Iziza zeNdalo eziNgcwele zaseGabon kunye neZilwanyana zeNdalo
Ngaba ubusazi ukuba iGabon, ilizwe elincinane elikunxweme olusentshona kuMbindi Afrika, likhaya lezona ndawo zibalaseleyo zendalo ezingcwele emhlabeni? Ezi sayithi azigcini nje ngokuba nexabiso elikhulu kakhulu kwi-ikholoji kodwa zikwaphethe ukubaluleka kwenkcubeko enzulu kuluntu lwengingqi. Ukuzinikela kweGabon ekugcineni iindawo zayo zendalo ezingcwele kunye nokukhusela izityebi zayo eziphilayo iye yafumana ingqwalasela yehlabathi kwaye ibonisa ukuzinikela kwelizwe kulo Uphuhliso oluphathekayo.
Ukuthatha okuQatha:
- IGabon likhaya leendawo zendalo ezingcwele ezingaqhelekanga ezibalulekileyo zombini ngokwendalo kunye nenkcubeko ebalulekileyo.
- Ityala lamva nje loluntu lwaseMassaha liqaqambisa imfuneko engxamisekileyo yokukhusela ezi ndawo ekugawulweni kwemithi nakwezinye izoyikiso.
- Gabon’s government is actively responding to the community’s call for conservation and has ordered an immediate halt to logging in the Massaha ancestral forest.
- Ukukhuselwa kweziza zendalo ezingcwele kudlala indima ebalulekileyo ekulondolozeni i-biodiversity etyebileyo yaseGabon kwaye ibonelela ngamathuba okhenketho oluzinzileyo lwe-eco.
- Iinzame zolondolozo ezikhokelwa luluntu zibalulekile ekuphumezeni iziphumo zolondolozo ezisebenzayo nezizinzileyo eGabon.
Usongelo lokugawulwa kwemithi kwiiNdawo eziNgcwele zeNdalo
Ukugawulwa kwemithi kubangela ingozi enkulu kwi iindawo ezingcwele zendalo eGabon. Uluntu lwaseMassaha olusenyakatho-mpuma yeGabon luye lwaphakamisa inkxalabo malunga nezenzo zokugawulwa kwemithi ezinobundlobongela yinkampani yaseShayina, i-Transport Bois Négoce International (TBNI), ehlathini lookhokho babo. Uluntu lunoloyiko lokuba ukugawulwa kwemithi akusayi kutshabalalisa iindawo zabo ezingcwele kuphela kodwa kuya kuba neempembelelo eziyingozi kuzo zonke iintlobo zezinto eziphilayo zale ndawo. Eli tyala liqaqambisa imfuneko yokuba kuthathwe amanyathelo akhawulezileyo ukukhusela ezi ndawo zibalulekileyo zenkcubeko nezendalo.
Njengoko uluntu lwaseMassaha lulwela ukulondoloza ihlathi lalo elingcwele, lukwakhuthaza ukulondolozwa kweentlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo zaseGabon. Eli hlathi aligcini nje ngokuba nentsingiselo yenkcubeko kodwa likwasebenza njengendawo yokuhlala yezityalo nezilwanyana ezininzi. Ukuba ukugawulwa kwemithi kuyaqhubeka kungaqwalaselwa, ulungelelwano oluethe-ethe lwe-ikhosistim lunokuphazamiseka, nto leyo enokubangela umonakalo ongenakulungiswa kwilifa lendalo laseGabon.
“Ukugawulwa kwemithi ngamandla yi-TBNI akusoyikisi kuphela iindawo zethu ezingcwele kodwa kwaneentlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo ezichumayo kumahlathi ookhokho bethu. Luxanduva lwethu ukukhusela nokugcina obu butyebi benkcubeko nendalo ukuze sisenzele izizukulwana ezizayo.” – Ummeli woluntu waseMassaha
Ityala likaMassaha ligxininisa ukubaluleka kweendlela zophuhliso oluzinzileyo eGabon. Kubalulekile ukulinganisa phakathi kokukhula koqoqosho kunye nokhuseleko lokusingqongileyo. Iindawo ezikhethekileyo zendalo zaseGabon zinegalelo kumathuba okhenketho lwendalo, ukutsala iindwendwe ezinomdla wokufumana ubutyebi belizwe kunye nelifa lemveli lenkcubeko. Ngokukhuthaza i-eco-tourism kunye nophuhliso oluzinzileyo, iGabon inokuxhasa zombini iinzame zolondolozo kunye noluntu lwasekuhlaleni.
Ukusabela kwisoyikiso sokugawulwa kwemithi, kubalulekile ukuba urhulumente waseGabon kunye namahlakani ehlabathi basebenzisane kwaye bathathe amanyathelo akhawulezileyo. Ukuphumeza imithetho engqongqo, ukuqinisa ukuthotyelwa komthetho, kunye nokubonelela ngenkxaso kumanyathelo olondolozo akhokelwa luluntu ngamanyathelo abalulekileyo ekukhuseleni iindawo zendalo ezingcwele zaseGabon kunye neentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo. Ngokusebenzisana, iGabon inokuqinisekisa ukulondolozwa kwezi asethi zixabisekileyo ukwenzela izizukulwana ezizayo.
| Izisongelo | iimpembelelo |
|---|---|
| Ukungena | Ukutshatyalaliswa kweendawo ezingcwele kunye nokulahleka kwezinto eziphilayo |
| Ukulahleka kwendawo yokuhlala | Ukuphazamiseka kolungelelwaniso lwe-ecosystem kunye nokuphela kweentlobo |
| Ukuzingela ngokungekho mthethweni | Ukuhla kwenani labemi bezilwanyana ezisengozini |
Iimpendulo zikaRhulumente ekuKhuselweni kweNdawo eziNgcwele zeNdalo
Ephendula isicelo soluntu, umphathiswa wendalo waseGabon uye wabhengeza ukupheliswa ngokukhawuleza kokugawulwa kwemithi kwihlathi leminyanya yaseMassaha kwaye ubeke umhla wokugqibela wokuqukumbela imibuzo yobugcisa malunga nokukhuselwa ngokusisigxina kwesi siza. Esi sigqibo siphawula isiganeko esingumzekelo ekulawuleni amahlathi elizwe, njengoko sisihlandlo sokuqala ukuba indawo leyo ibhengezwe ngokukhuselweyo ngesicelo soluntu lwabahlali. Umphathiswa ukwalele inkampani yaseTshayina ebambe imvume yokugawulwa kwemithi ukuba ihambe ngokukhawuleza kwaye igcine le ndawo. Le mpendulo karhulumente ibonisa ukuzinikela kulondolozo nophuhliso oluzinzileyo eGabon.

