ngazo, ukusuka kwiipaki kunye neeplaza ukuya kwizitalato zabahambi ngeenyawo namaziko oluntu, zibonelela ngamathuba onxibelelwano loluntu, imisebenzi yenkcubeko, kunye nolonwabo.4. Ngokubeka phambili ukudalwa kunye nokugcinwa kweendawo zoluntu eziyilwe kakuhle, izixeko zinokukhuthaza uvakalelo olukhulu loluntu kunye nokuba phakathi kwabahlali bazo.
Ukwakha uQhagamshelwano loLuntu
Iindawo zikawonke-wonke zisebenza njengendawo yokuhlanganisana yamaqela ahlukeneyo abantu, ukuququzelela intsebenziswano yoluntu kunye nokukhuthaza uvakalelo loluntu.4. Uphando luka-2002 olwenziwe yi-PPS (iProjekthi yeeNdawo zoLuntu) yafumanisa ukuba i-60% yabathengi beemarike batyelela iivenkile ezikufutshane kwangolo suku lunye, kunye ne-60% yabo bathi batyelela kuphela ezo venkile zongezelelweyo ngeentsuku zentengiso.4. Ngokukwanjalo, iminyhadala kunye neminyhadala ebanjelwa kwiindawo zikawonke-wonke, njengamakhulu amawaka azimase iminyhadala e-Place des Arts Esplanade eMontreal minyaka le.4, ukuhlanganisa abantu kunye nokudala amathuba okuba ngamava ekwabelwana ngawo kunye nokwakhiwa koluntu.
Ukuphucula umgangatho woBomi
Iindawo zoluntu eziyilwe kakuhle zinokuba negalelo kubulunga bobomi bubonke kubahlali. Umzekelo, iVancouver Seawall, ibonelela abahlali kunye neendwendwe ngendlela ebukekayo yokuhamba, ukukhwela ibhayisekile, kunye nokubaleka, ukuphucula impilo yabo yomzimba nengqondo.4. Ngokukwanjalo, iVondel Park eAmsterdam yaziwa ngokukwazi kwayo ukwenza lula umsebenzi womzimba, ukuphumla kwengqondo, kunye nokuzibandakanya noluntu, ephucula ukuphila kunye nempilo yabasebenzisi bayo.4. Ngaphezu koko, iipaki ezigcinwe kakuhle, iiplaza, neendawo ezisecaleni kwamanzi zinokunyusa amaxabiso ezindlu zize zitsale umdla wotyalo-mali, nto leyo ekhokelela kwirenti ephezulu namaxabiso ezindlu anegalelo kwimpilo yezoqoqosho yesixeko.4.
Ngokubeka phambili i Ukuphuculwa koBurhulumente kunye nokuphumeza ngempumelelo Izicwangciso zokwenziwa kwendawo, abacwangcisi basezidolophini kunye nabaqulunqi bemigaqo-nkqubo banokudala iindawo zoluntu eziphilileyo, ezibandakanyayo nezizinzileyo eziphucula uxhulumaniso loluntu kunye nokuphucula umgangatho wobomi kubo bonke abahlali.
| Isalathisi | igalelo | isingqiniso |
|---|---|---|
| INtsebenziswano yeNtlalo kunye noKwakha uluntu | Ukwanda kwe-95% kunxibelelwano loluntu kunye nothethathethwano noluntu xa kuthelekiswa neendawo ezineendawo zoluntu ezinyiniweyo | 5 |
| Ukuphucula umgangatho woBomi | I-30% yezinga eliphezulu lokundwendwela ngabahlali abafuna ukuphumla kunye namathuba okuzonwabisa | 5 |
| Impembelelo kwezoqoqosho | Ukukhula nge-10% kuqoqosho lwasekhaya ngenxa yokwanda kokhenketho kunye nemisebenzi yoshishino | 5 |
| Ukubaluleka kweNkcubeko neMbali | I-55% yabatyeleli ngaphezulu xa kuthelekiswa neendawo ezivulekileyo eziqhelekileyo phakathi kwesixeko | 5 |
| Ukuphucula ukhuseleko | Ukuya kutsho kuma-20% ukucuthwa kwamazinga olwaphulo-mthetho ngotshintsho loyilo oluphucula iimpawu zokhuseleko | 5 |
| Ukukhula kwengeniso | I-25% yokwanda kwengeniso eyenziwe ngokurenta indawo kwimisitho kunye nemisebenzi | 5 |
| Ipesenti yeNgqubuthela eluhlaza | I-15% yokunyuka kwepesenti ye-green cover ngaphakathi kweendawo zoluntu, igalelo kwiinzuzo zokusingqongileyo kunye nobuhle | 5 |
