Νευροβιωσιμότητα: Πώς το Δομημένο Περιβάλλον Διαμορφώνει την Υγεία του Εγκεφάλου, τη Γήρανση και την Ανθεκτικότητα
Νευροβιωσιμότητα: Πώς το Δομημένο Περιβάλλον Διαμορφώνει την Υγεία του Εγκεφάλου, τη Γήρανση και την Ανθεκτικότητα
Τι θα γινόταν αν η «υγιής γήρανση» δεν αφορά μόνο τα γονίδια, τη διατροφή ή την υγειονομική περίθαλψη — αλλά και τους δρόμους στους οποίους κινείστε, τον αέρα που αναπνέετε, τον θόρυβο που κοιμάστε και τα κτίρια στα οποία περνάτε το 90% της ζωής σας;
“This conversation makes the case for a shift: from sustainability as a materials-and-energy conversation, to neurosustainability — designing environments that protect sleep, reduce stress load, support movement, and build cognitive resilience across the lifespan.” Jackie De Burca
Ακούστε παρακάτω ή στην αγαπημένη σας εφαρμογή podcast
Διοργανωτής: Μοχάμεντ Χεσάμ Χαλίλ – Δημιουργός της θεωρίας της νευροβιωσιμότητας, αρχιτέκτονας και ερευνητής νευροεπιστημών, και υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.
Επισκέπτης: Καθηγητής Αγκουστίν Ιμπάνιες — Director of Global Research Networks at the Global Brain Health Institute (Trinity College Dublin) and Scientific Director of the Latin American Brain Health Institute
Επισκέπτης: Μπουρτσίν Ικίζ — Νευροεπιστήμονας και υποστηρικτής της υγείας του εγκεφάλου που εργάζεται στο σημείο τομής του κλίματος, της ισότητας και των εγκεφαλικών αποτελεσμάτων
Η υγεία του εγκεφάλου δεν είναι μόνο προσωπική. Είναι και περιβαλλοντική. Και τα μέρη στα οποία ζούμε, κινούμαστε και εργαζόμαστε μπορούν είτε να οικοδομήσουν ανθεκτικότητα είτε να την μειώσουν σιωπηλά.
«Το δομημένο περιβάλλον... είναι ο χώρος όπου τον περισσότερο χρόνο ζούμε, κινούμαστε, σκεφτόμαστε και επίσης ευδοκιμούμε ή αρρωσταίνουμε.» — Καθηγητής Agustín Ibáñez
Στο τρίτο μέρος αυτής της μίνι σειράς για τη νευροβιωσιμότητα, Φοιτητής με υποτροφία του Cambridge, Ο Mohamed Hesham Khalil συναντά τον καθηγητή Agustín Ibáñez και τον Burcin Ikiz για να συνδέσει τις τελείες μεταξύ κλίματος, ανισότητας, αστικών περιοχών. σχέδιοκαι ο γηράσκων εγκέφαλος.
Αποσυσκευάζουν το εκθέμα και κάνουν ζουμ στο δομημένο περιβάλλον καθώς το μεσαίο στρώμα που λείπει μπορούμε πραγματικά να το αλλάξουμε.
«Επιστήμονες, μερικές φορές χρησιμοποιούμε παράξενες λέξεις για απλά πράγματα.» — Καθηγητής Agustín Ibáñez
Τι είναι το εκθετήριο;
The exposome is the full set of environmental influences (physical, social, and economic) that shape our health and behaviour over time — and why the built environment is the missing “mesoscale” link between global forces (like climate change and inequality) and individual brain outcomes (like cognition, dementia risk, and mental health).
«Πάντα βλέπω ότι το ίδιο το δομημένο περιβάλλον ίσως δεν έχει λάβει την ίδια προσοχή... επειδή... οι άνθρωποι περνούν περίπου το 90% του χρόνου τους σε εσωτερικούς χώρους». Μοχάμεντ Χεσάμ Χαλίλ
The discussion moves from greenness and air pollution to navigation complexity in cities, indoor air quality, heat, sleep disruption, and the urgent need to reframe sustainability as neurosustainability — designing spaces that support brain plasticity, cognitive reserve, and resilience across the lifespan.
«Αν βγαίνεις έξω... με ρύπανση... θόρυβο... και... φως... αυτό το είδος διέγερσης μπορεί στην πραγματικότητα να είναι πολύ κακό για τον εγκέφαλο». Burcin Ikiz
Σημαντικές πληροφορίες
1) Το εκθέμα είναι το πλήρες περιβάλλον της ζωής σας
Not just air pollution and heat — but also education, safety, housing, and inequality. All of it shapes health and behaviour over time.
2) Το δομημένο περιβάλλον είναι το «μεσαίο επίπεδο» που μπορούμε να επανασχεδιάσουμε
Μεταξύ τεράστιων μακροδυναμικών δυνάμεων (κλίμα, ανισότητα) και ατομικών αποτελεσμάτων (ύπνος, γνωστική λειτουργία), το δομημένο περιβάλλον αποτελεί το παραμελημένο ενδιάμεσο έδαφος — και ένα ρεαλιστικό μέρος για παρέμβαση.