| Impendulo kaRhulumente | iinkcukacha |
|---|---|
| Ukuphela kwangoku kokuLogging | Umphathiswa wezendalo uye wamisa ngokukhawuleza ukugawulwa kwemithi kwihlathi lezinyanya zaseMassaha ukukhusela iindawo zendalo ezingcwele. |
| Umhla wokugqibela woKhuselo oluSisigxina | Umhla wokugqibela umiselwe ukugqiba imibuzo yobugcisa ukuze kuqinisekiswe ukukhuselwa kwexesha elide lehlathi lezinyanya zaseMassaha. |
| I-Precedent-Setting Case | Esi sisihlandlo sokuqala ukuba indawo iya kubhengezwa ikhuselwe ngokwesicelo soluntu oluhlala eGabon, ibeka umgangatho omtsha wolawulo lwamahlathi. |
| Umyalelo wokuba Uhambe kwaye Ugcine | Inkampani yaseTshayina ebambe imvume yokugawulwa kwemithi iyalelwe ukuba ihambe ngokukhawuleza kwaye igcine imeko yayo yendalo. |
Ukubaluleka kweZiza zeNdalo eziNgcwele zoLondolozo lweZilwanyana zeNdalo
Iindawo ezingcwele zendalo eGabon dlala a indima ebalulekileyo kulondolozo lwezityalo nezilwanyana ezohlukeneyo. Ezi ndawo kukho iintlobo ezikhethekileyo nezisoloko zikho, esebenza njengeendawo zokuhlala ezibalulekileyo kunye neendawo ezizalela kuzo. Ukukhuselwa kwezi ndawo kuqinisekisa ukulondolozwa kweGabon's iintlobo-ntlobo zezinto eziphilayo ezityebileyo, kuquka izityalo nezilwanyana ezahlukahlukeneyo. Ngaphezu koko, ezi ndawo zinokuba negalelo amathuba okhenketho lwendalo, ukuvumela iindwendwe ukuba zixabise ilifa lenkcubeko kunye nendalo yelizwe ngelixa exhasa uluntu lwengingqi.
“Iziza zendalo ezingcwele zine impembelelo enzulu kwiinzame zolondolozo lwezityalo nezilwanyana ezohlukeneyo. Ngokuzikhusela ezi ndawo, asikhuseli nje kuphela iintlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo ezixhomekeke kuzo kodwa sikhusela inkcubeko nendalo yaseGabon.”
Iintlobo ezizodwa kunye ne-Endemic
Iziza zendalo ezingcwele zaseGabon zibonelela iindawo ezingcwele kwiintlobo ezizodwa kunye nezihlala zikho. Ezi ndawo zihlala zisebenza njenge zokufihla kwizityalo nezilwanyana ezisenokungafumaneki kwenye indawo, nto leyo ezenza zibe xabiseke kakhulu kulondolozo lweentlobo-ntlobo zezityalo nezilwanyana eziphilayo. Ukusuka iintlobo zezityalo ezinqabileyo ukuba abemi bezilwanyana ezisengozini, ezi ndawo zisebenza njenge amadama abalulekileyo yelifa lendalo laseGabon.
Amathuba oKhenketho lwe-Eco
Ukhuseleko lwe iindawo ezingcwele zendalo eGabon ayigcini nje ngokugcina iintlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo kodwa ikwavula amathuba okhenketho lwendalo. Abakhenkethi banokufumana ubuhle kunye nokumangalisa kwezi ndawo ngelixa bezintywilisela kwinkcubeko yendawo. Imisebenzi efana nokuhamba ngendalo okukhokelwayo, ukubukela iintaka, kunye notshintshiselwano ngenkcubeko inika abakhenkethi ukuqonda okunzulu ngobutyebi bendalo kunye nenkcubeko yaseGabon.
Ukuxhasa uluntu lweNgingqi
Ukugcina iisayithi ezingcwele zendalo akuzuzisa kuphela indalo kodwa kwakhona ixhobisa uluntu lwengingqi. Ngokudibanisa amalinge e-eco-tourism, ezi ndawo ziba imithombo yomvuzo ezinzileyo kubantu basekhaya. Oku, kwakhona, ikhuthaza iinzame zolondolozo ezikhokelwa luluntu kwaye ikhuthaza umoya wobugosa phakathi kwabahlali.

Ngokukhusela iindawo zendalo ezingcwele, iGabon yenza igalelo elibalulekileyo kulondolozo lweentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo, ngelixa nayo ukukhuthaza uphuhliso oluzinzileyo kwaye ukuqinisekisa ukhuseleko lokusingqongileyo. Ukuzinikela kweGabon ekugcineni ezi ndawo kuvula indlela yekamva apho indalo nenkcubeko zihlalisana ngoxolo.
Iinzame zoLondolozo ezikhokelwa luluntu
Iinzame zolondolozo eGabon aziphelelanga nje kwizenzo zikarhulumente kuphela. Uluntu lwaseMassaha eGabon luye lwavela njengomdlali ophambili ekugcineni ihlathi labo elingcwele kunye nokukhusela ilifa lendalo kunye nenkcubeko yomhlaba wabo. Ngokuthatha inxaxheba kunye nokukhokela amaphulo olondolozo, uluntu ludlale indima ebalulekileyo ekukhuseleni izinto eziphilayo zaseGabon kunye nokukhuthaza uphuhliso oluzinzileyo.
Ukuxhobisa uluntu lwengingqi, njengoluntu lwaseMassaha, ukuba luthathe ubunini bemithombo yabo yendalo kunye nokuthatha inxaxheba ngokusebenzayo kwiinkqubo zokwenza izigqibo kubonakalise ukuba sisicwangciso esisebenzayo ekufezekiseni iinjongo zolondolozo. Iinzame zolondolozo ezikhokelwa luluntu ziqinisekisa ukuba umdla wabantu basekuhlaleni uyahlonitshwa ngeli lixa kusenziwa imvakalelo yoxanduva oluhlangeneyo lokukhusela indalo esingqongileyo kunye nophuhliso oluzinzileyo.