| Ukusetyenziswa Ukunyuka | Ukonyuka kwama-40% kunxibelelwano lwabasebenzisi kunye noqhagamshelo phakathi kwabahlali kunye neendwendwe ngokwamkelwa kobuchwepheshe obukrelekrele. | 5 |
| Ireyithi yeMpumelelo yeProjekthi | I-70% yezinga eliphezulu lempumelelo malunga nokwaneliseka kokusetyenziswa kunye nokugcinwa okuzinzileyo kweeprojekthi zendawo yoluntu kunye nokubandakanyeka okubalulekileyo koluntu. | 5 |
| Ubuchule beZixhobo | Ukucuthwa nge-30% kusetyenziso lwamanzi kunye nombane ngaphakathi koyilo oluzinzileyo lwendawo yoluntu | 5 |
“Iindawo zikawonke-wonke yintliziyo kunye nomphefumlo woluntu lwethu, apho abantu badibana khona ukuze banxibelelane, bazibandakanye, kwaye baphumelele. Ngokubeka phambili uyilo kunye nokugcinwa kwazo, sinokwenza iindawo zokuhlala eziphilileyo, ezibandakanyayo nezizinzileyo ezidolophini eziphucula umgangatho wobomi babantu bonke. "
Ukubeka phambili abahambi ngeenyawo nabahambi ngebhayisikile
Izisombululo zokuhamba ezizinzileyo kuyilo lwasezidolophini beka phambili iimfuno zabahambi ngeenyawo nabakhweli beebhayisikile, ukudala iindawo zoluntu ezikhuselekileyo nezifikelelekayo ezikhuthaza uthutho olusebenzayo. Ngokuyila iindlela zokuhamba kunye neziseko eziluncedo zomjikelo, izixeko zinokunciphisa ukuxinana kwezithuthi, ziphucule umgangatho womoya, kwaye zikhuthaze uluntu oludlamkileyo noluqhagamshelweyo.6.
Ukuyila iindlela zokuhamba eziKhuselekileyo nezifikelelekayo
Ukuyila iindlela zokuhamba ezikhuselekileyo nezifikelelekayo ngumba obalulekileyo wocwangciso lwedolophu olugxile ebantwini. Oku kubandakanya imilinganiselo efana nokwandisa iipavumente, ukuphucula iindlela zebhasi, kunye nokuphumeza iibhodi zabahambi ngeenyawo.6. Olu ngenelelo lubeka phambili iimfuno zabahambi ngeenyawo, lwenza kube lula kwaye kukhuseleke ukuba abantu bahambe ngeenyawo esixekweni.
Iinzuzo zeZiseko zoPhuhliso eziLungela uMjikelo
Ukuhamba ngebhayisekile kunika izibonelelo ezininzi, kubandakanya ukuphuculwa kwempilo, ukunciphisa ukukhutshwa kwezinto ezikhutshwayo, kunye nokwandiswa konxibelelwano loluntu.7 Izixeko ezifana neSeville kunye neCopenhagen ziyamkele le ndlela, zabela indawo enkulu yesitrato sazo kubakhweli beebhayisikile nabahambi ngeenyawo.7. Oku kukhokelele ekwandisweni kokuvunywa koluntu, apho iSeville iphumeze ukuvunywa kwama-90% kwiziseko zayo zebhayisikile.7.
Ngokwahlukileyo, izixeko ezinjengeBarcelona kunye neCopenhagen zisabele uninzi lwendawo yazo yendlela ezimotweni, ngaphandle kwamaxabiso aphantsi okusetyenziswa kweemoto.7. Oku kuphakamisa ukuba kukho amandla abonakalayo okuphinda kusetyenziswe iziseko ezingundoqo ezikhoyo ukuze kunikezelwe ngcono iimfuno zabahambi ngeenyawo nabakhweli beebhayisikile, ekugqibeleni kuyilwe okusingqongileyo okuzinzileyo nokunokuhlalwa edolophini.
"Ukuhamba ngebhayisekile kunye nokuhamba kunokuba luncedo olukhulu kwimpilo, kwendalo kunye nokhuseleko ezixekweni."7
Izisombululo zokuhamba ezizinzileyo ezibeka phambili abahambi ngeenyawo nabakhweli beebhayisikile ayipheleli nje ekunciphiseni ingxinano yezithuthi kunye nongcoliseko kodwa ikwakhuthaza indlela yokuphila esempilweni nobomi obudlamkileyo basesitratweni. Ngokuyila iindlela zokuhamba ezikhuselekileyo nezifikelelekayo kunye nokuphumeza iziseko eziluncedo zomjikelo, izixeko zinokuguqula iindawo zazo zikawonke-wonke zibe zigxile ebantwini, iindawo ezizinzileyo zomsebenzi kunye noluntu.