«Το δομημένο περιβάλλον… παρέχει… την ευκαιρία να τροποποιηθούν τα εσωτερικά περιβάλλοντα.» Καθηγητής Agustín Ibáñez
3) Η πολυπλοκότητα της πόλης μπορεί να εκπαιδεύσει — ή να καταπονήσει — τον εγκέφαλο
Η πολύπλοκη πλοήγηση μπορεί να ενισχύσει τη γνωστική διέγερση, αλλά καθώς η γνωστική λειτουργία μειώνεται, μπορεί να γίνει εμπόδιο. Η πρόκληση: πόλεις φιλικές προς τους ηλικιωμένους και φιλικές προς την άνοια.
4) Το πραγματικό πεδίο μάχης είναι σε εσωτερικούς χώρους
People spend most of their time indoors — and improving air quality, comfort, light, and noise where life actually happens can be one of the most direct interventions available.
5) Η ισότητα δεν είναι ένα πρόσθετο — είναι ο τίτλος
Green space helps if it’s clean, safe, and accessible. But noise, light, heat stress, and pollution can turn “stimulation” into harm.
«Είναι πραγματικά σημαντικό να δείξουμε σε όλους ότι πρόκειται για κοινή ευθύνη... επιστήμονες, αρχιτέκτονες και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής... δεν είναι απλώς μια αποκλειστική ευθύνη, αλλά κάθε βήμα μετράει.» Μοχάμεντ Χεσάμ Χαλίλ
Πρακτικός σχεδιασμός + σήματα πολιτικής που γίνονται αντιληπτά με σαφήνεια
This episode surfaces “brain-supportive” moves across scales — from homes to cities:
1. Healthier indoor air and thermal comfort, especially for older adults
2. Η μείωση του θορύβου και η προστασία του ύπνου ως αδιαπραγμάτευτα
3. Κοινοί χώροι και διαγενεακή στέγαση για τη μείωση της απομόνωσης
4. Υποστήριξη εύρεσης πορείας και πλοήγησης που βοηθά τους ανθρώπους να γερνούν καλά
5. Climate adaptation and clean air policies framed as brain health strategies
«Συνεργαστείτε με τις τοπικές αυτοδιοικήσεις... τους πολεοδόμους... εφαρμόστε... κανονισμούς που θα καθαρίσουν τον αέρα... θα κάνουν τους χώρους πρασίνου... προσβάσιμους». Burcin Ikiz
Καθηγητής Αγκουστίν Ιμπάνιες
Ο καθηγητής Agustín Ibáñez είναι παγκόσμιος ηγέτης στην υγεία του εγκεφάλου, και διατελεί Διευθυντής Παγκόσμιων Δικτύων Έρευνας στο Παγκόσμιο Ινστιτούτο Υγείας Εγκεφάλου (Trinity College Dublin) και Επιστημονικός Διευθυντής του Ινστιτούτο Υγείας Εγκεφάλου Λατινικής Αμερικής (BrainLat, Universidad Adolfo Ibáñez).
His research bridges computational neuroscience, aging clocks, exposome science, whole-body health, and artificial intelligence to advance understanding of brain health across diverse populations.
Author of over 500 publications and recipient of major international grants (NIH, NIA, Wellcome Trust, Alzheimer’s Association), he leads multicentre initiatives such as ReDLat and CliCBrain, promoting equitable, transdisciplinary approaches to precision brain health worldwide.
Μοχάμεντ Χεσάμ Χαλίλ
Δημιουργός της θεωρίας της νευροβιωσιμότητας. Διδακτορικός ερευνητής και προσκεκλημένος λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, πρώην μεταπτυχιακός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Harvard, συν-ερευνητής στο University College London (UCL) και μέλος του Sigma XI, μιας διεθνούς τιμητικής εταιρείας για επιστήμονες και... μηχανικούς.
Το έργο του διερευνά τη σχέση μεταξύ του περιβαλλοντικού εμπλουτισμού, της νευρογένεσης και του δομημένου περιβάλλοντος, με στόχο την ανάπτυξη ενός πρακτικού πλαισίου για τη νευροβιωσιμότητα στην αρχιτεκτονική και την αστικοποίηση.
Ανακαλύψτε περισσότερα για το Ο Μοχάμεντ Χ. Χαλίλ εδώ.
Μπουρτσίν Ικίζ
Η Burçin Ikiz είναι νευροεπιστήμονας με πάνω από δύο δεκαετίες εμπειρίας στην έρευνα για την υγεία του εγκεφάλου και ηγετική φωνή σχετικά με το πώς η κλιματική και περιβαλλοντική έκθεση επηρεάζει τον εγκέφαλο.
Είναι η ιδρυτής του Ομάδα Εργασίας Νευροκλίματος και ο διευθυντής του EcoNeuro.