Ngolondolozo olukhokelwa luluntu, iGabon inokungena kulwazi oluninzi kunye nobuchule boluntu lwasekuhlaleni oluhlala ngokuhambelana nendalo kwizizukulwana. Olu luntu lunolwazi lwemveli oluxabisekileyo kunye nezenzo ezinegalelo kulawulo olusebenzayo lwemithombo yendalo kunye nokugcinwa kwezinto eziphilayo ezahlukeneyo.
“Thina, bahlali baseMassaha, singabagcini bokwenene balo mhlaba. Luxanduva lwethu ukukhusela ihlathi lethu elingcwele kunye neentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo ezityebileyo. Ngolondolozo olukhokelwa luluntu, sijonge ukugcina ilifa lethu ukwenzela izizukulwana ezizayo,” utshilo uChief Abdiel Mavoungou, inkokeli yoluntu lwaseMassaha.
Indima yothethathethwano noLuntu
Ulondolozo olukhokelwa luluntu aluncedi nje kuphela okusingqongileyo kodwa luzisa iinzuzo zentlalo noqoqosho kuluntu lwasekuhlaleni. Ngokuthatha inxaxheba ngokukhutheleyo kwimisebenzi yolondolozo, uluntu lunokuphucula ubomi babo kwaye lukhuthaze uphuhliso loqoqosho oluzinzileyo. Umzekelo, amalinge e-eco-tourism anokuphuhliswa ngokusebenzisana noluntu lwasekuhlaleni, ebavumela ukuba babonise iindawo zabo zenkcubeko yenkcubeko kunye neendawo zendalo, ngelixa bevelisa ingeniso kunye nokuxhobisa uluntu.
Iinzame zoluntu lwaseMassaha zokukhusela ihlathi labo elingcwele ziye zafumana ukuqondwa kumazwe ngamazwe, zitsala abakhenkethi abanomdla kumava enkcubeko antywilayo kunye neendibano ezizodwa zezinto eziphilayo. Oku kudale amathuba amatsha ezoqoqosho kuluntu, igalelo kwintlalontle yabo ngokubanzi kunye nokuxhasa uphuhliso oluzinzileyo kummandla.
Intsebenziswano kunye neNtsebenziswano
Ukomeleza iinzame zolondolozo ezikhokelwa luluntu, intsebenziswano kunye nentsebenziswano phakathi koluntu lwasekuhlaleni, ii-arhente zikarhulumente, imibutho engekho phantsi korhulumente, kunye nabachaphazelekayo bamazwe ngamazwe kubalulekile. Olu buhlakani lunokubonelela ngezibonelelo eziyimfuneko, ubuchule bobugcisa, kunye namathuba okwakha amandla okuxhobisa uluntu kunye nokuphucula ukusebenza kakuhle kwamanyathelo olondolozo.
Ngokusebenza kunye, iGabon inokunyusa amandla kunye nezibonelelo zomntu ngamnye ochaphazelekayo, ukudala indlela epheleleyo yolondolozo. Le ntsebenziswano inokukhuthaza ukutshintshiselana ngolwazi kunye nokufunda, okwenza ukuba kwamkelwe ezona ndlela zilungileyo kunye nezisombululo ezintsha kulondolozo olukhokelwa luluntu.
Amanyathelo oLondolozo akhokelwa luluntu anempumelelo eGabon
| U kuqala | Indawo | injongo | igalelo |
|---|---|---|---|
| IProjekthi yoLondolozo lweHlathi eNgcwele yaseBwiti | Minkébé Forest | Ukukhusela ihlathi elingcwele kunye nokukhuthaza ulawulo lwemithombo ezinzileyo | Ukugcinwa kwezinto ezahlukeneyo zebhayoloji, ilifa lenkcubeko, kunye nokuphuculwa kwendlela yokuphila kuluntu lwemveli lwaseBwiti |
| Ulawulo lwamahlathi oLuntu kwisiqithi saseAroujou | Isiqithi saseAroujou | Ukuxhobisa uluntu lwasekuhlaleni ekulawuleni ubutyebi babo ngokuzinzileyo | Ukubuyiselwa kweendawo zokuhlala ze-mangrove, ukwanda kweentlanzi, kunye nokuphucula ukukwazi ukumelana nokutshintsha kwemozulu |
| ULimo oluZinzileyo kunye neNkqubo yoLwahlulo loMvuzo | IPhondo laseNgounié | Ukunciphisa ukuxhomekeka kwizenzo zezolimo ezingazinzanga nokukhuthaza eminye imithombo yengeniso | Ukuphuculwa kokhuseleko lokutya, ukunciphisa ukugawulwa kwamahlathi, kunye nokwanda kwengeniso yamafama ngokulinywa kwemveliso yamahlathi angeyomithi. |
La manyathelo okuqala olondolozo akhokelwa luluntu asebenza njengemizekelo yeenzame zexesha elizayo eGabon. Ngokufunda kula mava, ukwandisa iindlela eziphumelelayo, kunye nokuziqhelanisa neemeko ezahlukeneyo, iGabon inokuqhubeka nokuzibandakanya kunye nokuxhobisa uluntu lwasekuhlaleni kuhambo lwayo lokulondoloza.

Uphuhliso oluZinzileyo kunye noLondolozo eGabon
I-Gabon iyakuqonda ukubaluleka kokudibanisa izenzo zophuhliso oluzinzileyo kunye neenzame zokulondoloza. Ngokubeka phambili ukukhuselwa kwendalo kunye nokukhuthaza ukhenketho lwendalo, iGabon ijolise ekufezekiseni iinjongo zayo zophuhliso oluzinzileyo ngelixa igcina ilifa layo lendalo kunye nenkcubeko.