Izisombululo eziZinzileyo kuYilo lweDolophu
Njengoko izixeko ziqhubeka zikhula kwaye zivela, uyilo oluzinzileyo lwedolophu lube yinto ekugxilwe kuyo ekudaleni ngakumbi iindawo zokuhlala8. Uphuhliso lwedolophu oluzinzileyo lujolise ekuqinisekiseni ukuba izixeko ziyaphila kwaye zixhasa uqoqosho, intlalo, kunye nokomelela kwemekobume.8. Uphuhliso oluzinzileyo ludibanisa amaqhinga okunciphisa ungcoliseko kunye nokugcina ubutyebi bendalo, lubonelela ngendlela eya kwikamva eliluhlaza nelinempumelelo ngakumbi.8.
Iindawo ezikuHlaza kunye neZityalo ezahlukahlukeneyo
Ukudibanisa izithuba eziluhlaza kunye nokukhuthaza eziphilayo zizinto ezibalulekileyo kuyilo lwedolophu oluzinzileyo8. Izixeko ezenza utyalo-mali kwizenzo ezizinzileyo zinokuba luhlaza kwaye zisebenze ngakumbi ekuhambeni kwexesha8, kunye neendawo eziluhlaza ezibonelela ngeendawo zokuzonwabisa, ukuphucula umgangatho womoya, kunye nokunciphisa umphumo wesiqithi sokushisa kwedolophu9. Umgca oPhezulu kwisiXeko saseNew York ngumzekelo obalaseleyo wendlela iziseko ezingundoqo ezilahliweyo ezinokuguqulwa ngayo zibe ziipaseji eziluhlaza ezidlamkileyo, eziphucula ukuphila kwesixeko kunye nokomelela kokusingqongileyo.
Ukubandakanywa kweZibonelelo eziHlaziywayo
8 Amanyathelo azinzileyo anokunciphisa ukusetyenziswa kwamandla, inkcitho, kunye nongcoliseko, ngelixa8 ukuphumeza izenzo ezinciphisa ukuthembela kwimithombo yamandla engahlaziyekiyo kunokuncedisa ukunciphisa ukukhutshwa kwekhabhoni dioxide kunye nokufudumala kwehlabathi.9. Iinkqubo zegridi ezihlakaniphile kunye nokudityaniswa kwe umoya ovuselelekayo imithombo, enje ngeepaneli zelanga kunye nee turbines zomoya, zibalulekile ekudaleni izixeko ezizinzileyo nezonga amandla9. Ukongezelela, uyilo lwesakhiwo esonga umbane Imithetho-siseko ijolise ekunciphiseni ukusetyenziswa kwamandla kunye nokuphucula ukusebenza kakuhle ngokubanzi, igalelo kwiindawo zasezidolophini ezinokuhlalwa ngakumbi nezilungele ukusingqongileyo.
| UbuChule boYilo lweDolophu oluZinzileyo | IziBonelelo eziPhambili |
|---|---|
| Iziseko zophuhliso ezikuHlaza kunye neZityalo ezahlukahlukeneyo | |
| Ukuhlanganiswa kwaMandla aVuselelwayo | |
| Izisombululo zoThutho oluZinzileyo |
Ezi zisombululo ezizinzileyo kuyilo lwasezidolophini zinegalelo ekudaleni ngakumbi iindawo zokuhlala ezixhotyiselwe ngcono ukujongana nemingeni yokusingqongileyo, ekugqibeleni ziphucula umgangatho wobomi babo bonke abemi8.
"Uphuhliso lwedolophu oluzinzileyo lubalulekile kumsebenzi wezoqoqosho kunye nokuphucula umgangatho wobomi babo bonke abemi."8
Izifundo eziyimpumelelo kuYilo lweDolophu
Njengoko izixeko kwihlabathi liphela zisebenzela ekudaleni ngakumbi Uyilo lweDolophu lwaBantu kwaye Iidolophu ezinokuHanjwa, amabali empumelelo aliqela abala njengemizekelo ekhuthazayo. Imizekelo emibini ephambili ebonisa amandla enguqu kuyilo lwedolophu oluphakathi kwabantu yiCopenhagen kunye neMelbourne.
ICopenhagen: Umzekelo wokuHamba
I-Copenhagen kudala ibhiyozelwa njengenkokeli kucwangciso oluzinzileyo lwedolophu, kunye nothungelwano olubanzi lweendawo zabahamba ngeenyawo kunye neendlela zokuhamba ngeebhayisikile. Ukuzinikela kwesi sixeko ekunciphiseni ukuxhomekeka kwiimoto kubuphucule kakhulu umgangatho wobomi kubahlali baso10. I-Superkilen Park, indawo kawonke-wonke edlamkileyo e-Copenhagen, ibandakanye uluntu lwasekuhlaleni kwisigaba ngasinye soyilo lwayo, ibandakanya izinto ezivela kumazwe angaphezu kwama-50 ukudala ubume bomhlaba obubandakanya ngokwenene kunye nokwahluka kwedolophu.