Ukukhuselwa kweziza zendalo ezingcwele eGabon kudlala indima ebalulekileyo kolusukelo. Ezi sayithi, ngexabiso lazo elikhethekileyo lenkcubeko kunye nendalo, zitsala abakhenkethi abanomdla wokufumana ubutyebi bezityalo nezilwanyana zelizwe kunye nezithethe ezidlamkileyo. Ngokugcina ezi ndawo, iGabon ayikhuseli nje kuphela ilifa lendalo kodwa ikwavelisa izibonelelo zoqoqosho kuluntu lwasekuhlaleni ngemisebenzi ye-eco-tourism.
| Izibonelelo zoPhuhliso oluZinzileyo kunye noLondolozo eGabon | I-eco-tourism yaseGabon | Ukhuseleko lokusingqongileyo eGabon |
|---|---|---|
| Ukugcinwa kwelifa lemveli kunye nenkcubeko | Umtsalane wabakhenkethi abanomdla kumava awodwa | Ukukhuselwa kwenkqubo yendalo yaseGabon |
| Iinzuzo zoqoqosho kuluntu lwengingqi | Amathuba obomi obuzinzileyo | Ukomeleza ukomelela kokusingqongileyo |
| Igalelo kwiinjongo zophuhliso oluzinzileyo zelizwe | Inkxaso yokukhula koqoqosho lwentlalo | Ukudityaniswa kolondolozo nophuhliso |
Ngokwamkela izenzo ezizinzileyo kunye nokuzibandakanya kwimigudu yokulondoloza, iGabon inegalelo kwincoko yehlabathi jikelele malunga nokukhuselwa kwendalo kunye nophuhliso oluzinzileyo. Oku kuzibophelela akuncedi ilizwe nje kuphela kodwa kukwasebenza njengenkuthazo nakwabanye. Iinzame zaseGabon kulondolozo nophuhliso oluzinzileyo ngumzekelo wempembelelo entle enokufunyanwa xa amazwe ebeka phambili ukugcinwa kwelifa lendalo nenkcubeko yawo.

Indima yoKhuseleko lweNdalo eGabon
Ukhuseleko lokusingqongileyo ludlala indima ebalulekileyo kwiinzame zaseGabon zokulondoloza izinto eziphilayo ezityebileyo kunye nokugcina ilifa lenkcubeko. Ukusabela ngokukhawuleza kukarhulumente kwisisongelo sokugawulwa kwemithi kwihlathi lezinyanya zaseMassaha ngumzekelo wokuzinikela kwakhe ekukhuseleni ubutyebi bendalo baseGabon. Ngokusebenzisa kunye nokunyanzelisa imimiselo kunye nemigaqo-nkqubo ekhusela iindawo zendalo ezingcwele kunye nokukhuthaza ukulondolozwa kwezinto eziphilayo, iGabon ijolise ekuqinisekiseni ukuzinza kwexesha elide lezinto eziphilayo.
Ukubandakanyeka koluntu lwasekuhlaleni kumanyathelo okukhusela okusingqongileyo kusebenza njengenxalenye ebalulekileyo kwiinzame zolondolozo lwaseGabon. Xa uluntu luthatha inxaxheba ngokukhutheleyo kwimisebenzi yolondolozo, luba ngabathathi-nxaxheba ekugcineni ilifa lendalo nenkcubeko yalo. Le ndlela ayiphuculi nje kuphela ukuba semthethweni kwemizamo yolondolozo kodwa ikwaxhobisa uluntu ukuba lube negalelo kwimpumelelo yexesha elide yamalinge okhuselo lokusingqongileyo.
Ngendibaniselwano yemithetho, ukubeka iliso, kunye namaphulo okwazisa uluntu, iGabon izama ukudala ulungelelwano phakathi kophuhliso nolondolozo. Ngokubeka phambili ukhuseleko lweendawo zokuhlala zendalo, iGabon inokugcina ulungelelwano olucekethekileyo lwendalo kunye nokuqinisekisa ukuphila kwezilwanyana ezisengozini. Ngaphaya koko, ngokugcina umhlaba wayo ococekileyo, iGabon inokutsala ukhenketho lwendalo, ibonelele ngamathuba ezoqoqosho kuluntu lwasekuhlaleni ngelixa ibethelela ukubaluleka kokulondolozwa kwendalo.
“Ukhuseleko lokusingqongileyo ayingomzamo wodwa kodwa luxanduva ekwabelwana ngalo. Ukuzinikela kweGabon ekulondolozeni ubutyebi bayo bendalo kububungqina bombono wayo wekamva elizinzileyo.”
Ngokubandakanya ukhuseleko lokusingqongileyo kwisicwangciso sayo solondolozo ngokubanzi, iGabon iyaliqonda ixabiso elingaphakathi lemithombo yayo yendalo kunye nemfuneko yokuba zigcinelwe izizukulwana ezizayo. Ukomeleza intsebenziswano nemibutho yamazwe ngamazwe nokusebenzisana namazwe angabamelwane nako kunokufaka isandla kwimpumelelo yamalinge okukhusela indalo eGabon.
Ngamafutshane, ugqaliselo lweGabon kukhuseleko lokusingqongileyo lungundoqo kwiinzame zayo zolondolozo. Ngokunyanzelisa imimiselo, ukubandakanya uluntu lwasekuhlaleni, kunye nokukhuthaza izenzo ezizinzileyo, iGabon ithatha amanyathelo abalulekileyo ekulondolozeni i-biodiversity eyodwa kunye nelifa lenkcubeko. Ngokuqhubeka kwentsebenziswano kunye nokuzinikela, iGabon inokuzibeka njengenkokeli yehlabathi kulondolozo lwendalo kwaye ikhuthaze ezinye izizwe ukuba zibeke phambili ukhuseleko lwemithombo yazo yendalo.
Imingeni yoLondolozo kunye nezisombululo eGabon
Ngaphandle kwenkqubela phambili eyenziweyo kwiinzame zolondolozo zaseGabon, eli lizwe lisajongene noluhlu lwemingeni ebeka emngciphekweni iintlobo-ntlobo zezinto eziphilayo kunye neziza zendalo ezingcwele. Ukugawulwa kwemithi ngokungekho mthethweni, ukuzingelwa ngokungekho mthethweni, ukulahleka kwendawo yokuhlala, kunye nokunganeli kwenkxaso-mali kumalinge olondolozo zezinye zeengxaki eziphambili ekufuneka iGabon ijongane nazo ukuze iqinisekise ukulondolozwa kwelifa layo lendalo. Ukoyisa le miqobo, kufuneka indlela eneenkalo ezininzi.
Okokuqala, ukomeleza ukuthotyelwa komthetho kubalulekile ekulweni ukugawulwa kwemithi ngokungekho mthethweni kunye nokuthengiswa kwezilwanyana zasendle. Ngokumisela imithetho engqongqo nokwandisa ukujikeleza, iGabon inokunqanda ize ibabambe abenzi bobubi, ikhusela indalo yayo exabisekileyo. Ngaphezu koko, ukuphucula ukuzibandakanya kwabahlali kwimisebenzi yolondolozo ibalulekile. Ukuxhobisa uluntu lwengingqi kunye nokubabandakanya kwiinkqubo zokwenziwa kwezigqibo kukhuthaza imvakalelo yobunini noxanduva, okukhokelela kwiziphumo ezisebenzayo zolondolozo.
“Iinzame zaseGabon zokulondoloza indalo ziya kuphumelela ukuba sisebenza kunye nabahlali basekuhlaleni, siyiqonda indima yabo ebalulekileyo ekukhuseleni ilifa lethu lendalo.” – UGqr. Alice Mbogning, uMyili weNdalo
Ukukhuthaza ukusetyenziswa komhlaba okuzinzileyo sesinye isisombululo kwimingeni yolondolozo eGabon. Ngokukhuthaza ulawulo lwezibonelelo olunenkathalo, kubandakanywa ulimo oluzinzileyo kunye nezenzo zamahlathi, ilizwe linokunciphisa ilahleko yeendawo zokuhlala kunye nokuthotywa komgangatho.
Okokugqibela, ukugcinwa kwemithombo yemali kwiiprojekthi zolondolozo lwexesha elide kubalulekile. I-Gabon kufuneka iphonononge intsebenziswano nemibutho yamazwe ngamazwe, abatyali-zimali babucala, kunye namanyathelo okhenketho lwendalo ukuvelisa inkxaso-mali kwiinzame zolondolozo. Ngokutsala iindwendwe ezixabisa i-biodiversity etyebileyo yaseGabon kunye nelifa lenkcubeko, ilizwe linokudala imithombo yengeniso ezinzileyo exhasa ulondolozo kunye noqoqosho lwasekhaya.
Ukwamkela le mingeni kunye nokuphumeza izisombululo ezicetyiswayo kuya kwenza iGabon ukuba yoyise imiqobo yolondolozo kwaye iqinisekise ukukhuselwa kunye nokugcinwa kweendawo zayo zendalo ezingcwele kunye nezilwanyana zasendle ezahlukeneyo.

Ukuvunywa kwamazwe ngamazwe kwiinzame zoLondolozo zaseGabon
I-Gabon iye yabonisa ngokuqhubekayo ukuzinikela kwayo kulondolozo kunye nophuhliso oluzinzileyo, ifumana ukuqatshelwa ngamazwe ngamazwe ngenxa yemigudu yayo. Amanyathelo eli lizwe ahambelana nee-ajenda zehlabathi, kuquka nenjongo ethi “30 by 30”, ejolise ekukhuseleni i-30% yomhlaba nolwandle imimandla yehlabathi ngo-2030. Indlela engxamisekileyo yaseGabon yokulondoloza indalo iye yaphumela ekusekweni kwemimandla eyahlukeneyo ekhuselweyo, ikhusela imimandla yayo. iintlobo-ntlobo zezinto eziphilayo ezityebileyo kunye neziza zendalo ezingcwele.
Inkalo ephawulekayo yesicwangciso solondolozo saseGabon kukubandakanyeka okusebenzayo koluntu lwasekuhlaleni. Ngokuzibandakanya kunye nokuxhobisa uluntu, iGabon iqinisekisa ukuba iinzame zokulondoloza zizinzileyo kwaye zihloniphekile ngokwenkcubeko. Ukongezelela, ukuhlanganiswa kolondolozo kwizicwangciso zophuhliso lweGabon kubonisa ukuzinikela kwayo ekulawuleni indalo, ukukhuthaza ukuhlalisana ngokuhambelana kwendalo kunye nemisebenzi yabantu.
“Ukuzinikela kweGabon ekukhuseleni indalo esingqongileyo kunye nophuhliso oluzinzileyo ngumzekelo ongumzekelo kwezinye izizwe. Ngokubeka phambili ukulondolozwa kwelifa labo lendalo, iGabon imisela ikamva elizinzileyo labantu bayo kunye nokusingqongileyo. ”
Ukuvunywa kwelizwe ngemizamo yolondolozo yaseGabon kunika inkxaso exabisekileyo kumanyathelo aqhubekayo. Ikhuthaza ubambiswano nemibutho yamazwe ngamazwe kwaye itsale utyalo-mali olwandisa ngakumbi amandla eGabon ekuphumezeni amacebo olondolozo asebenzayo. Ezi nzame zentsebenziswano zomeleza isikhundla selizwe njengenkokeli yehlabathi kulondolozo lweentlobo-ntlobo zezityalo nezilwanyana eziphilayo, ngelixa ikwakhuthaza namathuba okhenketho lwendalo oluvelisa inzuzo yezentlalo noqoqosho kuluntu lwasekuhlaleni.
Ngokuzibophelela ngokuqhubekayo kukhuseleko lokusingqongileyo, iGabon ayikhuseli nje kuphela ilifa layo elikhethekileyo lendalo nenkcubeko kodwa ikwanegalelo kwiinjongo zolondolozo lwehlabathi. Indlela equkayo nezinzileyo yeGabon kulondolozo ibubungqina bombono wayo wexesha elide wekamva eliluhlaza nelinempumelelo ngakumbi.

Amathuba exesha elizayo kwi-Conservation Landscape yaseGabon
Indawo yolondolozo yaseGabon inamathuba amakhulu exesha elizayo ekukhuseleni ilifa lendalo kunye nenkcubeko. Ngokwamkela intsebenziswano noluntu lwasekuhlaleni, ukuqhuba uphando lwezenzululwazi, kunye nokukhuthaza amalinge okhenketho oluzinzileyo, iGabon inokuphucula ngakumbi ukukhuselwa kweendawo zayo zendalo ezingcwele kwaye ifake isandla kulondolozo kunye nokukhula koqoqosho lwentlalo.
Iinzame zolondolozo lwaseGabon zithungelana ngokusondeleyo nokubandakanyeka okusebenzayo koluntu lwengingqi. Ngobuhlakani kunye nokuxhotyiswa, uluntu lungadlala indima ebalulekileyo ekugcineni nokulawula iziza zendalo ezingcwele zelizwe. Ngokwabelana ngolwazi lwemveli kunye nokuzibandakanya kwizenzo zolondolozo, uluntu lunokuqinisekisa ukuzinza kwexesha elide kwezi ndawo zibalulekileyo.