Melbourne: Ukuguqula izitalato zaBantu
UMelbourne wenze utshintsho olumangalisayo kule minyaka yamva nje, ibeka phambili iindawo zabahambi ngeenyawo kunye nokuphumeza uyilo olutsha lwesitrato. Iprojekthi yesiXeko yokuvuselela umgaqo wendlela ijike iindawo ebezikade zingasetyenziswa kakuhle zibe ziindawo ezikhulayo zikawonke-wonke, zitsala umdla wabahlali kunye nabakhenkethi.11. Inkqubo yeBarcelona's superblocks kunye ne-Milan's Piazze Aperte initiative ineenjongo ezifanayo, ebonisa imeko yehlabathi ekubuyiseleni izitrato zedolophu kubantu kuneemoto.
Ezi zifundo zophando zibonisa ukuba njani Uyilo lweDolophu lwaBantu kwaye Iidolophu ezinokuHanjwa inokuguqula ngempumelelo imeko-bume ezidolophini, ikhuthaze unxibelelwano noluntu kunye nokuphucula umgangatho wobomi bubonke10. Imizekelo ephumeleleyo efana neBryant Park kwisiXeko saseNew York, iMillennium Park eChicago, kunye noMzila oPhezulu kwisiXeko saseNew York ubonisa ngakumbi impembelelo entle yoyilo lwedolophu olugxile kuluntu kuvuselelo lwezoqoqosho nezentlalo.
"Ubuchule basezidolophini buvele njengesisombululo esisisiseko kwiintsilelo zokucwangciswa kwesixeko, ukuxhobisa uluntu ukuba lubuyise iindawo zalo zoluntu."11
Ukubaluleka kwegalelo lasekuhlaleni
Ukubandakanya uluntu lwasekuhlaleni kwi IiNkqubo zokuBandakanywa koLuntu kwaye Uphuhliso lweDolophu oluBandayo kubalulekile ekudaleni iindawo zikawonke-wonke ezihlangabezana ngokwenene neemfuno zabahlali. Ucwangciso lothatho-nxaxheba lubandakanya abachaphazelekayo ekuthathweni kwezigqibo, ukuqinisekisa ukuba uphuhliso lwedolophu lubonakalisa iinqobo ezisemgangathweni kunye neminqweno yendawo.12. Le ndlela ikhokelela kwiiprojekthi eziyimpumelelo nezamkelwe ngokubanzi, njengoko isakha imvakalelo yobunini nokuzingca koluntu12.
Ukubandakanyeka koluntu kwiNkqubo yoYilo
Ngokubandakanya abahlali kwinkqubo yoyilo, abacwangcisi basezidolophini banokubamba ingqiqo engabalulekanga kunye neembono ezibumba iindawo ukuba zisebenze ngakumbi, zibandakanya, kwaye zinentsingiselo kuluntu lwasekuhlaleni. Le ndlela yentsebenziswano ixhobisa abemi ukuba bathathe inxaxheba ebonakalayo ekubumbeni ubumelwane babo, ukukhuthaza uluvo olunamandla loluntu kunye nothethathethwano noluntu.1213.
Iinzuzo zoCwangciso loThatho-nxaxheba
Iinzuzo zesicwangciso sokuthatha inxaxheba kuyilo lwasezidolophini lubanzi. Ikhokelela kwiindawo eziyilwe ngcono ezibonelela ngeemfuno ezahlukeneyo, ukwanda kwentsebenziswano yoluntu, kunye neziphumo ezizinzileyo zexesha elide.1213. Uphuhliso lwedolophu olubandakanyayo ngokusebenzisana noluntu kunceda ukudala izixeko ezingasebenziyo kuphela kodwa ezinentsingiselo enzulu kubemi bazo12.
"Uyilo olululo lwedolophu lunokonyusa uqoqosho lophuhliso kunye nokubonelela ngezibonelelo zentlalo kunye nokusingqongileyo, nto leyo enegalelo kukhuphiswano olungakumbi lweemveliso."13
Iprojekthi yophando egunyaziswe yi-CABE kunye ne-DETR yafumanisa ukuba uyilo olululo lwedolophu lubonelela ngeenzuzo zoqoqosho ngokuvelisa imbuyekezo ephezulu kutyalo-mali, ukuphendula kwimfuno yabahlali, kunye nokunceda ukuhambisa indawo evulelekileyo.13. Ukongeza, igalelo kwiinzuzo zentlalo kunye nokusingqongileyo, njengokuphucula inkxaso yoluntu kuphuhliso kunye nokwandisa imveliso yabasebenzi.13.