“Intsebenziswano noluntu lwasekuhlaleni ngundoqo kwimpumelelo yeenzame zolondolozo. Unxibelelwano lwabo olunzulu kumhlaba nakwilifa lenkcubeko lubenza bakwazi ukuba ngabagcini abasebenzayo bobutyebi bendalo baseGabon.” – UGqr. Marie-Louise Imboulou, i-Environmentalist
Uphando lwezeNzululwazi ludlala indima ebalulekileyo ekuqondeni iintlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo zaseGabon kunye nezicwangciso eziliqili zolondolozo. Ukuxhasa amalinge ophando aqhubekayo kunye nokukhuthaza ukutshintshiselana ngolwazi phakathi koosonzululwazi, iGabon inokukhuthaza ukuqonda okunzulu kwe-ecosystems yayo kunye nokuchonga iindlela ezisebenzayo zolondolozo.
Uphuhliso lwe I-eco-tourism yaseGabon inika ithuba elithembisayo lokukhuthaza ulondolozo nokuvelisa ingeniso ezinzileyo kuluntu lwengingqi. Ngobutyebi bayo beentlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo kunye nelifa lenkcubeko, iGabon inamandla okuba yindawo ehamba phambili yokhenketho olusekelwe kwindalo. Ngokunikezela ngamava antywilayo aqaqambisa ukubaluleka kolondolozo, ukhenketho lwendalo lunokudala impembelelo entle kokusingqongileyo kunye noqoqosho lwengingqi.
Iinzuzo ze-Eco-Tourism eGabon:
- Uxhasa uluntu lwasekuhlaleni ngokubonelela ngamathuba engqesho nokukhuthaza ukutshintshiselana ngenkcubeko.
- Iphakamisa ulwazi ngokubaluleka kolondolozo kwaye ikhuthaza ukuthakazelelwa kwemveli yendalo kunye nenkcubeko yaseGabon.
- Yenza ingeniso kumalinge olondolozo, inegalelo kuzinzo lwexesha elide lweendawo ezikhuselweyo.
- Ikhuthaza iindlela zokuhamba ezinenkathalo ezinciphisa iimpembelelo ezingalunganga kokusingqongileyo.
Ukuzinikela kweGabon kwi Uphuhliso oluzinzileyo lwaseGabon kunye nolondolozo olukhokelwa luluntu luyibeka yodwa njengomzekelo wamanye amazwe. Ngokudibanisa iinjongo zolondolozo kwizicwangciso zayo zophuhliso, iGabon inokuqinisekisa ukuba ukukhula koqoqosho kufezekiswa ngokuhambelana nendalo. Le ndlela yokujongana nayo yonke into ivula indlela yozinzo lwexesha elide kwaye idala ilifa lokulondolozwa kwendalo.
Ulondolozo olukhokelwa luluntu lwaseGabon amaphulo abe sisiseko sokukhusela ubutyebi bendalo belizwe. Ngokuxhobisa uluntu ukuba luthathe inxaxheba ngenkuthalo kwiinkqubo zokwenza izigqibo kunye nokubonelela ngezixhobo eziyimfuneko kunye nezibonelelo, iGabon ikhuthaza imvakalelo yobunini kunye noxanduva lwemigudu yokulondoloza. Ulondolozo olukhokelwa luluntu aluqinisekisi nje kuphela impembelelo yamanyathelo olondolozo kodwa lukwakhuthaza ubumbano loluntu kunye nophuhliso oluzinzileyo.

Indawo yolondolozo yaseGabon inezinto ezininzi ezinokubakho kwikamva. Ngokubeka phambili intsebenziswano noluntu lwasekuhlaleni, ukuqhubela phambili uphando lwezenzululwazi, kunye nokusebenzisa amanyathelo okhenketho oluzinzileyo, iGabon ingaba yinkokeli yehlabathi kulondolozo. Ngale migudu, iGabon ayiyi kukhusela kuphela iindawo zayo zendalo ezingcwele kunye neentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo ezityebileyo kodwa iya kuvula indlela yekamva elizinzileyo nelinempumelelo kubantu bayo kunye nemekobume abayixabisayo.
Indlela ePhambili kwiinzame zoLondolozo lwaseGabon
Ikamva leenzame zolondolozo zaseGabon lisekwintsebenziswano eqhubekayo phakathi kukarhulumente, uluntu lwasekuhlaleni, amahlakani ezizwe ngezizwe, kunye nabachaphazelekayo abohlukeneyo. Ukomeleza izikhokelo zeziko, ukuphuculwa kokuthotyelwa komthetho, notyalo-mali ekuxhobiseni ngezakhono ngamanyathelo abalulekileyo okomeleza izenzo zolondolozo. Ukongeza, ukwazisa uluntu malunga nokubaluleka kolondolozo kunye nokuzibandakanya kwingxoxo nabo bonke abachaphazelekayo kunokukhuthaza imvakalelo yobunini kunye noxanduva oluhlangeneyo lwelifa lendalo laseGabon. Ngokusebenzisana, iGabon inokuqinisekisa ukukhuselwa kwexesha elide kunye nolawulo oluzinzileyo lweendawo zayo zendalo ezingcwele kunye neentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo.
INtsebenziswano yeNtsebenziswano yoLondolozo oluZinzileyo
Impumelelo yemigudu yolondolozo yaseGabon ixhomekeke ekusekweni kwentsebenziswano phakathi kukarhulumente, uluntu lwasekuhlaleni nemibutho yamazwe ngamazwe. Ngokudibanisa ubuchule babo, izixhobo, kunye nolwazi, aba bachaphazelekayo banokuphuhlisa kwaye baphumeze izicwangciso ezisebenzayo zolondolozo. Ubudlelwane obunjalo bunokubonelela ngenkxaso efunekayo kumanyathelo okwakha amandla, ukuqinisekisa ukuba izenzo zolondolozo zihambelana nemigangatho yamazwe ngamazwe kunye nezona ndlela zilungileyo.
Ukomelezwa kweZikhokelo zeZiko
Ukuphucula izikhokelo zeziko zolondolozo eGabon kubalulekile ukuqinisekisa impumelelo yexesha elide yemigudu yokulondoloza. Oku kuquka ukomeleza imithetho, imimiselo, kunye nemigaqo-nkqubo ekhusela ubutyebi bendalo belizwe kunye neziza ezingcwele. Ii-arhente zikaRhulumente ezinoxanduva lokulondoloza kufuneka zixhaswe ngemali ngokwaneleyo kwaye zixhotyiselwe ukunyanzelisa le mithetho ngokufanelekileyo. Intsebenziswano phakathi kwamasebe karhulumente kunye noluntu lwasekuhlaleni lungaphucula ulungelelwaniso nokuphunyezwa kwamanyathelo olondolozo.
Ukuphucula ukuthotyelwa koMthetho
Unyanzeliso lomthetho olusebenzayo lubalulekile ekulweni izenzo ezingekho mthethweni ezinje ngokugawulwa kwemithi kunye nokuzingela ngaphandle kwemvume, nto leyo ebeka isoyikiso esibalulekileyo kwilifa lendalo laseGabon. Ukomeleza amandla ee-arhente zonyanzeliso, ukwandisa ukujikeleza kwiindawo ezikhuselweyo, nokuphumeza izohlwayo eziqatha kubaphuli-mthetho kunokunceda ekuthinteleni izenzo ezingekho mthethweni. Ukuqeqesha kunye nokuxhobisa amaqela olondolozo lwezilwanyana zasendle nako kunokuphucula isakhono sawo sokuhlola nokukhusela iintlobo-ntlobo zezityalo nezilwanyana zelizwe.
Ukunyuswa koKwazisa koLuntu kunye nokuBandakanya
Ukuphakamisa ulwazi loluntu ngokubaluleka kolondolozo ngundoqo ekufumaneni inkxaso yezenzo ezizinzileyo. Amaphulo ezemfundo, iinkqubo zokufikelela kuluntu, kunye nokuzibandakanya namajelo eendaba kunokunceda ukwazisa uluntu ngexabiso lemveli yendalo yaseGabon kunye nendima abayidlalayo ekulondolozweni kwayo. Ukusebenzisana noluntu lwasekuhlaleni kunye nabachaphazelekayo ngeenkqubo zokuthatha inxaxheba, ezifana namanyathelo olondolozo olukhokelwa luluntu kunye nokubonisana noluntu, kunokukhuthaza ingqiqo yobunini kunye nokuxhobisa abantu ukuba bathathe indima ebonakalayo ekukhuseleni indawo yabo.
“Ikamva lokulondolozwa kweGabon lisezandleni zabantu bayo. Ngokusebenza kunye, sinokuqinisekisa ukhuseleko lwexesha elide kunye nolawulo oluzinzileyo lwelifa lethu lendalo. " – UGqr Jane Bongo, uMtshayeli wokusiNgqongileyo
Utyalo-mali kulwakhiwo lwezakhono
Utyalo-mali ekuphuhliseni amandla kubalulekile kwimpumelelo kunye nokuzinza kwexesha elide lemizamo yokulondoloza eGabon. Oku kuquka ukubonelela ngeenkqubo zoqeqesho kuluntu lwasekuhlaleni, amagosa karhulumente, nabasebenzi bolondolozo. Ukuxhobisa abantu ngezakhono eziyimfuneko kunye nolwazi ekubekeni iliso kwizinto ezahlukeneyo zebhayoloji, ulawulo lomhlaba oluzinzileyo, kunye nokhenketho lwendalo kunokuphucula amandla abo okufaka igalelo kwimisebenzi yolondolozo ngempumelelo. Inkxaso yemali yophando, ukubeka iliso, kunye neeprojekthi zolondolozo nazo zinokuqinisa isiseko senzululwazi sokwenziwa kwezigqibo kunye nokuphucula iziphumo zolondolozo jikelele.
| Amanyathelo aphambili eNdlela ePhambili |
|---|
| 1. Ukukhuthaza intsebenziswano phakathi kukarhulumente, uluntu lwasekuhlaleni, kunye nemibutho yamazwe ngamazwe. |
| 2. Ukuqinisa izikhokelo zeziko ngemithetho eyomeleleyo, imigaqo, kunye nemigaqo-nkqubo. |
| 3. Ukuqinisa ukuthotyelwa komthetho ukulwa izenzo ezingekho mthethweni ezisongela ilifa lendalo laseGabon. |
| 4. Ukuphakamisa ulwazi loluntu kunye nothethathethwano ngamaphulo emfundo kunye nokufikelela eluntwini. |
| 5. Tyala ukuxhotyiswa koluntu lwengingqi kunye neengcali zolondolozo. |
Ngokuphumeza la manyathelo, iGabon inokuvula indlela yekamva elizinzileyo apho ulondolozo kunye namanyathelo akhokelwa luluntu akhula. Ukuzinikela okuqhubekayo kunye nentsebenziswano kubo bonke abachaphazelekayo kubalulekile ukuqinisekisa ukukhuselwa kunye nokugcinwa kweendawo zendalo ezingcwele zaseGabon kunye neentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo kwizizukulwana ezizayo.
isiphelo
Iinzame zolondolozo zaseGabon zibalulekile ekukhuseleni iindawo zayo zendalo ezingcwele kunye neentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo ezityebileyo zeli lizwe. Ityala lamva nje loluntu lwaseMassaha likhanyise ngokubaluleka kolondolozo olukhokelwa luluntu xa kujongwe izoyikiso ezicinezelayo njengokugawulwa kwemithi. Ngokubeka phambili ukukhuselwa kwendalo kunye nokubandakanya uluntu lwasekuhlaleni, iGabon inokufezekisa iinjongo zayo zokugcina ilifa lendalo kunye nenkcubeko yezizukulwana ezizayo.
Ukudibanisa iinkqubo zophuhliso oluzinzileyo kunye neenzame zolondolozo ngundoqo kwimpumelelo yaseGabon. Ngokwamkela le ndlela kunye nokukhuthaza amathuba e-eco-tourism, iGabon inokutsala iindwendwe ezixabisa izinto zendalo ezikhethekileyo zelizwe kunye nezenkcubeko. Ngaphaya koko, amalinge olondolozo akhokelwa luluntu akapheleli nje ekubeni negalelo ekugcinweni kwezityalo nezilwanyana ezohlukeneyo zaseGabon kodwa akwaxhasa uphuhliso lwentlalo noqoqosho loluntu lwasekuhlaleni.
Ngokuqhubeka kwentsebenziswano kunye nenkxaso evela kubo bonke abachaphazelekayo, iGabon ingaba yinkokeli yehlabathi jikelele kulondolozo nophuhliso oluzinzileyo. Ngokuqinisa izikhokelo zeziko, ukunyanzelisa imimiselo, kunye nokwazisa uluntu, iGabon inokuqinisekisa ukukhuselwa kwexesha elide kunye nolawulo oluzinzileyo lweendawo zayo zendalo ezingcwele kunye neentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo. Sikunye, masisebenzele ukugcina ilifa lendalo nenkcubeko yaseGabon kwizizukulwana ezizayo.