Ekugqibeleni, ukubandakanyeka koluntu lwasekuhlaleni kwi IiNkqubo zokuBandakanywa koLuntu kwaye Uphuhliso lweDolophu oluBandayo ngumba obalulekileyo wokudala iindawo zoluntu eziyimpumelelo nezinentsingiselo ezibonelela iimfuno kunye nolangazelelo lwabantu abahlala kuzo.12.
Imingeni kuYilo lweDolophu lwaBantu
Ukuphunyezwa uyilo lwedolophu kubantu ijongene nemingeni ebalulekileyo, ngakumbi ekujonganeni nayo ukuxinana kwezithuthi kunye nokoyisa ukuchasa utshintsho. Ukutshintsha iziseko ezingundoqo zemoto kudla ngokufuna ukwalathiswa kwetrafikhi, nto leyo enokukhokelela ekonyukeni kwengxinano kwiindawo ezingqongileyo, njengoko kuphawulwe kwinyathelo le-Barcelona “elikhulu”.14.
Omnye umqobo kukoyisa ukuxhathisa kwabo baqhele ukuphila ubomi bokuxhomekeka kwiimoto. Ezinye iimbono eziphosakeleyo, ezinjengoloyiko lokuvaleleka ekuhlaleni okanye ukulahlekelwa “lilungelo lokuqhuba,” kufuneka ziqwalaselwe ngemfundo nonxibelelwano olucacileyo malunga neenzuzo uyilo lwedolophu oluphakathi kwabantu15.
Ukujongana neNgxinano yeZithuthi
Abacwangcisi basezidolophini bagxininisa ngakumbi nokuzinza, ukudala izixeko ezinobuhlobo kwindalo nezijongana nokutshintsha kwemozulu kunye nokuncipha kobutyebi15. Nangona kunjalo, ukuqondisa ngokutsha i-traffic ukubeka phambili abahambi ngeenyawo kunye nabakhweli beebhayisikile kunokukhokelela ekonyukeni okwethutyana kwingxinano, njengoko kubonwa e-Barcelona.14. Ukuhamba kulo mngeni kufuna indlela ebanzi, kuquka izithuthi zikawonke wonke uphuculo, ukuhamba okusebenzayo iziseko zophuhliso, kunye nezisombululo ezintsha zolawulo lwezithuthi.
Ukoyisa ukuchasa uTshintsho
Izindlu ezifikelelekayo kwiingingqi zemetropolitan yinkxalabo ekhulayo, umngeni wabayili basezidolophini ukuba benze izixeko ezibandakanyayo nezifikelelekayo15. Ulingano kuyilo lwedolophu lujolise ekunciphiseni ukungangqinelani ekufikeleleni kwizinto eziluncedo kunye neenkonzo, ukukhuthaza uluntu olubandakanyayo nolulinganayo.15. Ukujongana nale miba kunye nokunxibelelana ngeenzuzo ze izisombululo zokuhamba ezizinzileyo inokunceda ukoyisa ukuchasana notshintsho kunye nenkxaso yenkxaso yeeprojekthi zoyilo lwedolophu.
“Ukutshintsha izixeko zethu ukuba zigxile ebantwini kufuna ulungelelwaniso oluthambileyo lokujongana nemiceli mngeni ebonakalayo kunye nokoyisa iingqondo ezendeleyo. Luhambo, kodwa olubalulekileyo ekudaleni uluntu oludlamkileyo, olunokuhlalwa.”
Imizila eJonga iKamva leNdawo zasezidolophini
Njengoko izixeko kwihlabathi liphela zizabalazela ukuzinza ngakumbi kwaye ziphile, iindlela ezimbini eziphawulekayo zibumba ikamva leendawo zasezidolophini: UbuGcisa beTekhnoloji kunye nokuPhakamisa kweeDolophu eziyi-15 zeMinute. Ezi ndlela zintsha zikulungele ukucacisa ngokutsha indlela esiyila ngayo kunye nokusebenzisana neendawo zethu zoluntu, zinika izisombululo kwimingeni yokuhamba ezidolophini kunye nempilo yoluntu.
Izinto ezintsha zobuGcisa
Inkqubela phambili yezobuchwephesha idlala indima ebalulekileyo ekuguquleni imbonakalo yedolophu. Itekhnoloji yesixeko esihlakaniphile, izithuthi ezizimeleyo, kunye neenkqubo zothutho zikawonke-wonke eziphambili zivela njengezisombululo zokujongana nobunzima bokuhamba ezidolophini.16. Izixeko ezityala imali ekutshintsheni kuhambo olukhulu kunye nokuphuhlisa iipaseji zokuhamba nokuhamba ngebhayisikile kunokunciphisa ukukhutshwa kwekhabhoni nge-5-15%16. Ngaphaya koko, ubuchwephesha obuqhutywa yidatha buvumela abacwangcisi basezidolophini ukuba bafumane ukuqonda okupheleleyo kwezixeko, kuphuculwe uphuhliso lwedolophu kwixesha elizayo.17. Ukuphunyezwa kwezi zisombululo zintsha kuvula indlela yothutho olusebenzayo noluzinzileyo, ekugqibeleni lube negalelo ekudalweni kothutho. Izisombululo zokuHamba eziZinzileyo.