FAQ
Zeziphi iziza zendalo ezingcwele eGabon?
Iindawo ezingcwele zendalo eGabon ziindawo ezibambe ukubaluleka kwenkcubeko kunye nendalo. Zigqalwa njengezingcwele luluntu lwasekuhlaleni yaye zinendima ebalulekileyo kwiinzame zelizwe zokulondoloza iintlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo.
Sisiphi isisongelo esibangelwa kukugawulwa kwemithi kwiindawo ezingcwele zendalo eGabon?
Ukugawulwa kwemithi kubeka isoyikiso esibalulekileyo kwiindawo ezingcwele zendalo eGabon. Ayitshabalalisi ezi sayithi kuphela kodwa ineempembelelo eziyingozi kuzo zonke iintlobo zezinto eziphilayo zale ndawo.
Uye wasabela njani urhulumente ukukhusela iindawo zendalo ezingcwele eGabon?
Esabela kwisisongelo sokugawulwa kwemithi kwihlathi lezinyanya laseMassaha, umphathiswa wemekobume eGabon uye wabhengeza ukupheliswa ngokukhawuleza kokugawulwa kwemithi kulo mmandla waza wayalela inkampani yaseTshayina ebambe lo mvumelwano wokugawula imithi ukuba imke. Urhulumente ukwamisele umhla wokugqibela wokuqukumbela imibuzo yobugcisa kukhuseleko olusisigxina lwesiza.
Kutheni iisayithi zendalo ezingcwele zibalulekile kulondolozo lweentlobo-ntlobo zezityalo nezilwanyana eziphilayo?
Iindawo ezingcwele zendalo zihlala zineentlobo ezikhethekileyo nezisoloko zikho, zisebenza njengeendawo zokuhlala ezibalulekileyo kunye neendawo zokuzalela. Ukukhuselwa kwezi ndawo kuqinisekisa ukulondolozwa kobutyebi bezityalo nezilwanyana zaseGabon, kuquka iintlobo ngeentlobo zezityalo nezilwanyana.
Yintoni ulondolozo olukhokelwa luluntu?
Ulondolozo olukhokelwa luluntu lubandakanya ukuzibandakanya ngokukhutheleyo noluntu lwasekuhlaleni kwiinzame zolondolozo. Iyamkela indima yoluntu njengabagcini belifa lemveli nenkcubeko kwaye iyabaxhobisa ukuba bathathe amanyathelo kunye nokuthatha inxaxheba kwiinkqubo zokuthatha izigqibo.
Ingaba uphuhliso oluzinzileyo lunxulumana njani nolondolozo eGabon?
I-Gabon iyakuqonda ukubaluleka kokudibanisa izenzo zophuhliso oluzinzileyo kunye neenzame zokulondoloza. Ukukhuselwa kweziza zendalo ezingcwele kunye nokukhuthazwa kwamathuba okhenketho lwendalo kunegalelo kwiinjongo zophuhliso oluzinzileyo zelizwe.
Kutheni kubalulekile ukhuseleko lokusingqongileyo eGabon?
Ukukhuselwa kwendalo yinxalenye ebalulekileyo yemigudu yolondolozo yaseGabon. Ngokunyanzelisa imimiselo kunye nemigaqo-nkqubo ekhusela iindawo zendalo ezingcwele kunye neentlobo-ntlobo zezinto eziphilayo, iGabon ijolise ekuqinisekiseni ukuzinza kwexesha elide lezinto eziphilayo.
Yeyiphi imingeni kunye nezisombululo kwiinzame zolondolozo zaseGabon?
IGabon ijongene nemingeni eyahlukahlukeneyo kulondolozo lwendalo, kuquka ukugawulwa kwemithi ngokungekho mthethweni, ukuzingelwa ngokungekho mthethweni, ukulahleka kwendawo yokuhlala, kunye nokungabikho kwemali eyaneleyo. Ukujongana nale mingeni, iGabon kufuneka iqinise ukuthotyelwa komthetho, iphucule uthethathethwano noluntu, ikhuthaze iindlela ezizinzileyo zokusetyenziswa komhlaba, kunye nokhuseleko lwezibonelelo zemali kwiiprojekthi zolondolozo.
Imigudu yolondolozo yaseGabon iye yamkelwa njani kumazwe ngamazwe?
Iinzame zolondolozo zaseGabon ziye zaqatshelwa kumazwe ngamazwe. Ukusekwa kwelizwe kweendawo ezikhuselweyo, ukubandakanyeka koluntu lwasekuhlaleni, kunye nokuhlanganiswa kolondolozo kwizicwangciso zophuhliso ezihambelana nee-ajenda zehlabathi ezifana nenjongo ye-“30 by 30”.
Ngawaphi amathuba exesha elizayo akhoyo kumhlaba wolondolozo waseGabon?
IGabon inamathuba exesha elizayo entsebenziswano noluntu lwasekuhlaleni, uphando lwezenzululwazi, kunye nophuhliso lwamanyathelo okhenketho oluzinzileyo. La mathuba anokwandisa ukhuseleko lweendawo zendalo ezingcwele kwaye abe negalelo kulondolozo kunye nokukhula koqoqosho lwentlalo.
Yiyiphi indlela eya phambili kwimigudu yokulondoloza indalo yaseGabon?
Indlela eya phambili kwiinzame zolondolozo lwaseGabon ilele kwintsebenziswano eqhubekayo phakathi kukarhulumente, uluntu lwasekuhlaleni, amahlakani ezizwe ngezizwe, kunye nabachaphazelekayo. Ukomeleza izikhokelo zeziko, ukuphucula ukuthotyelwa komthetho, kunye nokwazisa uluntu ngamanyathelo abalulekileyo okomeleza izenzo zolondolozo.
Umthombo amakhonkco
- https://news.mongabay.com/2022/04/in-gabon-a-communitys-plea-against-logging-paves-the-way-for-a-new-reserve/
- https://www.iccaconsortium.org/2022/01/11/alert-massaha-gabon-call-protection-sacred-forest-threat-logging/
- https://www.iccaconsortium.org/2022/02/01/community-gabon-government-halt-logging-sacred-forest-unique-historic-initiative/