Ukunyuka kweeDolophu ze-15 zeMizuzu
Ingqikelelo yesiXeko esiyiMizuzu eli-15 iya ikhula kwihlabathi, sithembisa ukuyiguqula indlela esiphila ngayo kwimimandla yasezidolophini. Le modeli ijolise ekuboneleleni abahlali ukuba bafikelele kwiinkonzo ezibalulekileyo, ezinje ngokhathalelo lwempilo, imfundo, kunye nolonwabo, kumgama omfutshane okanye ukukhwela ibhayisekile ukusuka kumakhaya abo.17. Ugxininiso ekudaleni iziseko ezingundoqo eziluhlaza kwiindawo zasezidolophini lukhula ngamandla, lugxininisa ukubaluleka kophuhliso oluzinzileyo kunye nokudalwa Uluntu oluPhilayo17. Ngokunciphisa ukuxhomekeka kwiimoto kunye nokukhuthaza ukuhlala ekuhlaleni, imodeli ye-15-Minute yeSixeko inamandla okuphucula unxibelelwano loluntu, ukuphucula umgangatho womoya, kunye nokukhuthaza indlela yokuphila esebenzayo nenempilo kubahlali basezidolophini.
Nangona kukho ukuchasana kunye neengcamango eziphosakeleyo, ukwamkelwa kwezi ndlela kubonisa indlela ethembisayo yokubumba ikamva leendawo zasezidolophini, ukujongana neemfuno ezixinzelelekileyo zeSustainable Mobility Solutions and Liveable Communities.
“Izixeko zexesha elizayo ziya kuba zenzelwe abantu, hayi iimoto. Ngokubeka phambili abahambi ngeenyawo, abakhweli beebhayisikile, kunye nezithuthi zikawonke-wonke, sinokwenza iindawo zasedolophini ezidlamkileyo, ezisempilweni, nezikhathalele indalo esingqongileyo.”
-UJane Jacobs, iUrban Theorist
| Izinto ezintsha zobuGcisa | I-15 yemizuzu yeedolophu |
|---|---|
|
|
Ukuqukumbela: Umbono woYilo lweDolophu oluMiselwe kuBantu
Ikamva loyilo lwasezidolophini lisekudaleni izixeko ezigxile ebantwini ezibeka phambili iimfuno zoluntu, uzinzo, kunye nentlalontle yoluntu ngaphezulu kwesiseko semoto.18. Olu tshintsho lweparadigm lubonisa ukuqondwa okukhulayo kokuba iindawo zasedolophini kufuneka ziyilelwe abantu, hayi izithuthi. Njengoko izixeko ziqhubeka nokuvela, indlela engaphambili yocwangciso olubandakanyayo lwedolophu ibandakanya intsebenziswano eqhubekayo phakathi kwabacwangcisi besixeko, uluntu lwasekuhlaleni, kunye nabachaphazelekayo abohlukeneyo.
Indlela ePhambili yoCwangciso lweDolophu oluBandayo
Ukuphumeza lo mbono woyilo lwedolophu olugxile ebantwini kufuna inzame edibeneyo yokubandakanya uluntu lwasekuhlaleni kuyilo kunye nenkqubo yokucwangcisa.19. Ngokubandakanya ukuqonda kunye neminqweno yabahlali, abacwangcisi basezidolophini banokudala indawo ezinzileyo kunye neyomeleleyo ehlangabezana neemfuno zemihla ngemihla zabantu.19. Le ndlela yothatho-nxaxheba, ixhaswa ngamacandelo afana nocwangciso lwedolophu, inzululwazi ngentlalontle, kunye nejografi18, ibambe isitshixo sokujongana nemingeni entlantlu-ntlobo yophuhliso lwedolophu kunye nokukhuthaza umoya wokuziva uyinxalenye yoluntu.
Ukukhuthaza iingxoxo eziqhubekayo kunye nezisombululo
Incoko yababini eqhubekayo kunye nophuhliso lwezisombululo ezitsha zibalulekile ekuqondeni amandla apheleleyo oyilo lwedolophu olugxile ebantwini.18. Njengoko izixeko zisokolana nemiba esukela kwingxinano yezithuthi ukuya ekurhwebeni kweendawo zasedolophini18, kubalulekile ukukhuthaza utshintshiselwano oluqhubekayo lwezimvo kunye nokusebenzisana kwizisombululo ezipheleleyo, eziqhutywa luluntu.19. Ngokwamkela izenzo ezizinzileyo, ukuqhubela phambili kwezobuchwepheshe, kunye nemigaqo ye-Urbanism yeMihla yonke19, izixeko zinokuphila ngakumbi, zibandakanyeke, kwaye zikhathalele indalo, ekugqibeleni ziphucula umgangatho wobomi kubo bonke abahlali.
FAQ
Yintoni uyilo lwedolophu ebantwini?
Uyilo lwedolophu lwabantu Igxile ekudaleni iindawo ezibeka phambili iimfuno namava oluntu. Ibandakanya ukucwangcisa nokuyila izixeko ukuze zibe nokuhlalwa lula, zihlale ixesha elide, kwaye zibe noluntu lonke, kugxilwe ekuhambeni lula, ukufikelela lula, kunye nokudalwa kweendawo zikawonke-wonke ezinomdla ezikhuthaza ukusebenzisana noluntu kunye nokubandakanyeka koluntu.
Kutheni iindawo zikawonke-wonke zibalulekile kwiindawo zasezidolophini?
Iindawo zoluntu zidlala indima ebalulekileyo ekwakhiweni koqhagamshelo loluntu nasekuphuculeni umgangatho wobomi kwimimandla yasezidolophini. Iindawo zikawonke-wonke eziyilwe kakuhle zibonelela ngamathuba onxibelelwano lwentlalo, imisebenzi yenkcubeko, kunye nokuzonwabisa, zisebenza njengeendawo zokuhlanganisana zamaqela abantu abahlukeneyo kwaye zikhuthaza imvakalelo yoluntu nokuba yeyabantu.
Ingaba ukubeka phambili abahambi ngeenyawo nabakhweli beebhayisikile kulunceda njani uyilo lwedolophu?
Ukubeka phambili abahambi ngeenyawo nabakhweli beebhayisikile ngumba ophambili woyilo olugxile ebantwini. Oku kubandakanya ukudala iindlela zokuhamba ezikhuselekileyo nezifikelelekayo, ukuphumeza amanyathelo okuthomalalisa izithuthi, nokuphuhlisa uthungelwano olubanzi lweendlela zebhayisekile. Izibonelelo ziquka ukunciphisa ingxinano yezithuthi kunye nongcoliseko, ukukhuthaza indlela yokuphila enempilo, kunye nokwandisa intsebenziswano yoluntu kwiindawo zikawonkewonke.
Zeziphi izisombululo ezizinzileyo kuyilo lwasezidolophini?
Izisombululo zoyilo lwedolophu oluzinzileyo zijolise ekudaleni izixeko ezinobuhlobo nokusingqongileyo. Oku kuquka ukubandakanya izithuba eziluhlaza, izixhobo ezivuselelekayo ezifana neepaneli zelanga kunye neenkqubo zokuvunwa kwamanzi emvula, kunye nokuguqula iziseko ezingundoqo ezilahliweyo zibe ziipaseji eziluhlaza ezidlamkileyo ezifana noMzila oPhezulu kwisiXeko saseNew York.
Uluntu lwengingqi lungabandakanyeka njani kwinkqubo yoyilo lwedolophu?
Ukuzibandakanya noluntu lwasekuhlaleni kwinkqubo yoyilo lwasezidolophini lubalulekile ekudaleni iindawo ezihlangabezana ngokwenene neemfuno zabahlali. Isicwangciso sokuthatha inxaxheba sibandakanya abachaphazelekayo ekuthathweni kwezigqibo, ukuqinisekisa ukuba uphuhliso lwedolophu lubonakalisa iinqobo ezisemgangathweni kunye neminqweno yendawo. Le ndlela ikhokelela kwiiprojekthi eziyimpumelelo nezamkelwe ngokubanzi, njengoko isakha imvakalelo yobunini nokuzingca koluntu.
Yeyiphi imingeni ekuphumezeni uyilo lwedolophu olugxile eluntwini?
Ukuphumeza uyilo lwedolophu oluphakathi kwabantu lujongene nemingeni, ngakumbi ekujonganeni nokuxinana kwezithuthi kunye nokoyisa ukuxhathisa utshintsho. Ukuguqula iziseko ezingundoqo zemoto kudla ngokufuna ukwalathisa i-traffic, nto leyo enokukhokelela ekwandeni kwengxinano kwiindawo ezingqongileyo. Ukoyisa ukuxhathisa kwabo baqhele ukuphila ubomi bokuxhomekeka kwiimoto ngomnye umqobo, njengoko abanye basenokuba neengcamango eziphosakeleyo malunga nemiphumo yolu tshintsho.
Ingaba izinto ezintsha zobuchwepheshe zibumba njani ikamva leendawo zasedolophini?
Izinto ezintsha zobuchwepheshe, ezinje ngobuchwepheshe besixeko esikrelekrele, izithuthi ezizimeleyo, kunye neenkqubo zothutho zikawonke-wonke ezihambele phambili, zivela njengezisombululo kwimingeni yokuhamba ezidolophini. Ingqikelelo yeedolophu zemizuzu eyi-15, ejolise ekunikeni abahlali ukufikelela kwiinkonzo eziyimfuneko phakathi kohambo olufutshane okanye ukukhwela ibhayisekile, ifumana umtsalane kwaye imele indlela ethembisayo yokudala iindawo ezizinzileyo nezihlala edolophini.
Umthombo amakhonkco
- Ukuyila izixeko zabantu, hayi iimoto: iindawo zasedolophini ezilungele abahambi ngeenyawo- https://shotl.com/news/designing-cities-for-people-not-cars-pedestrian-friendly-urban-spaces
- Ukubaluleka koYilo lweDolophu kuluntu lwakho - https://mrsc.org/stay-informed/mrsc-insight/march-2020/the-importance-of-urban-design-for-your-community
- Yintoni iUrban Design? | IQela loYilo lweDolophu - https://www.udg.org.uk/about/what-is-urban-design
- Ngaphaya kweConcrete: Indima yeNtlalo yeNdawo zoLuntu kuCwangciso lweDolophu - https://www.re-thinkingthefuture.com/materials-construction/a12199-beyond-concrete-the-social-role-of-public-spaces-in-urban-planning/
- Indima yeNdawo zoLuntu kwiNdawo eziSingqongileyo zaseDolophini- https://injarch.com/public-spaces-in-urban-environments/
- Kwizitrato zedolophu, beka phambili abantu ngaphezulu kweemoto | Isicwangciso soMmandla seSine – http://fourthplan.org/action/streets-for-people
- UluPhumelela njani uTshintsho lokuHamba nokuHamba ngeBhayisikile | CityChangers.org - https://citychangers.org/how-to-achieve-a-walking-and-cycling-transformation/
- Uphuhliso lwedolophu – ikamva elizinzileyo – https://toposmagazine.com/sustainable-urban-development/
- Ukwakha iZixeko eziZinzileyo: Ukuyila iNdawo zaseDolophini ukuze zibe luhlaza ngomso - https://www.linkedin.com/pulse/building-sustainable-cities-designing-urban-spaces-greener-bett-cyrus
- Izifundo ezili-10 zeePaka zoLuntu eziSekelwe kuLuntu – https://urbandesignlab.in/10-case-studies-for-community-centered-public-parks/?srsltid=AfmBOoopxo38naSK4lRGkoGfUzlr6Bg0dE6ozbhu-c22ubsERMVqqH68
- Yintoni i-Tactical Urbanism? Imizekeliso emi-4 kunye nophononongo lweZihlo eziphononongiweyo – https://onekeyresources.milwaukeetool.com/en/tactical-urbanism
- Ukubaluleka koCwangciso lweDolophu-Izizathu eziSixhenxe eziphambili-Archistar- https://www.archistar.ai/blog/the-importance-of-urban-planning-the-seven-key-reasons/
- Ixabiso loyilo lwedolophu - https://www.designcouncil.org.uk/fileadmin/uploads/dc/Documents/the-value-of-urban-design_0.pdf
- Uyilo lweDolophu: Ukujongana nemingeni ngoMda wokuyila-uYilo lweDolophu- https://nclurbandesign.org/urban-design-tackling-the-challenges-with-a-creative-edge/
- Ikamva loyilo lweDolophu: Iindlela kunye nemingeni- https://urbandesignlab.in/the-future-of-urban-design-trends-and-challenges/?srsltid=AfmBOopyVPTr0fgq6oyNchNo6t__DAxxpSTbqn8OtjAt4AMXW45dnaGQ
- Ikamva ledolophu elinenjongo - https://www2.deloitte.com/us/en/insights/industry/public-sector/future-of-cities.html
- Yeyiphi imikhwa ebumba ikamva locwangciso lwedolophu? | Iindaba ze-AtkinsRéalis kunye neeblogs- https://careers.atkinsrealis.com/blogs/2022-7/what-are-the-trends-shaping-the-future-of-urban-planning
- PDF - https://www.bosch-stiftung.de/sites/default/files/publications/pdf/2020-04/Participatory Design of People-centered Cities_2020_0.pdf
- I-Urbanism yemihla ngemihla: Ukuguqula uBomi bemihla ngemihla ezixekweni- https://urbandesignlab.in/everyday-urbanism/?srsltid=AfmBOoraZZGr-J4mb0Vh06LNC-jP1FI3zD7t52oavhNZ2PVOl5YfpXfC








